Από πού ενημερωνόμαστε (και από πού μας «δουλεύουν»)

Τα Social Media (Facebook, Instagram, TikTok, X κλπ.) είναι το Α και το Ω για την ενημέρωσή μας, το είπαν το 92% των ερωτηθέντων! Μετά έρχεται η τηλεόραση (38%) και μετά οι εφημερίδες (16%). Καμία έκπληξη, σωστά;

Και μάντεψε ποιο είναι το νούμερο ένα μέρος για ψεύτικες ειδήσεις; Ναι, πάλι τα Social Media, το είπε το 88%! Η τηλεόραση είναι στη δεύτερη θέση (48%), ενώ οι εφημερίδες κάπως λιγότερο (12%). Και συγκεκριμένα, το TikTok φαίνεται να είναι ο «βασιλιάς» της ψευδούς είδησης (το είπε το 72%), με το Facebook να ακολουθεί (40%). Βασικά, προσοχή τι βλέπεις στο scroll!

Πόσο συχνά  συναντάμε την ψέτικη είδηση και πώς την «ξετρυπώνουμε»;

Εδώ είναι το ζουμί: οι περισσότεροι από εμάς (58%) πέφτουμε πάνω σε ψεύτικες ειδήσεις αρκετές φορές την εβδομάδα, ενώ ένα 30% κάθε μέρα! Δηλαδή, ζούμε μέσα στην παραπληροφόρηση!

Όταν βλέπουμε κάτι που δεν μας κάθεται καλά, τι κάνουμε; Το 38% από εμάς ψάχνει την είδηση σε πολλές πηγές, για να δει αν ισχύει. Ένα 28% τσεκάρει αν το μέσο είναι αξιόπιστο. Και ένα 30% ρίχνει μια ματιά στα σχόλια (τι λένε οι άλλοι). Δυστυχώς, ένα μικρό ποσοστό (4%) απλά το πιστεύει ή το αγνοεί. Ελπίζουμε να μην είσαι ένας από αυτούς!

Τι κάνουμε όταν πέφτουμε πάνω σε ψεύτικες ειδήσεις;

Οι περισσότεροι (64%) απλά την αγνοούμε. Ένα 26% την αναφέρει ως ψευδή (μπράβο!). Και ένα 8% ενημερώνει τους φίλους του ότι είναι ψεύτικη. Καλές κινήσεις! Αλλά δυστυχώς, ένα 2% την μοιράζεται χωρίς να την ελέγξει. Ναι, ξέρουμε, μπορεί να μας έχει τύχει σε όλους να το πατήσουμε. Το 56% είπε ότι ίσως έχει διαδώσει ψευδή είδηση χωρίς να το ξέρει, και το 34% το κατάλαβε αργότερα. Μόνο το 10% λέει ότι ελέγχει τα πάντα πριν κοινοποιήσει.

Ποιος φταίει και τι κάνουμε γι” αυτό;

Λοιπόν, ποιος είναι ο «κακός» της υπόθεσης; Οι μισοί από εμάς (50%) πιστεύουμε ότι φταίνε όλοι μαζί: τα ΜΜΕ, οι κυβερνήσεις, τα social media και οι απλοί πολίτες που κοινοποιούν αβέρτα. Ένα 18% ρίχνει το φταίξιμο στα social media, ενώ ένα 12% στους απλούς πολίτες.

Οι περισσότεροι (62%) πιστεύουμε ότι πρέπει να βγουν πιο αυστηροί νόμοι για την παραπληροφόρηση, αλλά με προσοχή, για να μην μας κόβουν την ελευθερία του λόγου.

Το σχολείο και η «άμυνα» στην παραπληροφόρηση

Και τώρα το πιο σημαντικό: ένα τεράστιο 82% από εμάς πιστεύει ότι το σχολείο πρέπει να μας μάθει πώς να ξεχωρίζουμε τις ψεύτικες ειδήσεις! Είναι κάτι που μας αφορά άμεσα και είναι πολύ σημαντικό.

Τι άλλο μπορεί να βοηθήσει;

• Περισσότεροι έλεγχοι από τις πλατφόρμες των social media (το είπε το 60%).
• Καλύτερη εκπαίδευση στο σχολείο για το πώς να είμαστε «έξυπνοι» στο διαδίκτυο (54%).
• Περισσότερη υπευθυνότητα από εμάς τους ίδιους, τους πολίτες (46%).

Τελικά, η παραπληροφόρηση είναι παντού, αλλά εμείς, οι έφηβοι, το έχουμε πάρει χαμπάρι. Το σχολείο μπορεί να μας δώσει τα εργαλεία, αλλά το πιο σημαντικό είναι να είμαστε εμείς σε εγρήγορση και να μην «τσιμπάμε» εύκολα!

Η ομάδα των Junior Ambassadors!

Συγκεντρώσαμε συνολικά είκοσι (20) συμπληρωμένα ερωτηματολόγια, από την ανάλυση των οποίων προέκυψαν τα ακόλουθα:

• Δεκαοκτώ (18) από τα είκοσι (20) άτομα δήλωσαν ότι έχουν πέσει θύματα παραπληροφόρησης.
• Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων/ουσών εντοπίζει ως κύρια πηγή παραπληροφόρησης τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, και σε δεύτερη θέση την τηλεόραση.
• Δώδεκα (12) άτομα απάντησαν ότι πάντα ελέγχουν τις ειδήσεις και τις πληροφορίες που διαβάζουν. Πέντε (5) άτομα δήλωσαν ότι το κάνουν μερικές φορές, ενώ οι υπόλοιποι σπανίως ή καθόλου.

Όσον αφορά τις αιτίες της παραπληροφόρησης, οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες κατέγραψαν ως κυριότερους λόγους για την ύπαρξη και εξάπλωσή της την πολιτική προπαγάνδα, το οικονομικό κέρδος και την έλλειψη κριτικής ικανότητας από τους πολίτες. Για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης προτείνουν ως σημαντικότερα μέτρα τη διασταύρωση πληροφοριών από έγκυρες και διαφορετικές πηγές και ευρύτερα την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των πολιτών.

Συμπερασματικά, το γκάλοπ μας κατέδειξε την ανησυχία των συμπολιτών μας για το φαινόμενο της παραπληροφόρησης. Πολλοί από αυτούς, μάλιστα, έχουν προσωπική εμπειρία με παραπλανητικές πληροφορίες και εκφράζουν την ανάγκη για συστηματική αντιμετώπιση του φαινομένου, ιδιαίτερα όταν αυτό εξυπηρετεί πολιτικά ή οικονομικά συμφέροντα. Τέλος, σημαντικό κρίνουμε το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες στο γκάλοπ θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική την ενίσχυση της ενημέρωσης και της κριτικής ικανότητας των πολιτών διότι τις αντιλαμβάνονται ως βασικό άξονα για την προώθηση μιας πιο υγιούς και ενημερωμένης κοινωνίας.

Ομάδα junior ambassadors και εθελοντών του Γενικού Λυκείου Κομποτίου

Στρατηγική της ΕΕ για τη Νεολαία (2019–2027)

Η Στρατηγική της ΕΕ για τη Νεολαία αποτελεί το βασικό πλαίσιο συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας για την περίοδο 2019–2027. Εστιάζει σε τρεις βασικούς πυλώνες: Ενεργοποίηση (Engage), Σύνδεση (Connect) και Ενδυνάμωση (Empower) των νέων. Μέσω αυτών, επιδιώκεται η ενίσχυση της συμμετοχής των νέων στη δημοκρατική ζωή, η προώθηση της κοινωνικής και πολιτικής τους ένταξης και η διασφάλιση ότι όλοι οι νέοι διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους για να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία .Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, έχουν καθοριστεί 11 Ευρωπαϊκοί Στόχοι για τη Νεολαία, οι οποίοι καλύπτουν θέματα όπως η ψυχική υγεία, η ισότητα των φύλων, η εκπαίδευση και η βιώσιμη ανάπτυξη. ​

Προγράμματα και Πρωτοβουλίες για Νέους

Erasmus+

Το Erasmus+ είναι ένα από τα πιο γνωστά προγράμματα της ΕΕ, προσφέροντας ευκαιρίες για σπουδές, κατάρτιση, πρακτική άσκηση και ανταλλαγές νέων σε χώρες εντός και εκτός της ΕΕ. Στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, την ενίσχυση της απασχολησιμότητας και την προώθηση της διαπολιτισμικής κατανόησης.

Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης

Το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης προσφέρει σε νέους τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε εθελοντικές δραστηριότητες και έργα αλληλεγγύης, τόσο στη χώρα τους όσο και στο εξωτερικό, συμβάλλοντας στην κοινωνική συνοχή και την αλληλεγγύη στην Ευρώπη.

Εγγυήσεις για τη Νεολαία

Η πρωτοβουλία «Εγγυήσεις για τη Νεολαία» στοχεύει στην καταπολέμηση της ανεργίας των νέων, διασφαλίζοντας ότι όλοι οι νέοι κάτω των 30 ετών λαμβάνουν ποιοτική προσφορά εργασίας, συνέχισης εκπαίδευσης, μαθητείας ή πρακτικής άσκησης εντός τεσσάρων μηνών από την αποχώρησή τους από την εκπαίδευση ή την απώλεια εργασίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω της Στρατηγικής για τη Νεολαία και των διαφόρων προγραμμάτων της, επιδιώκει να ενδυναμώσει τους νέους, να ενισχύσει τη συμμετοχή τους στην κοινωνία και να τους παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία για την προσωπική και επαγγελματική τους ανάπτυξη. Η συνεχής υποστήριξη και η ενεργή συμμετοχή των νέων είναι κρίσιμες για το μέλλον της Ευρώπης

Πηγές: ​youthpolicy.onek.org.cy+1erdic.unipi.gr+1youth.europa.eu, European Union​.European Commission

 ΛΕΥΚΟΘΕΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ, εκπαιδευτικός ΠΕ05

Αρχικά, η Ε.Ε. έχει επενδύσει σε τεχνολογίες και εργαλεία που ενισχύουν την ικανότητα ανίχνευσης και ανάλυσης ψευδών πληροφοριών. Μέσω της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, έχουν συσταθεί ειδικές ομάδες που παρακολουθούν και αναλύουν εκστρατείες παραπληροφόρησης, ιδιαίτερα από εξωτερικούς παράγοντες. Αυτές οι ομάδες συνεργάζονται με τα κράτη μέλη για την ανταλλαγή πληροφοριών και την ανάπτυξη κοινών στρατηγικών αντιμετώπισης. Επιπλέον, ασχολείται με την διασφάλιση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας των εκλογικών διαδικασιών. Έχουν υιοθετηθεί μέτρα που αποσκοπούν στην προστασία των εκλογών από επιρροές παραπληροφόρησης, όπως η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, η παρακολούθηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με τις απειλές που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν.

Μία άλλη δράση αποτελεί η ανάπτυξη εργαλείων που στοχεύουν στην αποδόμηση ψευδών ειδήσεων και μύθων που αφορούν τις πολιτικές και τις δράσεις της. Για παράδειγμα, μέσω της ιστοσελίδας «EUvsDisinfo», παρέχονται τεκμηριωμένες απαντήσεις σε ψευδείς ισχυρισμούς, ενισχύοντας την σωστή ενημέρωση των πολιτών. Παράλληλα, η Ε.Ε. έχει συνάψει συμφωνίες με μεγάλες πλατφόρμες, όπως το Facebook και το Google, προκειμένου να περιοριστεί η διάδοση ψευδών ειδήσεων. Αυτές οι συνεργασίες στηρίζονται στην ανάπτυξη αλγορίθμων που εντοπίζουν και περιορίζουν την παραπληροφόρηση. Μαζί με αυτό συνδυάζεται και το γεγονός ότι οι επαγγελματίες ελεγκτές στοιχείων αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας κατά της παραπληροφόρησης. Η Ε.Ε. υποστηρίζει την εργασία τους μέσω της παροχής πόρων, εκπαίδευσης και πλατφορμών συνεργασίας, διευκολύνοντας την ανταλλαγή πληροφοριών και μεθοδολογιών. Αυτή η υποστήριξη ενισχύει την ακρίβεια και την αξιοπιστία των πληροφοριών που διατίθενται στο κοινό.

Επίσης, η Ε.Ε. προωθεί προγράμματα που ενισχύουν την παιδεία στα μέσα επικοινωνίας, βοηθώντας τους πολίτες να αναγνωρίζουν και να αποφεύγουν την παραπληροφόρηση. Αυτές οι πρωτοβουλίες απευθύνονται σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, από μαθητές έως ενήλικες, προάγοντας μια κουλτούρα ενημερωμένης και υπεύθυνης κατανάλωσης πληροφοριών. Τέλος, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών παίζουν κρίσιμο ρόλο στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. Η Ε.Ε. παρέχει χρηματοδότηση και υποστήριξη σε τέτοιες οργανώσεις, ενισχύοντας τις δράσεις τους στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού. Μέσω αυτής της υποστήριξης, προωθείται η ανάπτυξη εργαλείων και προγραμμάτων που στοχεύουν στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης σε τοπικό αλλά και εθνικό επίπεδο.

Συνοψίζοντας, η Ευρωπαϊκή Ένωση, αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα του προβλήματος της παραπληροφόρησης, έχει υιοθετήσει μια προσέγγιση που συνδυάζει την τεχνολογική καινοτομία, τους θεσμούς και την ενίσχυση της κριτικής σκέψης. Οι πρωτοβουλίες της Ε.Ε., από τη βελτίωση της ανίχνευσης ψευδών ειδήσεων έως την υποστήριξη της ποιοτικής δημοσιογραφίας, επιδιώκουν να δημιουργήσουν ένα πιο ανθεκτικό και ενημερωμένο κοινωνικό σύνολο.

 ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗ,  μαθήτρια Β” Λυκείου

Η αύξηση του διαδικτύου και των κοινωνικών μέσων έχει επιτρέψει στην παραπληροφόρηση να εξαπλώνεται πιο εύκολα από ποτέ. Με την ικανότητα να μοιράζονται περιεχόμενα άμεσα, οι παραπλανητικές πληροφορίες μπορούν να γίνουν ιογενείς, φτάνοντας σε εκατομμύρια ανθρώπους μέσα σε λίγες ώρες. Αυτή η ταχεία διάδοση συχνά ξεπερνά τις προσπάθειες των ελεγκτών γεγονότων και των αρχών να διορθώσουν τις ψευδείς ειδήσεις δυσκολεύοντας την ικανότητα του κοινού να διακρίνει την αλήθεια από την ψευδολογία.

Επιδράσεις στα άτομα

Η επίδραση της παραπληροφόρησης στα άτομα μπορεί να είναι σημαντική. Μία από τις πιο αξιοσημείωτες επιπτώσεις είναι η διαμόρφωση προσωπικών πεποιθήσεων και στάσεων. Όταν τα άτομα συναντούν ψευδείς πληροφορίες, μπορεί να τις ενσωματώσουν στα συστήματα πεποιθήσεών τους, διαμορφώνοντας διαστρευλομένες απόψεις της πραγματικότητας. Για παράδειγμα, η παραπληροφόρηση σχετικά με ζητήματα υγείας, όπως τα εμβόλια ή οι ασθένειες, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τα άτομα να λαμβάνουν κακές αποφάσεις σχετικά με την υγεία τους, βλάπτοντας όχι μόνο τον εαυτό τους αλλά και τους γύρω τους.

Επιπλέον, η παραπληροφόρηση μπορεί να επιδεινώσει το άγχος και τον φόβο. Σε αβέβαιες περιόδους, όπως κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας, η διάδοση ψευδών πληροφοριών μπορεί να δημιουργήσει πανικό και σύγχυση. Τα άτομα μπορεί να αισθάνονται υπερφορτωμένα από αντικρουόμενα μηνύματα, με αποτέλεσμα να εμφανίζουν έλλειψη εμπιστοσύνης σε αξιόπιστες πηγές. Αυτή η διάβρωση της εμπιστοσύνης μπορεί να οδηγήσει τα άτομα να γίνουν πιο απομονωμένα και να βασίζονται σε περιθωριακές πηγές που μπορεί να διαιωνίσουν περαιτέρω την παραπληροφόρηση.

Κοινωνική Δυναμική και Πολωτισμός

Η παραπληροφόρηση δεν επηρεάζει μόνο τα άτομα, αλλά έχει και ευρύτερες συνέπειες για τις κοινωνικές δυναμικές. Μία σημαντική συνέπεια είναι η πολωτική κατάσταση των κοινοτήτων. Όταν οι άνθρωποι καταναλώνουν πληροφορίες που ευθυγραμμίζονται με τις προϋπάρχουσες πεποιθήσεις τους, μπορεί να γίνουν αμετακίνητοι στις απόψεις τους. Αυτή η πολωτική κατάσταση μπορεί να προάγει ένα περιβάλλον όπου ο παραγωγικός διάλογος αντικαθίσταται από εχθρότητα και καχυποψία.

Οι πλατφόρμες κοινωνικών μέσων συχνά επιδεινώνουν αυτό το ζήτημα, καθώς οι χρήστες εκτίθενται κυρίως σε πληροφορίες που ενισχύουν τις πεποιθήσεις τους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επιβεβαιωτική προκατάληψη, με αποτέλεσμα τα άτομα να απορρίπτουν πληροφορίες που αντιτίθενται στις απόψεις τους. Ως αποτέλεσμα, η παραπληροφόρηση μπορεί να δημιουργήσει ρήγματα μέσα στις κοινότητες, καθιστώντας δύσκολη την εύρεση κοινού εδάφους ή την εμπλοκή σε ουσιαστικές συζητήσεις.

Επιπτώσεις για τη Δημοκρατία

Οι επιπτώσεις της παραπληροφόρησης επεκτείνονται και στον τομέα της δημοκρατίας. Μια καλά ενημερωμένη εκλογική βάση είναι απαραίτητη για τη λειτουργία μιας υγιούς δημοκρατίας. Ωστόσο, όταν η παραπληροφόρηση διαχέεται ανεξέλεγκτα, μπορεί να υπονομεύσει τη δημοκρατική διαδικασία. Οι ψηφοφόροι μπορεί να βασίσουν τις αποφάσεις τους σε ψευδείς πληροφορίες και να οδηγηθούν στην εκλογή υποψηφίων που δεν εκπροσωπούν τα συμφέροντα του κοινού. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει έναν κύκλο απογοήτευσης απέναντι στο πολιτικό σύστημα καθώς και μείωση της πολιτικής συμμετοχής.

Επιπλέον, η παραπληροφόρηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο από κακόβουλους παράγοντες που επιδιώκουν να επηρεάσουν τη δημόσια γνώμη και να αποσταθεροποιήσουν τους δημοκρατικούς θεσμούς. Η χειραγώγηση πληροφοριών κατά τη διάρκεια εκλογών και πολιτικών εκστρατειών μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες, επηρεάζοντας τις πολιτικές και τη διακυβέρνηση. Επομένως, η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης είναι απαραίτητη για τη διατήρηση των δημοκρατικών αξιών.

Συμπερασματικά, η επίδραση της παραπληροφόρησης στα άτομα και την κοινωνία είναι βαθιά και εκτενής. Καθώς η παραπληροφόρηση συνεχίζει να πολλαπλασιάζεται στην ψηφιακή εποχή, είναι απαραίτητο για τα άτομα να γίνουν πιο επιλεκτικοί καταναλωτές πληροφοριών. Με την προώθηση της αναγνωστικής ικανότητας, την ενίσχυση της κριτικής σκέψης και την ενθάρρυνση του ανοιχτού διαλόγου, η κοινωνία μπορεί να εργαστεί για την μείωση των βλαβερών επιπτώσεων της παραπληροφόρησης και την ενδυνάμωση των θεμελίων της δημοκρατίας. Η αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος δεν είναι μόνο συλλογική ευθύνη αλλά και ένα κρίσιμο βήμα προς τη δημιουργία μιας πιο ενημερωμένης και συνεκτικής κοινωνίας.

Φλωρεντία Αντωνίου, εκπαιδευτικός ΠΕ02

Στην Ελλάδα, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η πλήρης ισότητα παραμένει ζητούμενο. Παρόλο που έχουν γίνει σημαντικά βήματα, τα στοιχεία είναι ανησυχητικά. Μόνο τους πρώτους δέκα μήνες του 2024, καταγράφηκαν 18.427 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας εις βάρος γυναικών. Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν πως, παρά τη νομοθετική κατοχύρωση των δικαιωμάτων, η ισότητα των φύλων δεν έχει εμπεδωθεί πλήρως στην κοινωνία.

Η ανάγκη για περαιτέρω κρατικές παρεμβάσεις είναι επιτακτική. Απαιτούνται αυστηρότερη εφαρμογή των νόμων, ουσιαστική στήριξη των θυμάτων και ενίσχυση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών πολιτικών που στοχεύουν στην εξάλειψη των έμφυλων ανισοτήτων. Η ισότητα των φύλων δεν πρέπει να παραμείνει απλώς μια θεωρητική επιδίωξη, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα για όλους.

Σοφία Μπούργου

μαθήτρια της Α”  Λυκείου

]]> https://schoolpress.sch.gr/lykkomp/archives/71/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/lykkomp/archives/69 https://schoolpress.sch.gr/lykkomp/archives/69#comments Sun, 27 Apr 2025 09:49:49 +0000 ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ http://schoolpress.sch.gr/lykkomp/?p=69 [...]]]> Τα επαγγέλματα STEM (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική, Μαθηματικά) διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία, την καινοτομία και την τεχνολογική ανάπτυξη. Ωστόσο, η συμμετοχή των γυναικών σε αυτούς τους τομείς παραμένει χαμηλή. Παρά τις σημαντικές γυναίκες που άφησαν το στίγμα τους στην ιστορία της επιστήμης, όπως η Μαρία Κιουρί, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε STEM επαγγέλματα. Η αύξηση της συμμετοχής τους θα μπορούσε να ενισχύσει την καινοτομία, να προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη και να δημιουργήσει ένα πιο δίκαιο και ισότιμο επαγγελματικό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι γυναίκες αποτελούν λιγότερο από το ένα τρίτο του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού σε τομείς τεχνολογίας. Στην Ελλάδα, το ποσοστό των γυναικών ερευνητών ανέρχεται στο 37,8%, ενώ στην Κύπρο στο 38,1%. Παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες στην Ελλάδα υπερτερούν σε μορφωτικό επίπεδο, με το 44% των γυναικών ηλικίας 30-34 ετών να έχουν ολοκληρώσει σπουδές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε σύγκριση με το 34% των ανδρών, η εκπροσώπησή τους στους τομείς STEM παραμένει χαμηλή.

Η χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στα επαγγέλματα STEM οφείλεται σε πολλούς παράγοντες. Αρχικά, οι παραδοσιακές αντιλήψεις, που παρουσιάζουν τα επαγγέλματα STEM ως ανδροκρατούμενα, αποθαρρύνουν τα κορίτσια από το να επιλέξουν σχετικές σπουδές και καριέρες. Παράλληλα, η απουσία γυναικείων προτύπων στους τομείς STEM μπορεί να μειώσει το ενδιαφέρον των νεαρών γυναικών για αυτούς τους τομείς. Επιπλέον, οι γυναίκες συχνά αντιμετωπίζουν εμπόδια στην επαγγελματική τους ανέλιξη, όπως το «γυάλινο ταβάνι», που περιορίζει την πρόοδό τους σε ηγετικές θέσεις. Τέλος, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η μητρότητα, καθώς ο συνδυασμός της με τα δύσκολα αυτά επαγγέλματα, αποτελεί συχνά τροχοπέδη για τις φιλόδοξες νέες γυναίκες.

Για να αλλάξει όμως αυτή η κατάσταση και να μπορέσει να επιτευχθεί πλήρης ισότητα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στα STEM. Μέσα από στρατηγικές και προγράμματα όπως το «Horizon Europe», προωθείται η έρευνα, η καινοτομία και η ισότιμη συμμετοχή των δύο φύλων. Επίσης, λαμβάνονται μέτρα για τη μείωση του χάσματος των φύλων στους επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς. Η ενίσχυση της εκπαίδευσης, η εξειδίκευση στις νέες τεχνολογίες και η δημιουργία ίσων επαγγελματικών ευκαιριών είναι βασικοί στόχοι αυτών των πολιτικών. Ταυτόχρονα, η προώθηση των επιστημών και της τεχνολογίας στα σχολεία με έμφαση στη συμμετοχή των κοριτσιών συμβάλλει στη δημιουργία μιας νέας γενιάς γυναικών επιστημόνων. Τέλος, χαίρει τεράστιας σημασίας η ευαισθητοποίηση των ατόμων και η καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων, καθώς προγράμματα και δράσεις, κυρίως στον χώρο της εκπαίδευσης, συμβάλουν στην αλλαγή των κοινωνικών αντιλήψεων σχετικά με τα επαγγέλματα STEM.

Για να αυξηθεί, λοιπόν, η συμμετοχή των γυναικών στα STEM επαγγέλματα, είναι απαραίτητο να ξεκινήσει η εκπαίδευση από μικρή ηλικία με την προώθηση των επιστημών και της τεχνολογίας στα σχολεία, δίνοντας έμφαση στη συμμετοχή των κοριτσιών. Επιπλέον, ο ιδιωτικός τομέας και τα πανεπιστήμια μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, ενισχύοντας υποτροφίες, εκπαιδευτικά προγράμματα και mentoring για γυναίκες. Παράλληλα, καλές πρακτικές από άλλες χώρες, όπως η Σουηδία και η Γερμανία, μπορούν να εφαρμοστούν στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη για την εξάλειψη των ανισοτήτων. Τέλος, πρέπει να υπάρξει προώθηση της ισορροπίας εργασίας και προσωπικής ζωής με την εφαρμογή πολιτικών που την διευκολύνουν, όπως η ευέλικτη εργασία και οι άδειες μητρότητας.

Συνοψίζοντας, η ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στα επαγγέλματα STEM είναι απαραίτητη για την επίτευξη ισότητας των φύλων και την προώθηση της καινοτομίας. Μέσω συντονισμένων προσπαθειών σε επίπεδο εκπαίδευσης, πολιτικής και κοινωνίας, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου οι γυναίκες θα έχουν ίσες ευκαιρίες να συμβάλουν και να διαπρέψουν στους τομείς της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Χρυσάνθη Γιαννούλη

Μαθήτρια της Β΄Λυκείου

Ένας τέτοιος  τρόπος είναι πάντα να ελέγχουμε τις πηγές μας. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει η αξιοπιστία, δηλαδή εάν η πηγή της ανάρτησης είναι έγκυρη και αναγνωρισμένη στο θέμα της αξιοπιστίας, και το πόσο γνωστή είναι στο ευρύ κοινό. Επίσης, σε αυτή την κατηγορία ανήκει και ο συγγραφέας ή ο οργανισμός που δημοσιεύει αυτή την πληροφορία. Συνεπώς, καλό είναι να αναζητούμε εάν η συγκεκριμένη πηγή έχει ειδίκευση στο θέμα, γιατί είναι πολύ πιθανό να είναι μια απλή απάτη. Τέλος, σε αυτή την κατηγορία ανήκει και ο σκοπός. Πρέπει πάντα να γνωρίζεις  τον σκοπό της πληροφορίας, δηλαδή εάν είναι ενημερωτικός, ή αν αποσκοπέι στο να πείσει ή ακόμα και να προπαγανδίσει.

Ένας δεύτερος τρόπος είναι να σκεφτόμαστε πριν μοιραστούμε την κάθε πληροφορία. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα συναισθήματα. Είναι πολύ πιθανό να αφήσουμε να παρασυρθούν τα συναισθήματα μας από μια πολύ καλή επιφανειακά πληροφορία, η οποία, όμως,  το πιο πιθανό είναι  να είναι ψεύτικη. Εξίσου σημαντική είναι και η διασταύρωση των πηγών, δηλαδή προτού μοιρασθούμε μια πληροφορία θα πρέπει να την διασταυρώνουμε με άλλες πιο έγκυρες πηγές.

Τέλος, ένας τρίτος και τελευταίος τρόπος είναι να είμαστε δύσπιστοι και να σκεφτόμαστε κριτικά, δηλαδή να είμαστε δύσπιστοι απέναντι σε πληροφορίες  που φαίνονται πολύ καλές ή πολύ κακές για να είναι αληθινές, αλλά κα να έχουμε ανοιχτό μυαλό, δηλαδή να είμαστε ανοιχτοί στο ενδεχόμενο ότι μπορεί να έχουμε κάνει λάθος.

Η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης είναι ευθύνη όλων μας. Με συνεργασία μπορούμε να δημιουργήσουμε μια κοινωνία όπου η αλήθεια και η ενημέρωση έχουν αξία!

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΘΕΟΧΑΡΣΗΣ, μαθητής της Α” Λυκείου

Θα έλεγε κανείς πως η παραπληροφόρηση μοιάζει με έναν ιό, κάτι δηλαδή που »εξαπλώνεται» αθόρυβα μέσα στην κοινωνία, »μολύνοντας» την κριτική ικανότητα του ανθρώπου, με αποτέλεσμα την παραποίηση της πραγματικότητας. Όπως ένας ιός εισβάλλει στον οργανισμό, εκμεταλλευόμενος την αδυναμία του ανοσοβιολογικού του συστήματος προκειμένου να πολλαπλασιαστεί, έτσι και οι φορείς της παραπληροφόρησης εκμεταλλεύονται το πρόσφορο έδαφος της άγνοιας, της προκατάληψης και της τάσης του ανθρώπου να πείθεται και να υιοθετεί εύκολα τα ερεθίσματα που δέχεται. Φυσικά, όπως ένας παθογόνος μικροοργανισμός έχει την ικανότητα να αποδυναμώνει και ενδεχομένως, να καταστρέφει όποιον οργανισμό μολύνει, αντίστοιχα και η παραπληροφόρηση ως »πανδημία», γίνεται αιτία για την προοδευτική φθορά της εμπιστοσύνης στα Μέσα Ενημέρωσης και την Επιστήμη, αλλά και για τη διάσπαση και την χειραγώγηση του κοινωνικού συνόλου.

Ευγενία Κάκκου, μαθήτρια της Β” Λυκείου

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΣΤΑΜΟΥΛΗ, μαθήτρια της Β΄Λυκείου