ΤΠΕ και Εκπαίδευση για την Αειφορία

Η ραγδαία εξέλιξη των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ) που είναι φαινόμενο της εποχή μας, δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστα τα δεδομένα της κοινωνίας και να μην επηρεάσει το χώρο της εκπαίδευσης και ιδιαίτερα την ΠΕ/ΕΑΑ (Δημητρίου, 2013).

Πιστεύεται ευρέως ότι οι δύο από τις μεγάλες δυνάμεις που διαμορφώνουν και οδηγούν τον 21ο αιώνα είναι: α) Η ανάπτυξη των ΤΠΕ και β) η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης. Μια σχετική ερώτηση που πρέπει να τεθεί είναι: Πώς οι ΤΠΕ επηρεάζουν την απαίτηση για βιώσιμη ανάπτυξη; Ειδικότερα, πώς μπορούν να αξιοποιηθούν οι ΤΠΕ για να προωθηθεί ο στόχος της διασφάλισης της βιωσιμότητας; Η σύνδεση μεταξύ ΤΠΕ και βιώσιμης ανάπτυξης αντιμετωπίζεται με εκτεταμένες συζητήσεις και έρευνες που αναγνωρίζουν την ύπαρξη τόσο σημαντικών ευκαιριών όσο και απειλών. Ενώ οι ΤΠΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να βοηθήσουν στην ανίχνευση περιβαλλοντικών προβλημάτων, μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως μέσο για την

μη βιώσιμη εκμετάλλευση της φύσης. Η χρήση των ΤΠΕ για την παρακολούθηση της περιβαλλοντικής ποιότητας και της ικανότητας διεξαγωγής ποσοτικής ανάλυσης πληροφοριών σχετικών με το περιβάλλον σε πρωτοφανές βάθος καθώς και η δυνατότητα επικοινωνίας των εν λόγω δεδομένων με τις ενδιαφερόμενες ομάδες μπορεί να θεωρηθεί ως σημαντική συμβολή στη βιώσιμη ανάπτυξη (Makrakis, 2006).

Οι Rutsky (1999) και Davis (1999) θεωρούν ότι στον 21ο αιώνα έχουμε ήδη συνειδητοποιήσει ότι η τεχνολογία είναι το εργαλείο για την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης αναφορικά με την φύση και τον πολιτισμό. Αν ο εκπαιδευτικός αξιοποιήσει τις ΤΠΕ σε δράσεις και προγράμματα Π.Ε. είναι δυνατόν οι μαθητές να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα περιβάλλοντος (Σταμούλης et al., 2008). Συνεπώς, με τη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών και των υπολογιστών, είναι δυνατή η προσέγγιση του περιβάλλοντος τόσο ως αντικειμένου μελέτης όσο και ως μέσου ευαισθητοποίησης.

Στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, η σχέση της Π.Ε. και των ΤΠΕ εστιάζεται κυρίως στον τεχνολογικό αλφαβητισμό (Drenoyianni, 2006). Σύμφωνα με τους Karasavvidis και Malandrakis (2003), η Π.Ε ως πεδίο δίνει νόημα στον τεχνολογικό αλφαβητισμό αν αποτελεί σημείο έναρξης για ένα αυθεντικό ζήτημα. Η βασική προϋπόθεση για να αξιοποιηθούν τα εργαλεία των ΤΠΕ στο πλαίσιο της εκπαίδευσης για την αειφορία είναι όλες οι δραστηριότητες να είναι σχεδιασμένες με το σκεπτικό του ομαδοσυνεργατικού πνεύματος. Οι μαθητές δεν είναι παθητικοί δέκτες αλλά συμμετοχικοί με τη δυνατότητα αυτορρύθμισης (Borthwick et al., 2008).

Οι αλλαγές που θέλει να πετύχει η ΠΕ/ΕΑΑ είναι δυνατόν να επιτευχθούν με τη συνδρομή των ΤΠΕ, αφού οι καινοτόμες ιδέες της ΠΕ στηρίζονται σε μοντέλα που προωθούνται από τις ΤΠΕ. Οι ΤΠΕ μπορούν να εγγυηθούν στην ΠΕ/ΕΑΑ την υποστήριξη περιβαλλόντων μάθησης όπου οι μαθητές δρουν ενώ ταυτόχρονα αλληλοεπιδρούν και συνεργάζονται (Λιαράκου & Γαβριλάκης, 2009).

Ακόμη οι ΤΠΕ μπορούν να προωθήσουν αλλαγές που σχετίζονται με τη μεθοδολογία της ΠΕ/ΕΑΑ (Paas & Creech, 2008). Η ΠΕ/ΕΑΑ και οι ΤΠΕ σχετίζονται άμεσα καθώς τις συνδέει η χρήση του διαδικτύου (Coleman & Penuel 2000, Moore & Huber 2001) είτε ως μέσο πληροφόρησης είτε ως αναφορά σε αλληλεπιδραστικά πολυμεσικά περιβάλλοντα. Ο ρόλος των ΤΠΕ στην εκπαίδευση για την αειφορία είναι σημαντικός για τους εξής λόγους: α) υπάρχει η δυνατότητα πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό σχετικό με την αειφορία, β) προωθούνται καινοτόμες εκπαιδευτικές διαδικασίες, γ) βοηθούν στη διερεύνηση της πρόσβασης στο πληροφοριακό υλικό (Μακράκης, 2013).

Οι ΤΠΕ μπορούν όχι μόνο να υποστηρίζουν την εκπαιδευτική διαδικασία στα πλαίσια της ΠΕ, με τον κατάλληλο σχεδιασμό δραστηριοτήτων, αλλά και να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές σε θέματα σχετικά με το περιβάλλον (Σταμούλης et al., 2008). Παράλληλα, συνδέονται οι μαθητές με τα τοπικά και παγκόσμια ζητήματα καλλιεργώντας την διεπιστημονικότητά τους ενώ ενεργοποιείται η δημιουργικότητά τους (Χαλκίδης et al.,  2009).

Οι ΤΠΕ μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να διερευνήσουν τις έννοιες, να εμπλακούν σε προβλήματα αυθεντικής μάθησης, να βελτιώσουν τις μεταγνωστικές τους δεξιότητες και να παρουσιάσουν πληροφορίες χρησιμοποιώντας πολλαπλά μέσα Όλα αυτά συνδέονται στενά με τους στόχους που θέτει η εκπαίδευση για την αειφορία (Makrakis & Kostoulas-Makrakis, 2012). Τελικά, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η δημιουργία κατάλληλου περιεχόμενο, ο σχεδιασμός δραστηριοτήτων και μαθησιακών περιβαλλόντων που να προωθούν το είδος της σκέψης και την κατανόηση που απαιτούνται για να ζήσουν οι μαθητές βιώσιμα. Αυτό σημαίνει ανάπτυξη μαθημάτων που προωθούν την αειφορία (Paas, 2008).

Οι ΤΠΕ ανοίγουν ευκαιρίες για διασυνδέσεις διδακτικού προγράμματος, διάδοση εκπαιδευτικής καινοτομίας, ενθάρρυνση νέων μορφών εταιρικών σχέσεων, οι οποίες μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο στην αειφόρο ανάπτυξη. Οι τεχνολογίες δικτύων, και συγκεκριμένα οι εφαρμογές μέσω διαδικτύου, χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο στην εκπαίδευση για την αντιμετώπιση θεμάτων που σχετίζονται με την εκπαίδευση για μια βιώσιμη κοινωνία. Ωστόσο, το ψηφιακό χάσμα που δεν αντικατοπτρίζει απλώς το χάσμα μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών, αναφέρθηκε συχνά ως νέα απειλή, με επακόλουθες επιπτώσεις στην αειφόρο ανάπτυξη (Makrakis, 2006).

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης