Είναι γνωστό σε όλους μας ότι η Ελλάδα έχει περάσει το μεγαλύτερο μέρος της προηγούμενης δεκαετίας, αλλά και τα τελευταία χρόνια σε οικονομική κρίση. Από την κρίση χρέους του 2008 μέχρι την πληθωριστική κρίση του 2022, από την οποία ακόμη δεν έχει γίνει ανάκαμψη, η νέα γενιά αντιμετωπίζει ένα αβέβαιο μέλλον.
Η επισφαλής εργασία, ένα από τα πρώτα αποτελέσματα της κρίσης, δεν έπληξε μόνο τους μεσήλικες, αλλά και τους νέους εργάτες, ειδικά στην Ελλάδα, η οποία έχει το ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά νέων ανέργων στην Ε.Ε. με ποσοστό 16,6% τον Νοέμβριο του 2025. Και οι συνθήκες των όσων έχουν εργασία δεν είναι ανάλογες της προσπάθειάς τους με αρκετούς νέους να μην ασκούν το επάγγελμα για το οποίο εκπαιδεύτηκαν, με πολύ χαμηλότερους μισθούς, χειρότερο εργασιακό περιβάλλον και πολλές φορές μόνο μερική απασχόληση.
Η υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου των νέων φαίνεται ως το λογικό επακόλουθο στις συνθήκες αυτές, με πολλούς νέους να δυσκολεύονται ακόμη και να νοικιάσουν σπίτι, ενώ διάφορες υλικές στερήσεις επηρεάζουν αρνητικά την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου, ενώ παράλληλα οι τιμές ανεβαίνουν λόγω πληθωρισμού και της τεταμένης πολιτικής κατάστασης στον κόσμο, χωρίς οι μισθοί απαραίτητα να συμβαδίζουν, κάτι που έχει δυσκολέψει αρκετά τη νέα γενιά.
Αυτή η άθλια οικονομική κατάσταση, έχει εμποδίσει όσο τίποτα άλλο τους νέους από το να ανεξαρτητοποιηθούν, τους έχει επιβάλλει οικονομική εξάρτηση από την οικογένεια και τους εμποδίζει από το να δημιουργήσουν δική τους οικογένεια. Παράδειγμα τούτου είναι η παραμονή στο πατρικό σπίτι λόγω της ασφάλειας που αυτό προσφέρει, αντιθέτως με τον έξω κόσμο, ο οποίος γίνεται ολοένα και πιο δυσβάσταχτος οικονομικά για τους νέους.
Οι επιστήμονες και διανοούμενοι νεαρών ηλικιών, βλέποντας την τραγική κατάσταση που επικρατεί, έχουν επιλέξει τον δρόμο της μετανάστευσης, αναζητώντας μια καλή ζωή στο εξωτερικό. Η Ελλάδα είναι αντιμέτωπη με ένα brain drain, το οποίο φαίνεται ότι δεν μπορεί να αποφύγει, και που έχει δυσβάσταχτες συνέπειες, ειδικά αν λάβουμε υπόψη μας την υπογεννητικότητά και το γενικότερο έλλειμμα παιδείας.
Οι επιπτώσεις αυτές δεν φαίνονται μόνο στον οικονομικό τομέα αλλά και στον πολιτικό. Η ρήση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Franklin d. Roosvelt «Οι άνθρωποι που πεινούν και είναι άνεργοι αποτελούν το υλικό από το οποίο δημιουργούνται οι δικτατορίες» φαίνεται να γίνεται ολοένα και πιο αληθινή στις μέρες μας με την άνοδο των άκρων στην πολιτική, για την οποία οι οικονομικές επιπτώσεις έχουν παίξει μεγάλο ρόλο.
Τελικά, η οικονομική κρίση είναι αλληλένδετη με την θεσμική, ειδικά αν οι πληγέντες της κρίσης είναι οι νέοι. Αν θέλουμε να βγούμε από τον φαύλο κύκλο των επαναλαμβανόμενων κρίσεων, πρέπει να κατανοήσουμε ότι στην οικονομία και στην παιδεία βρίσκεται το κλειδί της ανάκαμψης.
Δημοσθένης Ζήρος
