της μαθήτριας Σεβαστής Δημητροπούλου, Α1΄
Ο Καραγκιόζης ως ήρωας που παρακολουθούμε χρόνια τώρα -και ίσως τον έχουμε συνδυάσει με τις καλοκαιρινές μας διακοπές- έχει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας . Είναι ο κεντρικός ήρωας του Θεάτρου Σκιών, γεννήθηκε τον 17ο αιώνα και ως σημείο καταγωγής του φαίνεται να ήταν η Ινδία αλλά κάποιες εκδοχές κάνουν λόγο για την Προύσα .
Οι παραστάσεις του Καραγκιόζη ήταν και εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς… παρά τις δυσκολίες .
Οι φιγούρες του; Πολλές. Οι κυριότερες; Αυτές που ακολουθούν:
Φυσικά ο ίδιος ο Καραγκιόζης, ο οποίος είναι ένας φτωχός, άσχημος και άσημος άνθρωπος που σοφίζεται διάφορες μικροαπάτες για να επιβιώσει.
Ο Χατζηαβάτης ή Χατζεηβάτης, δουλοπρεπής φίλος του Καραγκιόζη, συνήθως κάνει θελήματα του Πασά (π.χ. ως τελάλης). Ο Καραγκιόζης τον αποκαλεί
» Χατζατζάρη» ή «Χατζηχαβιάρη» και τον σφαλιαρίζει σε πρώτη ευκαιρία.
Το Κολλητήρι (ή Σπίθας), ο Κοπρίτης ή Σβούρας ή Σκορπιός και ο Μυριγκόγκος ή Μπυρικόκος ή Πιτσικόκος (ή Μπιριγκόγκος ή Μιρικόκος ή ακόμα και Μπιτσικόκος), τα τρία παιδιά του Καραγκιόζη (ή και Κολλητήρια, όταν τα φωνάζει όλα μαζί). Ο Κολλητήρης είναι ο μεγαλύτερος γιος του Καραγκιόζη και η μικρογραφία του.
Η Αγλαΐα, η γυναίκα του Καραγκιόζη. Συνήθως δεν εμφανίζεται στην σκηνή, αλλά η χαρακτηριστικά γκρινιάρα της φωνή ακούγεται μέσα από το σπίτι. Πάντα υπομονετική με τα καμώματα του άντρα της.
Ο Μπάρμπα-Γιώργος, θείος του Καραγκιόζη, που κατοικεί στο χωριό. Φοράει φουστανέλα και τσαρούχια και μιλάει με ρουμελιώτικη προφορά. Πάντα προφυλάσσεται από τον ανιψιό του μη του κάνει κανένα «χουνέρι» και εν τέλει του τις βρέχει αγρίως. Είναι όμως ο μόνος που δέρνει το Βεληγκέκα για να προστατεύσει τον Καραγκιόζη και τους άλλους ήρωες.
Ο Σταύρακας (Σταύρος), μάγκας, κουτσαβάκης και ψευτοπαλληκαράς του Πειραιά. Φοράει καβουράκι, κρατάει κομπολόι, έχει λυμένο ζωνάρι και στριφτό μουστάκι. Αν κάτι τον ενοχλήσει, το χέρι πάει αμέσως στο μαχαίρι που έχει στο ζωνάρι του.
Ο Σιορ Διονύσιος ή Νιόνιος. Ζακυνθινός που μιλάει με έντονη επτανησιακή προφορά. Ξεπεσμένος αριστοκράτης. Εμφανίζεται πάντοτε τραγουδώντας παραδοσιακά τραγούδια για την Ζάκυνθο. Είναι πάντοτε αξιοπρεπής, ευγενικός και χαριτωμένος αλλά επίσης και αφελής.
Ο Μορφονιός. «Μαμάκιας», ερωτύλος, με τεράστια μύτη (χαρακτηριστικό που προστέθηκε αργότερα), πελώριο κεφάλι και ένρινη φωνή που πιστεύει ότι είναι ωραίος. Κάθε φράση του την τελειώνει με ένα «Ουίτ!».
Ο Εβραίος ή Σολωμός ή Σολομών ή Χαχαμίκος ή «Σολωμός», όπως τον αποκαλεί κοροϊδευτικά ο Καραγκιόζης. Είναι πλούσιος έμπορος, τσιγκούνης, πονηρός, αλλά και δειλός, φοράει λόγω θρησκείας κιπά στο κεφάλι.
Ο Βεληγκέκας ή Δερβέναγας, φύλακας στο σεράι, μιλάει σπαστά ελληνικά και συνήθως κακομεταχειρίζεται τον Καραγκιόζη, αλλά δέχεται ξυλοδαρμό από τον μπάρμπα-Γιώργο.
Ο Βεζίρης ή Πασάς, ο ανώτερος άρχοντας του Σαραγιού. Ντυμένος με φανταχτερή στολή, σοβαρός, αυστηρός, άλλοτε παρουσιάζεται ως δίκαιος και άλλοτε ως σκληρός και εχθρός των χριστιανών.
Η Βεζυροπούλα, η κόρη του Πασά. Αντικείμενο πόθου του Καραγκιόζη και συχνό «λάφυρο» – δώρο του Πασά στις διάφορες περιπέτειες. «…όποιος μπορέσει και εξοντώσει το καταραμένο θεριό, θα παίρνει πολλά δώρα και την κόρη του Πασά για γυναίκα!».
Όλες αυτές οι φιγούρες φτιάχνονται συνήθως με χαρτόνι ή πλαστικό ή παλιότερα με δέρμα. Ο Καραγκιόζης -παρ” όλα τα χρόνια που πέρασαν- συνεχίζει να πρωταγωνιστεί με απαράμιλλο κέφι, με σκανταλιάρικο ύφος και με προθυμία σε διάφορες παραστάσεις, που πλέον έχουν προσαρμοστεί στο κλίμα και τη θεματολογία της εποχής!
Πού μπορούμε να μάθουμε περισσότερα για το Θέατρο Σκιών, την ιστορία του, τους δημιουργούς του και όλα όσα τον κάνουν ένα κλασικό και διαχρονικό θέμα – όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο;
Μια πολύ καλή πρόταση είναι το Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού που διαθέτει μια από τις σημαντικότερες και πλέον αντιπροσωπευτικές συλλογές έργων του θεάτρου σκιών και περιλαμβάνει φιγούρες, ρεκλάμες και σκηνικά.
