Ο αγώνας ενάντια στον αναλφαβητισμό στην εποχή ΑΙ
Ζούμε σε μια εποχή όπου η γνώση βρίσκεται παντού: σε οθόνες, βιβλία, συζητήσεις. Κι όμως, ενώ για πολλούς αυτή η πρόσβαση μοιάζει αυτονόητη, για άλλους δεν είναι. Ίσως γράφω αυτό το άρθρο γιατί πάντα με προβλημάτιζε το πώς δύο άνθρωποι μπορούν να ζουν στον ίδιο κόσμο αλλά να μην έχουν τις ίδιες ευκαιρίες. Ή ίσως το γράφω, επειδή εκατομμύρια άνθρω-ποι καθημερινά κάνουν αλόγιστη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, θεωρώντας φυσιολογική την αδυναμία τους να συντάξουν ένα απλό κείμενο χωρίς αυτή.
Ο αναλφαβητισμός δεν αφορά μόνο στην αδυναμία ανάγνωσης ή γραφής. Σημαίνει στέρηση ευκαιριών, αυτοπεποίθησης και ουσιαστικής συμμετοχής στην κοινωνία. Στην πραγματι-κότητα, είναι ένα εμπόδιο που αποκόβει τον άνθρωπο από τη δυνατότητα να κατανοεί, να εκφράζεται, να εξελίσσεται.
Ο αγώνας ενάντια στον αναλφαβητισμό είναι κυρίως αγώνας για την ελευθερία. Η εκπαίδευση δίνει φωνή και προσφέρει επιλογές. Χωρίς γνώση, ο άνθρωπος μένει εξαρτη-μένος, στο περιθώριο, αδύναμος να πάρει τον έλεγχο της ζωής του. Παράλληλα, η μόρφωση καλλιεργεί τον εσωτερικό κόσμο, την αυτογνωσία και τη φαντασία, κάνοντας το άτομο πιο σίγουρο και πιο ολοκληρωμένο.
Η παιδεία είναι, επίσης, η βάση της κοινωνικής προόδου. Μορφωμένοι πολίτες συμβάλλουν στην ανάπτυξη, στη μείωση της φτώχειας και στη διαμόρφωση κριτικής σκέψης. Ένας λαός που ξέρει να διαβάζει, να ενημερώνεται και να κατανοεί τις πληροφορίες γύρω του είναι ένας λαός που μπορεί να αντιστέκεται στη λανθασμένη πληροφόρηση και να συμμετέχει ουσιαστικά στη δημοκρατία. Η ικανότητα να κρίνεις αυτά που σου εμφανίζει το AI απαιτεί εκπαίδευση αλλιώς η τεχνολογία γίνεται εργαλείο αποκλεισμού αντί για εργαλείο ενδυνά-μωσης.
Στις ρίζες του αναλφαβητισμού βρίσκονται η φτώχεια και οι κοινωνικές ανισότητες. Οικογένειες που δυσκολεύονται οικονομικά συχνά αναγκάζουν τα παιδιά να εγκαταλείψουν το σχολείο. Οι γονείς με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο δυσκολεύονται να στηρίξουν τα παιδιά τους, κι έτσι το φαινόμενο περνά από γενιά σε γενιά. Παράλληλα, μετανάστες, γυναίκες και κάτοικοι απομακρυσμένων περιοχών έχουν συχνά περιορισμένη πρόσβαση στην εκπαί-δευση, ενώ σχολεία με ελλιπείς υποδομές και ξεπερασμένους τρόπους διδασκαλίας στερούν από τους μαθητές τη χαρά της μάθησης.
Ο αναλφαβητισμός είναι μια σκιά που στερεί από τον άνθρωπο το φως της γνώσης και τη χαρά της αυτοέκφρασης. Η εκπαίδευση, αντίθετα, είναι το κλειδί που ανοίγει δρόμους, αλλάζει ζωές και επιτρέπει σε όλους να συμβαδίζουν με τον σύγχρονο κόσμο, έναν κόσμο όπου το AI, η τεχνολογία και η πληροφορία απαιτούν περισσότερο γράψιμο, διάβασμα και κριτική σκέψη από ποτέ.
Ο αγώνας για την εξάλειψη του αναλφαβητισμού είναι ευθύνη όλων μας. Γιατί κάθε φορά που ένας άνθρωπος μαθαίνει να διαβάζει, ανοίγεται ένα νέο παράθυρο στον κόσμο, κάνοντάς τον λίγο πιο φωτεινό.
