-          Κυρία Αθανασία, πώς έμοιαζε η πλατεία Βαρνάβα παλιά;

Η πλατεία έμοιαζε πάνω κάτω όπως και τώρα. Η μεγαλύτερη διαφορά όμως είναι ότι τώρα εκεί που βρίσκεται ο μεγάλος πλάτανος βρισκότανε ένα μεγάλο συντριβάνι.

-          Μπορείτε να μας πείτε λίγα παραπάνω λόγια για το πώς ήτανε τα μαγαζιά τότε και ποια μαγαζιά έχουν αλλάξει;

Αρκετά μαγαζιά έχουν αλλάξει. Για παράδειγμα, το παγωτατζίδικο στη γωνία παλιά ήτανε μαγαζί με χαρτικά και ακόμα πιο παλιά και επί σειρά ετών ήτανε κρεοπωλείο και ήτανε του θείου μου του Κανέλου ο οποίος ήταν πρώτος ξάδελφος της μαμάς μου και πατέρας του Πάτερ Αρσένιου, ο οποίος λειτουργεί στον Προφήτη Ηλία. Ακριβώς δίπλα, εκεί που σήμερα είναι το κομμωτήριο, υπήρχε το ψιλικατζίδικο του θείου μου του Γιαννούκου, πρώτος ξάδελφος του μπαμπά μου. Το διπλανό μαγαζί ήτανε γαλακτοπωλείο του θείου μου του Μαρίνου, αδελφού του μπαμπά μου. Εκεί τώρα είναι ένα ραφείο «Το χρυσό ψαλίδι». Στη δίπλα γωνία, εκεί που σήμερα είναι ο «Τσεπέτο» (καφετέρια), παλιά ήταν το μανάβικο της κυρίας Γεωργίας. Στην απέναντι γωνία, στο κρεοπωλείο, παλιά δεν υπήρχε ούτε το μαγαζί, ούτε η πολυκατοικία. Στη μια μεριά του δρόμου επί της οδού Πύρρωνος ήταν ο φούρνος της κυρίας Ευαγγελίας και του κυρίου Δήμου και από τη μεριά της οδού Στίλπωνος ήτανε ένα καταπληκτικό κουτούκι, του κυρίου Κώστα με σπεσιαλιτέ τα κεφτεδάκια και το ψάρι του, αλλά και με υπέροχο κρασί. Εκεί που σήμερα είναι ο φούρνος της πλατείας, παλιά ήτανε το υαλοπωλείο του κυρίου Λουκά. Στην απέναντι γωνία που σήμερα είναι το σούπερ μάρκετ, ήτανε το ζαχαροπλαστείο του Σταματόπουλου με το υπέροχο παγωτό του. Δίπλα στο σημερινό καφέ, παλιά ήτανε το εσωρουχάδικο της κυρίας Χρυσούλας. Ακριβώς δίπλα, το μαγαζί έχει διατηρήσει τον χαρακτήρα του ως καφετέρια. Το είχε ο θείος μου ο Θέμης, που είναι πρωτοξάδελφος της μαμάς μου. Στην απέναντι μεριά, το καφέ της γωνίας ήταν η πιτσαρία της Τέτας και του Γιώργου. Τότε δεν υπήρχε το delivery και ο κόσμος πήγαινε εκεί είτε για να καθίσει και να φάει ή περίμενε να του ετοιμάσουν την πίτσα, για να την πάρει σπίτι του. Στο διπλανό καφέ υπήρχε το βιβλιοπωλείο του Πλάτωνα. Πιο πέρα το φαρμακείο ήταν από τότε φαρμακείο ως σήμερα. Το κομμωτήριο στην οδό Μελισσού παλιά και για πάρα πολλά χρόνια ήτανε υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας.

-          Εσείς είχατε κάποιο μαγαζί στην πλατεία Βαρνάβα;

Ναι. Ο μπαμπάς είχε το περίπτερο στην πλατεία Βαρνάβα.

-          Έχετε κάποια ιστορία που θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας;

Θυμάμαι μια χρονιά, ένα Πάσχα που ήμουνα 5 χρονών, όλοι οι μαγαζάτορες στήσανε γλέντι στην πλατεία με φαγητό και χορό.  Μαζεύτηκε πολύς κόσμος και εγώ, παρόλο που ήμουνα μικρούλα, θυμάμαι ακόμα πόσο ωραία περάσαμε. Άλλοτε πάλι, έγινε ένας μεγάλος σεισμός στην Αθήνα, μέρα μεσημέρι. Εγώ δούλευα στο περίπτερο την ώρα του σεισμού και είδα το νερό από το συντριβάνι να κουνιέται, τον κόσμο να τρέχει στην πλατεία, μανάδες με παιδιά στην αγκαλιά, όλους να προσπαθούν να τηλεφωνήσουν στους δικούς τους, αλλά δυστυχώς ήταν αδύνατον, γιατί είχε πέσει η γραμμή του σήματος. Τότε, για τρεις μέρες, θυμάμαι εγώ και η οικογένειά μου δεν κλείσαμε καθόλου το περίπτερο και προσπαθούσαμε όσο μπορούσαμε να βοηθήσουμε τον κόσμο δίνοντάς του νερό και φαγητό δωρεάν.

-          Σήμερα η πλατεία έχει ζωή όλες τις ώρες της ημέρας, συχνά και της νύχτας. Ήταν έτσι και παλαιότερα;

Η πλατεία Βαρνάβα από παλιά είχε κόσμο τις περισσότερες ώρες της ημέρας. Σε σχέση με παλιά, η πλατεία Βαρνάβα συγκεντρώνει τώρα πιο πολύ κόσμο λόγω των πολλών καφέ που έχουν ανοίξει εδώ. Παλιά, επειδή η πλατεία είχε πιο λίγα καφενεία, σύχναζαν σε αυτά περίπου 50-70 άτομα την ημέρα, αλλά δεν ξεπερνούσαν τα 100.

-          Έχει αλλάξει ο κόσμος που συχνάζει στην πλατεία;

Ο κόσμος που συχνάζει στην πλατεία σήμερα έχει αλλάξει. Παλιά κυκλοφορούσαν γηραιότεροι άνθρωποι και μητέρες που έφερναν τα μωρά τους, αλλά και μικρά παιδιά, που έρχονταν στην πλατεία για να παίξουν, ενώ οι πατεράδες τους ήταν στην δουλεία. Στις μέρες μας, έχουν αλλάξει κάπως τα πράγματα. Τώρα συχνάζουν πιο πολύ νέοι, ηλικίας 20-30, εξαιτίας των καινούργιων καφέ που έχουν ανοίξει.

-          Ευχαριστούμε, κυρία Αθανασία που μοιραστήκατε μαζί μας τις αναμνήσεις σας από την πλατεία Βαρνάβα.

Το 17ο Γυμνάσιο Αθηνών έκανε έρευνα για τη χρήση του κινητού και των κοινωνικών δικτύων. Οι μαθητές και οι μαθήτριες του Σχολείου, ηλικίας 12-15 ετών, απάντησαν σε σχετικές ερωτήσεις και προέκυψαν τα ακόλουθα αποτελέσματα:

To 50,4% των παιδιών που συμμετείχαν στην έρευνα ασχολούνται με το κινητό τους 1-3 ώρες την ημέρα, το 34,5% 3-5 ώρες, το 8,8% λιγότερο από μια ώρα, ενώ οι λιγότεροι ξοδεύουν στο κινητό τους πάνω από 6 ώρες την ημέρα.

Το 68% των συμμαθητών μας χρησιμοποιεί το κινητό για να συμμετέχει στα κοινωνικά δίκτυα. Το 61% το χρησιμοποιεί για επικοινωνία (SMS, Viber), το 39% για να παίξει παιχνίδια, και το 18% περίπου για ενημέρωση ή/και εκπαίδευση.

Όπως φαντάζεστε, η συντριπτική πλειοψηφία, το 86% χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα, ενώ το υπόλοιπο 14% δήλωσε ότι απέχει από τα δίκτυα αυτά.

Από τα παιδιά που χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα, σχεδόν το 77% προτιμάει το Instagram, ενώ δεύτερο στις προτιμήσεις έρχεται το Tik Tok με 68%. Το δημοφιλέστατο παλαιότερα Facebook συγκεντρώνει μόνο το 2,2%, ενώ κανένας δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για το Twitter/Χ (0%).

Στην ερώτησή μας «πόσο συχνά δημοσιεύουν περιεχόμενο» στις πλατφόρμες, το 38% απάντησε μερικές φορές τον μήνα, το 18,6% μερικές φορές την εβδομάδα, ενώ οι περισσότεροι, σχεδόν το 39%, δήλωσαν ότι δεν δημοσιεύουν ποτέ περιεχόμενο. Ελάχιστοι δημοσιεύουν καθημερινά.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών που χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα, δηλαδή το 75,2%, δηλώνουν ότι αυτά έχουν ουδέτερη επίδραση στην ψυχολογία τους, ελάχιστοι, το 5,3%, την αξιολογούν αρνητικά, ενώ το υπόλοιπο 19,5% θεωρούν ότι τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν θετικά την ψυχική τους διάθεση.

Επειδή τα τελευταία χρόνια γίνεται συχνά λόγος για διαδικτυακό εκφοβισμό, ρωτήσαμε τους συμμαθητές μας αν έχουν βιώσει ποτέ αυτό το είδος bullying και ευτυχώς το 87,6% απάντησε αρνητικά. Δεν μπορούμε όμως να αγνοήσουμε το υπόλοιπο 12,4% που απάντησε θετικά στη συγκεκριμένη ερώτηση. Σε κάθε περίπτωση ο διαδικτυακός εκφοβισμός είναι ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο είδος εκφοβισμού με τραυματικές συνέπειες για τα θύματα. Γι΄αυτό η πολιτεία, οι γονείς αλλά και το σχολείο θα πρέπει να λάβουν ειδικά μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου.

Παρόλο που συχνά γονείς και εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι η ενασχόληση με τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζει την επίδοση των μαθητών στο σχολείο, οι ίδιοι οι μαθητές φαίνεται ότι δεν συμφωνούν με αυτό, καθώς σε σχετική ερώτηση το 54% απάντησε ελάχιστα και το 29,2% καθόλου. Μόνο το 16,8% των παιδιών απάντησε αρκετά, αλλά θα πρέπει να σκεφτούμε αν οι τελευταίοι είναι πιο ειλικρινείς και συνειδητοποιημένοι, ή μήπως το υπόλοιπο 83% απλώς δεν θέλουν να παραδεχτούν τη δύναμη που έχουν τα κοινωνικά δίκτυα να τους αποσπούν από τις σχολικές τους υποχρεώσεις.

Πάντως, φαίνεται ότι με βάση τις απαντήσεις που λάβαμε οι περισσότεροι (35,4%) αποφεύγουν να συγκρίνουν τη ζωή τους με άλλους στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ στον αντίποδα, ένα 4,4% (δηλαδή ελάχιστοι) προχωρούν σε συνεχείς συγκρίσεις. Ανάμεσα σ’ αυτά τα δύο, υπάρχει ένα 23.9%, που σπάνια κάνει τέτοιου τύπου συγκρίσεις, και ένα 23% που το επιχειρεί μερικές φορές.

Σε συνέχεια της προηγούμενης ερώτησης, θελήσαμε να μάθουμε πώς νιώθουν οι συμμαθητές μας όταν συγκρίνουν την ζωή τους με άλλους. Οι απαντήσεις τους είναι εντελώς διχασμένες: σχεδόν το 50% νιώθει ικανοποίηση και χαρά, ενώ το άλλο 50% νιώθει άγχος και πίεση.

Σε περίπτωση που δεν έχουν πρόσβαση στο κινητό για αρκετή ώρα, το 37,2% δήλωσε ότι δεν νιώθει καμία ενόχληση και άλλοι τόσοι ότι νιώθουν μικρή ανησυχία. Το 14,2% βιώνει μια μέτρια ανησυχία, όταν στερούνται το κινητό τους, ενώ το υπόλοιπο 11,5% πολύ άγχος.

Με αφορμή την πρόσφατη απαγόρευση των κινητών στα σχολεία, ρωτήσαμε τους συμμαθητές μας πώς νιώθουν γι΄αυτό. Σχεδόν το 47% κρατάει μια ουδέτερη στάση απέναντι σε αυτή την απαγόρευση, ενώ το 20,4% αρνητική. Μοιρασμένοι εμφανίζονται αυτοί που αντιμετωπίζουν το γεγονός είτε πολύ θετικά είτε, αντίθετα, πολύ αρνητικά (περίπου 16% και στις δύο περιπτώσεις).

Παρά την εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου, οι μαθητές που συμμετείχαν στην έρευνά μας δήλωσαν κατά 69% ότι δεν έχει επηρεαστεί καθόλου η καθημερινότητά τους στο σχολείο, ενώ το 21,2% θεωρεί ότι τους έχει επηρεάσει λίγο και μόνο για ένα 9,7% φαίνεται ότι η συγκεκριμένη απαγόρευση έχει επηρεάσει πολύ την καθημερινότητά τους στο σχολείο.

Παρόλο που οι συμμαθητές μας φαίνεται να χρησιμοποιούν πολύ τα κοινωνικά δίκτυα, το 33,6% δηλώνει πρόθυμο να περιορίσει τον χρόνο που αφιερώνει σε αυτά, το 18,6% είναι αρνητικό, ενώ η πλειοψηφία του 47,8% αμφιβάλλουν αν θα το έκαναν ή όχι.

Τέλος, ρωτήσαμε τους συμμαθητές μας αν πιστεύουν πως τα κοινωνικά δίκτυα τους βοηθάνε, και οι απαντήσεις που λάβαμε ήταν θετικές κατά 57,5%, αρνητικές κατά 13,3%, ενώ το 29,2% των παιδιών που συμμετείχαν στην έρευνα δεν είναι σίγουρα για τη βοήθεια που μπορεί να τους προσφέρουν τα κοινωνικά δίκτυα.

Η κ. Ειρήνη Πρίντεζη-Φράγκου είναι μια εντελώς ξεχωριστή περίπτωση στον χώρο των εικαστικών τεχνών. Δημιουργεί κούκλες ανεπανάληπτης μοναδικότητας συνδυάζοντας τη ζωγραφική με τη μικρογλυπτική και τη ραπτική τέχνη. Κούκλες, φτιαγμένες με μια άγνωστη, τουλάχιστον στην Ελλάδα, τεχνοτροπία: τα γυμνά μέρη της κούκλας είναι πλασμένα με μια ειδική τεχνική από βαμβάκι και κόλλα και στη συνέχεια ζωγραφισμένα. Εκτός από το βαμβάκι και την κόλλα, χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά και κατά περίπτωση και άλλα υλικά, όπως δέρμα, πηλό, μαλλιά κλπ. Τα ρούχα αποτελούν αντικείμενο επισταμένης λαογραφικής έρευνας και μελέτης. Είναι ραμμένα και κεντημένα στο χέρι και αποδίδουν πιστά και με λεπτομέρειες τις αυθεντικές παραδοσιακές φορεσιές κάθε περιοχής. Η κούκλα στα χέρια της κ. Ειρήνης Πρίντεζη-Φράγκου δεν είναι ένα απλό παιχνίδι, αλλά ένα πρόσωπο με οντότητα. Κύρια γνωρίσματα είναι η έκφραση του προσώπου και η συγκινητική απεικόνιση της εμφάνισης. Παράλληλα, η κίνηση, είτε ανεπαίσθητη, είτε εμφανής, προσδίδει στο έργο μια ιδιαίτερη χάρη.

Η κ. Ειρήνη Πρίντεζη-Φράγκου έχει μια ιδιαίτερη προσωπική ιστορία. Με καταγωγή από τη Σύρο, γεννήθηκε και έζησε στην Κωνσταντινούπολη, όπου ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές της στο Κεντρικό Παρθεναγωγείο, και στη συνέχεια στην Αμερικανική Σχολή Γραμμάτων και Τεχνών. Στην Αθήνα εγκαταστάθηκε μετά από τους τελευταίους διωγμούς του ελληνισμού του 1964. Έχει πραγματοποιήσει πολλές ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και έχει συγκεντρώσει πολλά επαινετικά σχόλια και διακρίσεις. 

Συνέντευξη

Τη δημιουργό συναντήσαμε στο σπίτι της, που λειτουργεί και ως το εργαστήριό της, στο Παγκράτι. Μας μίλησε για την τέχνη της και μοιράστηκε μαζί μας τις αναμνήσεις της από την Πόλη, αλλά και τα μυστικά του πολίτικου χαλβά.

-        Κ. Πρίντεζη, θα μας περιγράψετε τον τρόπο με τον οποίο φτιάχνετε τις κούκλες σας;

Το υλικό με το οποίο φτιάχνω τις κούκλες το φέρνω από την Κωνσταντινούπολη, γιατί εδώ δεν το βρίσκω. Μου το φέρνουν Τούρκοι φίλοι. Λέγεται κυτρέ και είναι ένα είδος μπαχαρικού. Γίνεται σαν κρέμα, η οποία κολλάει και σκληραίνει ταυτόχρονα.  Παίρνω το σύρμα και φτιάχνω τον σκελετό της κούκλας. Από πάνω με άλλο σύρμα φτιάχνω το κεφάλι. Βάζω χαρτί και βαμβάκι και την κόλλα και το δουλεύω. Πλάθω το υλικό, για να σχηματίσω τη μύτη, τα αυτιά κλπ. Το δουλεύω σαν γλυπτική. Απλώνω το βαμβάκι, όπου χρειάζεται, και κάποτε χρησιμοποιώ ακόμα και μια μεταλλική λίμα για να κάνω τα βαθουλώματα, και το δουλεύω με τα χέρια μέχρι να φτάσει στο σημείο που θέλω. Τα δάχτυλα τα φτιάχνω με ένα πολύ λεπτό σύρμα. Στρίβω το βαμβάκι στο λεπτό σύρμα και γίνονται τα δάχτυλα, αφού τα δουλεύω με την κόλλα. Φτιάχνω με τον ίδιο τρόπο πέντε δάχτυλα, τα βάζω δίπλα δίπλα και τα δένω με κλωστή. Βάζω κόλλα και πάλι βαμβάκι, για να γίνουν ομοιογενή. Όσο είναι υγρά, δουλεύονται και τους δίνω το σχήμα και την κίνηση που θέλω. Με τον ίδιο τρόπο φτιάχνω και τα πόδια. Όταν φτιάξω τον σκελετό, τον δένω με σκοινί και εφημερίδα για να σκληρύνει, ούτως ώστε να στέκεται, και ντύνω την κούκλα.

-        Πού μάθατε την τέχνη αυτή;

Η τέχνη αυτή είναι γνωστή στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί πήγα σε σχολή. Τότε η σχολή ήταν στο Πέρα. Τώρα την πήγαν απέναντι στον Βόσπορο. Πήρα μαθήματα κούκλας, αλλά και ζωγραφικής  και ραπτικής. Γιατί χρειάζεται και να τη ζωγραφίσεις την κούκλα και να τη ράψεις και να την κεντήσεις. Πρέπει να ξέρεις όλες τις τέχνες, για να μπορέσεις να δώσεις το τελικό αποτέλεσμα.

-        Και οι φορεσιές τους;

Τις φορεσιές ψάχνω πολύ για να τις βρω. Και μερικές φορές είναι δύσκολο, γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι επιφυλακτικοί. Μια γιαγιά σε ένα χωριό μια φορά, είχε μια φορεσιά και δεν μου την έδινε να τη δω για να τη φτιάξω. Μάλλον φοβήθηκε ότι θα την έπαιρνα για μένα. Μια άλλη γιαγιά στο ίδιο χωριό πήρε τη φορεσιά και την έριξε στα ξύλα για τη φωτιά. Δεν ξέρουνε οι άνθρωποι. Κάποτε γυρνούσαν οι γύφτοι στα χωριά και τους τις έδιναν και αυτοί έκοβαν τις φορεσιές και κομμάτι κομμάτι το έβαζαν σε φουστάνια και τα πουλούσαν σε τουρίστριες.

 -        Πολύ κρίμα. Οι άνθρωποι δεν έχουν γνώσεις και δεν αναγνωρίζουν την αξία των πραγμάτων μερικές φορές. Οι κούκλες που έχετε είναι πολύ όμορφες. Όλες τις έχετε φτιάξει εσείς;

Μερικές είναι πολύ παλιές και μου τις έχουν δώσει. Αυτή η κούκλα με τα θαλασσιά είναι από το 1800 περίπου. Μου την έφερε μια κυρία. Ήταν ξεσκισμένη και τα μαλλιά της χάλια και εγώ, αφού τη συναρμολόγησα και έφτιαξα τα μάτια της που είχαν φύγει, της έβαλα φουστάνι και προέκυψε αυτό το αποτέλεσμα.

 -        Είναι πολύ όμορφη.

Ναι. Είναι πολύ όμορφη και πολύ παλιά. Αυτές οι κούκλες είχαν πρωτοβγεί στη Γερμανία. Αρχικά είχαν το στόμα τους κλειστό, γιατί δεν ήξεραν να το φτιάχνουν ανοιχτό και όταν το επιχειρούσαν τους έσπαγε. Μετά το κατάφεραν και έβαλαν και δοντάκια.  Κάποιες κούκλες τις έχω από παιδί, κάποιες τις απέκτησα αργότερα. Αυτή η κούκλα είναι σπασμένη. Είναι από πορσελάνη. Τώρα έχουν βγάλει ένα άλλο υλικό που μοιάζει με πορσελάνη, αλλά δεν σπάει. Το καροτσάκι στο οποίο την έβαλα το βρήκα πριν πολλά χρόνια στο Μοναστηράκι. Κανείς δεν το αγόραζε κι έτσι ο πωλητής μού το έδωσε φτηνά. Γι΄αυτήν την κούκλα από την Αταλάντη έκανα τουλάχιστον δύο μέρες να κεντήσω την ποδιά της. Έχει πολλή δουλειά και είναι τα πάντα στο χέρι. Όλα αυτά είναι κεντημένα.

-        Πόσο χρόνο χρειάζεται για να γίνει ένα έργο;

Η αλήθεια είναι ότι χρειάζεται χρόνος.  Το πιο σημαντικό είναι ότι πρέπει να ψάξεις. Και δεν είναι εύκολο να βρεθούν όλα αυτά που χρειάζεσαι για τη δουλειά. Για παράδειγμα, τη φορεσιά της Αίγινας δεν την έβρισκα πουθενά και αναγκάστηκα να πάω στην Αίγινα. Η τέχνη αυτή είναι πολύ ωραία και δύσκολη.

 -        Πάντως, στη δουλειά σας φαίνεται να προσέχετε την κάθε λεπτομέρεια.

 Η κάθε δουλειά έχει τη λεπτομέρειά της και το ψάξιμό της. Έχω κάνει 95 κούκλες περίπου.  Έχω και ιατρείο κουκλών. Μου τις φέρνουν να τους βάλω μάτια, πόδια ή ό,τι άλλο. Έχω φτιάξει και κούκλες με τα επαγγέλματα που μας απαγόρευσαν οι Τούρκοι. Ο μπαμπάς μου ήταν ταπετσιέρης. Έφτιαξα μια κούκλα να του μοιάζει. Όλα είναι χειροποίητα. Έχω φτιάξει και τον κουρέα, τον μπερμπέρη, που λέγαμε στην Πόλη. Για να είναι πιο σωστή η αναπαράσταση, πιο πιστή, έριξα και τρίχες από το κούρεμα επάνω στον «πελάτη». Έκοψα και τον καθρέφτη. Αυτή η κούκλα πουλάει παγωτό και αυτή φτιάχνει παπούτσια. Είχα πάρει ξύλα και έφτιαξα το σκαμπό. Ο καρβουνιάρης μου αρέσει πολύ. Χρησιμοποίησα κανονικό κάρβουνο. Ακόμα και τις ρόδες που χρησιμοποιώ τις πήρα από παιχνίδι του γιου μου. Βλέπετε, όλα μπορούν να αξιοποιηθούν. Και αυτός ο άντρας είναι από τη Νάουσα. Οι άντρες στην Τουρκοκρατία ντύνονταν με γυναικεία φουστάνια, για να μην τους πιάσουν οι Τούρκοι και κατέβαιναν στα χωριά να δούνε τους δικούς τους.  Και εδώ η λατέρνα.

-        Ναι. Την ξέρουμε από τις ελληνικές ταινίες. «Λατέρνα, φτώχεια και φιλότιμο». Υπάρχει ακόμα μια λατέρνα στην Ερμού.

  Δείτε λεπτομέρειες. Έχει λουριά στην πλάτη, γιατί όταν τελείωναν με τη δουλειά τους, κουβαλούσαν τη λατέρνα στην πλάτη τους. Και αυτός είναι ο αρκουδιάρης. Πολύ βάρβαρο. Για να μάθουν οι αρκούδες να χορεύουν, ο «εκπαιδευτής» χτυπούσε το ντέφι και έβαζε φωτιά σε ένα ξύλο κάτω από την αρκούδα. Η καημένη η αρκούδα, για να μην καεί, άρχιζε να χοροπηδάει. Έτσι εκπαιδευόταν και σύμφωνα με τη θεωρία του Παβλόβ, όταν άκουγε το ντέφι, άρχιζε να χορεύει. Και μαζευόταν ο κόσμος στον δρόμο όταν πέρναγε ο αρκουδιάρης με την αρκούδα που χόρευε. Ήταν η διασκέδαση της εποχής. Πολύ βάρβαρο. Κακοποιούνταν το ζώο. Ευτυχώς που απαγορεύτηκε. Και αυτός είναι ο μαντζουντζής, φτιαγμένος με κάθε λεπτομέρεια. Έβαζε στον δίσκο γλυκό από λεμόνι, πορτοκάλι, νεράντζι, βύσσινο και έπαιρνες ό,τι ήθελες. Αυτό υπάρχει ακόμα στην Τουρκία. Μαντζούνι θα πει «κολλάει». Ήταν το γλειφιτζούρι της εποχής εκείνης. Ο μαντζουντζής ερχόταν έξω από το σχολείο μας και όταν σχολάγαμε παίρναμε. Και παρά τα χρώματα που χρησιμοποιούσαν για να φτιάξουν τα μαντζούνια τους, εμείς δεν πάθαμε ποτέ τίποτα.

 -        Εσείς θελήσατε να ασχοληθείτε με την τέχνη αυτή από μικρή;

Πλέκω από 4 χρονών. Τα χέρια μου ήταν πιο μικρά από τις βελόνες και μου τις είχε κόψει ο μπαμπάς μου, για να μπορώ να τις χρησιμοποιώ.

-        Έχετε τόσες κούκλες εδώ! Ο γάτος δεν τις πειράζει;

Ο γάτος δεν πειράζει τίποτα. Στην πόλη πάντα είχαμε γάτες. Λέγεται ότι αν ένας Τούρκος σκοτώσει έναν γάτο, για να εξιλεωθεί πρέπει να χτίσει ένα τζαμί. Σκυλιά στην πόλη δεν θυμάμαι. Τις αγαπούσαμε πολύ τις γάτες και τις προσέχαμε. Παίρναμε κρέας και τα εντεράκια η μάνα μου τα έδινε όλα στα γατιά, γιατί εμείς ήμασταν «καλομαθημένοι» και δεν τα τρώγαμε. Τζιέρια τα ταΐζαμε. Τζιέρι είναι το συκώτι. Το έχουνε για έκφραση αγάπης: «τζιέρι μου», λένε. Ταΐζουνε πολύ τα γατιά και τα προσέχουνε πάρα πολύ.

-        Οι σχέσεις σας με τους Τούρκους εκεί πώς ήταν;

Πολύ καλές. Κάποτε πήγε κάποιος να με πειράξει και με προστάτευσε ένας Τούρκος. Ο πατέρας μου είχε έναν προϊστάμενο στο μαγαζί και πήγαιναν μαζί στην εκκλησία, παρόλο που αυτός ήταν Τούρκος. Έχουν και μια πολύ ωραία γιορτή εκεί: το σεκέρ μπαϊράμ, τη γιορτή της ζάχαρης. Μας έφερναν γλυκά και εμείς παίρναμε κρυφά από τα κάτω, για να μην το καταλάβει η μαμά και ο μπαμπάς. Οι άνθρωποι δεν έχουν να χωρίσουν τίποτα.

-        Πηγαίνατε σε σχολείο ελληνικό; 

Εμείς πηγαίναμε σε ελληνικό σχολείο και τα τουρκάκια σε τουρκικό. Ήταν ιδιωτικά σχολεία, αλλά είχαμε και σχολεία ελληνικά που δεν ήταν ιδιωτικά. Τα μεγάλα μας σχολεία ήταν το Κεντρικό, που ήταν το πρώτο που είχε γίνει, και κάναμε διάφορα:  χειροτεχνίες, θέατρο, εκδρομές. Θυμάμαι ο αδελφός μου έκανε σχέδια με πριονάκι τα έκοβε και τα έκανε ζωάκια. Τα άλλα σχολεία ήταν το Ζάππειο, το Ιωακείμειο στο Φανάρι και η Μεγάλη του Γένους Σχολή, που ήταν τα αγόρια. Τέλειο σχολείο, μόνο να το βλέπεις. Και ήταν και το Ζωγράφειο Λύκειο. Πριν πάμε σχολείο ξέραμε ελληνικά και τουρκικά. Στην Τετάρτη τάξη κάναμε ελληνικά, τουρκικά και γαλλικά.

-        Γιατί όχι αγγλικά;

Τότε η πρώτη γλώσσα ήταν τα γαλλικά. Πάντως τα γαλλικά είναι ωραία γλώσσα. Και άμα την ξέρεις είναι πιο εύκολο να μάθεις και αγγλικά.

-        Και πώς ήρθατε στην Ελλάδα από την Κωνσταντινούπολη;

Ήρθαμε με τους διωγμούς το 1964. Το 1955 οι Τούρκοι μπήκαν στις εκκλησίες και λεηλάτησαν τα πάντα. Μπήκαν βράδυ και επειδή δεν βρίσκανε το φως, είχανε πάρει κεριά. Από έξω ήταν πολύ τρομακτικό το θέαμα. Βλέπαμε παντού φωτιές. Μπήκαν και στα μαγαζιά, παίρνανε τα τόπια τα υφάσματα και τα τραβούσανε. Στο Πέρα δεν μπορούσες να πατήσεις για μήνες. Είχανε ρίξει παντού υφάσματα, κρύσταλλα, ό,τι μπορείς να φανταστείς. «Η νύχτα των κρυστάλλων», όπως στη Γερμανία. Το Άκρον Ίλιον Κρυστάλ είχε στη γειτονιά μου κατάστημα. Τα σπάσανε όλα. Ένας μικρός κουβαλούσε ένα τσουβάλι και το γέμιζε με όλα τα χρυσαφικά από την εκκλησία. Και ήταν πολλά. Γιατί τα τάματα ήταν τόσα που δεν φαίνονταν η εικόνα από κάτω. Στη γειτονιά μας οι Τούρκοι ήταν λίγοι. Μια Τουρκάλα πήγε με την κόρη της και πήραν τα εξαπτέρυγα και τα έκρυψαν. Μετά έπιασε φωτιά και σκοτώθηκαν και οι δύο. Το δικό μας το μαγαζί το ρημάξανε οι Τούρκοι.  Πήγε την επόμενη ημέρα της καταστροφής ο πατέρας μου και βρήκε στάχτη. Έκλαιγε, θυμάμαι, αφού λεηλατήθηκαν τα πάντα. Το πρωί έγινε στρατιωτικός νόμος.

 -        Και φύγατε από την Πόλη μετά από αυτό το κακό;

Όχι. Δεν φύγαμε τότε. Αν ερχόμασταν τότε στην Ελλάδα, θα αγοράζαμε πολυκατοικία. Αλλά ο πατέρας μου δεν ήθελε, παρόλο που προσπάθησε ένας φίλος του να τον πείσει. Όσοι ήρθανε τότε, ήταν μια χαρά. Εμείς όμως μείναμε πίσω. Τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα. Δεν υπήρχαν δουλειές. Όλα ήταν σπασμένα. Γίνανε βέβαια και μερικά ευτράπελα. Πήγαν οι Τούρκοι στην εκκλησία στο Πέραν, κρατώντας ο καθένας από ένα ξύλο, να τιμωρήσουν τους Γκιαούρηδες, για να μην τους πάρουν τις γυναίκες – γιατί έτσι τους είχαν φοβερίσει. Πήγαν λοιπόν να μπουν στην εκκλησία, αλλά δεν κατάλαβαν ότι άνοιγε η πόρτα από την άλλη μεριά και έσπρωχναν ανάποδα, και έτσι δεν μπόρεσαν να μπουν. Φώναζαν «Αλλάχ!», δηλαδή ο θεός δεν θέλει, κι έτσι γλίτωσε η Παναγία. Δεν είχαν μυαλό. Σε μια άλλη εκκλησία, ένα παιδάκι με τη μητέρα του τρομαγμένοι κρύφτηκαν κάτω από την Αγία Τράπεζα και με τις κινήσεις τους καθώς ήταν κρυμμένοι, φάνηκε στους Τούρκους ότι κινήθηκε η Αγία Τράπεζα, τρομοκρατήθηκαν και φύγανε φωνάζοντας «Αλλάχ! Αλλάχ!». Εμείς δεν είχαμε συνειδητοποιήσει τι γίνεται. Η πολυκατοικία μας ήταν τριώροφη, χωρίς ασανσέρ, όπως ήταν οι παλιές πολυκατοικίες. Στον πρώτο όροφο έμενε ένας Τούρκος αστυνομικός με την ελληνίδα γυναίκα του την Ελισσώ και την κόρη τους. Όταν ήρθαν οι Τούρκοι να ρημάξουν, κατεβαίνει ο Ρετζέπ – έτσι τον έλεγαν – με τη στολή του και το όπλο του και τους λέει «εξαφανιστείτε! Εδώ δεν υπάρχει κανένας χριστιανός». Και έτσι τη γλιτώσαμε. Ήταν πολύ καλός άνθρωπος. Η Ελισσώ βάπτισε κρυφά την κόρη τους. Και αυτός όταν το έμαθε απόρησε: «Γιατί; Θα ερχόμουνα κι εγώ.». Αυτός ήταν πολύ καλός άνθρωπος. Η Ελισσώ όμως όχι. Παίζανε τα παιδιά στον δρόμο και αν έφτανε η μπάλα σε αυτήν στο μπαλκόνι, την έπαιρνε και την κατέστρεφε.

-        Και πώς συνεχίστηκε η ζωή σας  στην Πόλη μετά από τους διωγμούς του 1955;

Ορθοποδήσαμε, γίνανε πάλι τα μαγαζιά, ξαναπήγαμε σχολείο και ξανακάναμε παρέες. Κάθε καλοκαίρι πηγαίναμε στη Χάλκη.

-        Και πώς φύγατε, τελικά;

Tο 1964, όταν είδαν ότι δεν είχαμε σκοπό να φύγουμε, βγήκε ένα φιρμάνι «όποιος έχει ελληνική υπηκοότητα πρέπει να φύγει μέσα σε 24 ώρες». Τι να προλάβεις μέσα σε 24 ώρες; Μετά έδωσαν περιθώριο μια εβδομάδα. Πουλήσαμε τα πάντα, ό,τι μπορέσαμε. Είχαμε μόλις αγοράσει ένα πλυντήριο. Δεν το χάρηκε η μαμά μου. Πρώτα διώξαμε τον αδελφό μου, για να μην κάνει φαντάρος εκεί και αποκτήσει την τουρκική υπηκοότητα. Του έδωσαν την άδεια. Φύγανε όλοι οι νέοι. Κάθε Δευτέρα βράδυ στο Ταξίμ έκλαιγαν όλες οι μανάδες που έφευγαν τα παιδιά μας. Τότε η οικογένεια ήταν πολύ δεμένη. Μετά φύγαμε και η υπόλοιπη οικογένεια. Την άλλη μέρα βγάλανε έξω όλα μας τα πράγματα και τα κάψανε. Και για ποιο λόγο να το κάνει αυτό η Εβραία; Ο μπαμπάς μου της έδινε πράγματα. Γιατί να μας καρφώσει;

-        Και όταν ήρθατε στην Ελλάδα, πώς άλλαξε η ζωή σας;

Στην Πόλη ήμασταν γκιαούρηδες και εδώ που ήρθαμε ήμασταν τουρκόσποροι. Όμως εμείς δεν φέραμε τίποτα κακό στην Ελλάδα. Απεναντίας φέραμε την τέχνη μας, τη μαγειρική μας. Όλοι οι άνθρωποι που ήρθαν ήταν μορφωμένοι. Κανείς δεν ήταν αλήτης. Όλοι κάτι είχαν σπουδάσει. Όταν πρωτοήρθαμε, η Αθήνα ήταν χωριό. Κανένας δεν ήθελε να έρθει. Ένα σπίτι βαλίτσα δεν γίνεται. Όταν πρωτοήλθα το ΄64 μπήκα στο τρένο άσπρη και βγήκα μαύρη. Το τρένο ήταν ο «μουτζούρης».  Όταν κατεβήκαμε στον σταθμό Λαρίσης,  Σεπτέμβρης ήταν και είχε μια ζέστη περίεργη. Τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά. Στην πόλη δεν είχαμε τέτοια ζέστη. Αλλά, όπως ήταν η Αθήνα τότε, δεν είναι τώρα. Μείναμε στη Φιλαδέλφεια. Πολύ ωραία, αλλά αλλιώτικη. Έχω και ωραίες και άσχημες αναμνήσεις. Έψαξα να δουλέψω, αλλά όπου πήγαινα με έδιωχναν. Αρχικά ντρεπόμουν να μιλήσω και μετά «τους τα έχωνα». Είχα πάει σε ένα μαγαζί στην Ομόνοια, εκεί που σήμερα είναι το Hondos Center και κάθε μεσημέρι που σχολάγαμε, ανοίγανε τις τσάντες μας να δουν αν κλέψαμε. Μια δυο τρεις, τους λέω κι εγώ «τα κλεμμένα τα έχω σπίτι μου». Και με διώξανε. Και άλλα πολλά τέτοια. Θυμάμαι την πρώτη χρονιά, όταν ήρθαμε, εγώ ήμουνα καλομαθημένη, όπως όλα τα παιδιά. Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, μαζευόμασταν όλοι μαζί. Όμως στην Αθήνα τότε, την Πρωτοχρονιά 12 η ώρα δουλεύαμε. Όπως κατέβαινα να πάω σπίτι, μέναμε Σάρδεων τότε, ψιλοχιόνιζε και έκλαιγα στον δρόμο. Ο μπαμπάς μου περίμενε να πάει 12 η ώρα, γιατί στην πόλη έβγαιναν όλοι στο Πέρα και χτυπούσανε τις κατσαρόλες. Να διώξουμε τον παλιό τον χρόνο να ΄ρθει ο καινούργιος. Εδώ τι να κάνουμε; Στην Πόλη μαζευόταν όλο το σόι σπίτι μας. Γιορτάζαμε τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά… Και τώρα ήμασταν μόνη η οικογένεια σε ένα σπίτι. Οι μεγαλύτεροι περάσανε χειρότερα. Αρκετοί αυτοκτόνησαν κιόλας. Να σου κλείσουν το σπίτι, το μαγαζί να έχεις την ευθύνη των παιδιών, να έρχεσαι σε απελπισία. Άμα είσαι νεότερος, τα βλέπεις διαφορετικά. Πήγε και ο μπαμπάς μου να δουλέψει. Ο μπαμπάς μου, που έπαιρνε μια χούφτα καρφιά, τα έβαζε στο στόμα του και έβγαζε ένα ένα και κάρφωνε. Δεν μπορούσε εδώ: δούλευαν αλλιώς, με μηχανάκια σαν συνδετήρες. Και πήγαμε στην Κυψέλη και άνοιξε ταπετσιέρικο. Έτσι είχε μάθει. Ο μπαμπάς μου ήταν πολύ καλός άνθρωπος, πολύ χαμηλών τόνων. Κοιμόταν και φώναζε «Άστε με… Άστε με…». Φοβόταν στον ύπνο του μην τον πιάσουν οι Τούρκοι. Αν πήγαινε σε καμιά υπηρεσία, ζητούσε να πάω μαζί του. Πήγαμε στο Μοναστηράκι και πήραμε έπιπλα. Και ένα βράδυ, άκουγα θορύβους και άρχισα να φωνάζω «ένα μαμούνι!»…. Είχε κοριούς.

-        Προσαρμοστήκατε στη νέα πραγματικότητα σιγά-σιγά;

Με τον χρόνο όλα άλλαξαν. Όταν πρωτοήρθαμε εδώ, δεν μας καταλάβαιναν. Μιλούσαμε διαφορετικά. Μέσα στα ελληνικά βάζαμε και τουρκικά και γαλλικά. Π.χ. το ψυγείο το λέγαμε φριζιντέρ. Την τσίχλα τη λέγαμε τσικλέτα, από το τουρκικό τσικλέτ. Πήγα μια μέρα στο περίπτερο, στην Πλατεία Πατριάρχου στη Φιλαδέλφεια, για να πάρω μια τσίχλα και δεν ήξερα πώς να τη ζητήσω. Βλέπω μπροστά από μένα μια κοπελίτσα να ζητάει τσίχλα. Και με τον ίδιο τρόπο τη ζήτησα κι εγώ. Η μάνα μου πήγαινε στον μπακάλη να ψωνίσει και τον είχε τρελάνει. Μια μέρα πήγε να ζητήσει μια αμπούλα. Αδύνατον να καταλάβει αυτός. Λαμπτήρα γύρευε, από το γαλλικό αμπούλ. Μια μέρα που ήθελε να κάνει γλυκό, του ζήτησε λεμόντοζου. «Τι είναι αυτό;» «Άντε μπρες, δεν ξέρεις;», τσαντίστηκε η μάνα μου. Λεμόντοζου= η σκόνη από το λεμόνι. Καθαρά τουρκικά. Το ξυνό δηλαδή. Τώρα έχει αλλάξει και η γλώσσα. Η τουρκική χρησιμοποιούσε πολλές ξένες λέξεις. Όταν βρεθούμε μεταξύ μας στους συλλόγους που έχουμε, αμέσως μιλάμε πολίτικα, γιατί ξέρουμε ότι ο ένας θα καταλάβει τον άλλον.

-        Μέσα από τους συλλόγους που έχετε προσπαθείτε να διατηρήσετε την πολιτιστική σας ταυτότητα;

Προσπαθούμε, αλλά φοβάμαι ότι αν φύγει η γενιά η δικιά μου θα χαθεί εντελώς το πολίτικο και η ρωμιοσύνη. Η Ομοσπονδία προσπαθεί να μας πείσει να επιστρέψουμε στην Πόλη. Αλλά ποιος θα πάει τώρα; Έχουν αλλάξει και εκεί όλα. Είναι πάντως κρίμα να μην ξέρουν τίποτα τα νέα παιδιά. Εμείς είμαστε πιο Ρωμιοί από τους Ρωμιούς και κρατούσαμε και τις νηστείες και τα έθιμα. Το κακό είναι ότι τα παιδιά στα σχολεία δεν διδάσκονται, δεν μαθαίνουν τίποτα για την ταλαιπωρία, τον ξεριζωμό που περάσαμε χρόνια τώρα οι Πολίτες.

Ας διευκρινίσουμε όμως τους όρους!. Η ραπ μουσική είναι ένα αφροαμερικάνικο μουσικό είδος που άρχισε να καλλιεργείται στην Αμερική στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Το συγκεκριμένο είδος δίνει έμφαση στους στίχους (ρίμες) με απλή μουσική. Η trap δημιουργήθηκε στα τέλη της δεκαετίας 1990 & στην αρχή του 2000 από την hip-hop των Νοτίων Ηνωμένων πολιτειών η οποία περιέχει μουσική η οποία είναι συνήθως συνοδευτική, ρυθμική, στυλιζαρισμένη και συνοδεύεται με διάφορους ρυθμούς και πολλές αλλαγές στην μελωδία της φωνής. Έτσι λοιπών όλοι αναρωτιούνται <<Η ΤΡΑΠ ΕΙΝΑΙ ΡΑΠ?>>. Κατά την γνώμη μου η ερώτηση αν η τραπ είναι ραπ , είναι λάθος διατυπωμένη. Πιστεύω πως όταν κάποιος ρωτήσει αν η τραπ μουσική είναι ραπ εννοεί την κουλτούρα που κρύβεται πίσω της. Αυτά τα δυο είδη συνδέονται από τον παρόμοιο ρυθμό της μουσικής και την τέχνη να γράφεις ρίμες πάνω σε αυτήν. Οπότε θα πρέπει να αναδιατυπώσουμε την ερώτηση. Θα ήταν πιο εύστοχη αν την πούμε κάπως έτσι << Η ΤΡΑΠ ΕΙΝΑΙ HIP-HOP?>> Υπάγεται η τραπ στην κουλτούρα και σε όσα πρεσβεύει το hip-hop? Στην Ελλάδα δεν συνεπάγεται τόσο πολύ όσο στο εξωτερικό αλλά, αν θέλουμε να μιλήσουμε γενικότερα, <<ΝΑΙ Η TRAP ΕΙΝΑΙ RAP>>.

Πριν από την άνοδο της τραπ στην Ελλάδα, το ραπ ήταν το κυρίαρχο είδος στον ελληνικό hip-hop χώρο. Η ελληνική ραπ σκηνή ξεκίνησε τη δεκαετία του 1990, με σημαντικούς καλλιτέχνες όπως οι Active Member, Sage και Terror X Crew, που ήταν από τους πρώτους που έφεραν το ραπ στην Ελλάδα και το έκαναν δημοφιλές. Εκείνη την περίοδο, οι στίχοι επικεντρώνονταν σε κοινωνικά και πολιτικά θέματα, με έντονη κριτική προς την κοινωνία και την πολιτική κατάσταση.

Η ελληνική ραπ σκηνή εξελίχθηκε το 2000 και μετά, με καλλιτέχνες όπως ο Λόγος Απειλή, οι Boom Boom Familia και ο B.D.Foxmoor να συνεχίζουν και να επηρεάζουν την εξέλιξη του είδους.

Η τραπ, από την άλλη, ήταν μια πιο σύγχρονη εξέλιξη που ήρθε από την αμερικανική σκηνή, αλλά σταδιακά υιοθετήθηκε και στην Ελλάδα από νέους καλλιτέχνες, που την ανέπτυξαν με ελληνικό χρώμα και το προσωπικό τους στυλ.

Επομένως, ναι, πρώτα ήταν το ραπ και μετά η τραπ ήρθε ως μια νέα μορφή του hip-hop, πιο «τραχιά» και με διαφορετικά μουσικά χαρακτηριστικά.

Ενώ Η ελληνική τραπ (ή «Ελληνική Trap») άρχισε να παίρνει μορφή γύρω στα τέλη της δεκαετίας του 2010, αν και οι πρώτες επιρροές από το διεθνές τραπ (ιδιαίτερα από την αμερικανική σκηνή) εμφανίστηκαν νωρίτερα. Στην Ελλάδα, το είδος έγινε πιο δημοφιλές γύρω στο 2016, όταν καλλιτέχνες όπως ο billy sio ο ypo και άλλοι, άρχισαν να βγάζουν τραγούδια με χαρακτηριστικά της trap μουσικής, όπως τα 808 beats, τα σκληρά και συχνά ωμά στιχάκια, και οι έντονοι ρυθμοί.

Η τραπ στη χώρα μας γνώρισε γρήγορη διάδοση μέσω του YouTube και των social media, με αρκετούς νέους καλλιτέχνες να την υιοθετούν και να την προσαρμόζουν στην ελληνική κουλτούρα, με στοιχεία από τη γλώσσα και την καθημερινή ζωή.

Αν ενδιαφέρεσαι για κάποια συγκεκριμένη περίοδο ή καλλιτέχνη, μπορώ να προσφέρω περισσότερες πληροφορίες!

Εδώ είναι μερικοί από τους πιο γνωστούς Έλληνες trappers, που έχουν διαμορφώσει και ξεχωρίσει στη σύγχρονη ελληνική trap σκηνή

SNIK

LIGHT

MAD CLIP

TRANNOS

RACK

TOQUEL

SIN BOY

THUG SLIME

ROI

FY

ILLEOO

KIDD

SYDNEY MCLAUGHLIN

Η Σίντνεϊ ΜακΛάφλιν-Λεβρόνι είναι μια Αμερικανίδα αθλήτρια του στίβου, ειδικευμένη στα 400 μέτρα με εμπόδια. Γεννήθηκε στις 7 Αυγούστου 1999 στο Νιου Τζέρσεϊ των ΗΠΑ. Ξεκίνησε την αθλητική της καριέρα σε νεαρή ηλικία και γρήγορα αναδείχθηκε σε μία από τις κορυφαίες αθλήτριες στον κόσμο έχει καταρρίψει αρκετά ρεκόρ παγκόσμια και αμερικανικά. Έχει κερδίσει πολλά μετάλλια σε παγκόσμια πρωταθλήματα.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο το 2020, η ΜακΛάφλιν κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 400 μέτρα με εμπόδια, καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ με επίδοση 51.46 δευτερόλεπτα. Η επίδοσή της αυτή θεωρείται μία από τις κορυφαίες στην ιστορία του αθλητισμού. Στις 30 Ιουνίου 2024, κατά τη διάρκεια των δοκιμαστικών για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, η ΜακΛάφλιν σημείωσε νέο παγκόσμιο ρεκόρ με χρόνο 50.65 δευτερόλεπτα, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ της. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 2024, η ΜακΛάφλιν κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 400 μέτρα με εμπόδια, σημειώνοντας νέο παγκόσμιο ρεκόρ με επίδοση 50.37 δευτερόλεπτα. Η αφοσίωσή της στον αθλητισμό και η συνεχής βελτίωση των επιδόσεών της την έχουν καθιερώσει ως μία από τις κορυφαίες αθλήτριες του παγκόσμιου στίβου.Η Σίντνεϊ ΜακΛάφλιν-Λεβρόνι, η κορυφαία Αμερικανίδα αθλήτρια στα 400 μέτρα με εμπόδια, συνέχισε να εντυπωσιάζει το 2024. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με επίδοση 50.37 δευτερόλεπτα, καταρρίπτοντας το δικό της παγκόσμιο ρεκόρ. Στις 30 Ιουνίου 2024, η ΜακΛάφλιν-Λεβρόνι πέτυχε νέο παγκόσμιο ρεκόρ με χρόνο 50.65 δευτερόλεπτα.

ARMAND DUPLANTIS

Ο Μόντο Ντουπλάντις, Σουηδός αθλητής του επί κοντώ, συνέχισε να εντυπωσιάζει και το 2025. Τον Απρίλιο, συμμετείχε στο Mondo Classic, έναν αγώνα επί κοντώ που διοργάνωσε ο ίδιος στη Σουηδία, προσφέροντας συναρπαστικές στιγμές στους φιλάθλους.Στις 5 Αυγούστου 2024, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού, ο Ντουπλάντις κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο με άλμα στα 6.25 μέτρα, καταρρίπτοντας το παγκόσμιο ρεκόρ. Μετά την επιτυχία του, επέλεξε να ξεκουραστεί, απολαμβάνοντας διακοπές στη Σαντορίνη με τη σύντροφό του, Ντεζιρέ Ινγκλάντερ. Η αφοσίωσή του στον αθλητισμό και η συνεχής αναζήτησή του για νέες προκλήσεις τον καθιστούν μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προσωπικότητες του στίβου το 2025.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Duplantis έχει καταρρίψει το παγκόσμιο ρεκόρ πολλαπλές φορές, με το πρώτο του ρεκόρ να έρχεται το 2020. Η πρόοδός του περιλαμβάνει άλματα όπως 6,17 μ. το 2020, 6,20 μ. το 2022 και 6,25 μ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 2024. Επιπλέον, στις 5 Αυγούστου 2024, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού, ο Duplantis κέρδισε το χρυσό μετάλλιο με άλμα 6,25 μ., καταρρίπτοντας το δικό του παγκόσμιο ρεκόρ. Η συνεχής του βελτίωση και η ικανότητά του να σπρώχνει τα όρια του αθλήματος τον έχουν καθιερώσει ως έναν από τους μεγαλύτερους αθλητές του άλματος επί κοντώ όλων των εποχών.

NOAH LYLES

Ο Νόα Λάιλς (Noah Lyles), γεννημένος στις 18 Ιουλίου 1997, είναι Αμερικανός σπρίντερ που ειδικεύεται στα 100μ και 200μ. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους αθλητές ταχύτητας παγκοσμίως. Ο Νόα Λάιλς έχει ανοίξει δημόσια για τις προσωπικές του προκλήσεις, όπως το άσθμα, τις αλλεργίες, τη δυσλεξία, τη διαταραχή διάσπασης προσοχής (ΔΕΠΥ), το άγχος και την κατάθλιψη. Τονίζει ότι αυτές οι καταστάσεις δεν τον καθορίζουν και ότι η θέληση και η αφοσίωση μπορούν να ξεπεράσουν οποιοδήποτε εμπόδιο. Η αφοσίωση και η επιμονή του Νόα Λάιλς αποτελούν έμπνευση για πολλούς, αποδεικνύοντας ότι με σκληρή δουλειά και θετική στάση, μπορούν να ξεπεραστούν οι δυσκολίες και να επιτευχθούν μεγάλα επιτεύγματα.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Ολυμπιακοί Αγώνες:

Χρυσό μετάλλιο στα 100μ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 2024.

Χάλκινο μετάλλιο στα 200μ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο το 2020.

Χάλκινο μετάλλιο στα 200μ. στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 2024.

Παγκόσμιο Πρωτάθλημα:

Χρυσό μετάλλιο στα 200μ. και τη σκυτάλη 4×100μ. το 2019 στη Ντόχα.

Χρυσό μετάλλιο στα 200μ. και τη σκυτάλη 4×100μ. το 2022 στο Γιουτζίν.

Χρυσό μετάλλιο στα 100μ., 200μ. και τη σκυτάλη 4×100μ. το 2023 στη Βουδαπέστη.

Ρεκόρ

Το προσωπικό του ρεκόρ στα 200μ. είναι 19.31 δευτερόλεπτα, επίδοση που αποτελεί αμερικανικό ρεκόρ και τον κατατάσσει τρίτο στην παγκόσμια ιστορία.

SHA  ΄CARRI RICHARDSON

Η Sha’Carri Richardson γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 2000 στο Ντάλας του Τέξας. Ανατράφηκε από την θεία της, Shay Richardson, και τη γιαγιά της, Betty Harp, οι οποίες αποτέλεσαν τη βασική της υποστήριξη και έμπνευση για τον αθλητισμό.

Αθλητική Καριέρα

2019: Ως πρωτοετής στο Louisiana State University, η Richardson κατέκτησε το NCAA Division I Championship στα 100μ με χρόνο 10.75 δευτερόλεπτα, σπάζοντας το ρεκόρ κολλεγίων.

2021: Προκρίθηκε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο, αλλά αποκλείστηκε λόγω θετικού τεστ για μαριχουάνα.

2023: Κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στα 100μ με επίδοση 10.65 δευτερόλεπτα.

2024: Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού, κέρδισε το ασημένιο μετάλλιο στα 100μ και το χρυσό με την ομάδα σκυταλοδρομίας 4×100μ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΡΑΛΗΣ

Ο Εμμανουήλ Καραλής (γεν. 20 Οκτωβρίου 1999, Αθήνα) είναι Έλληνας αθλητής του άλματος επί κοντώ, με σημαντικές διεθνείς διακρίσεις. Έχει κατακτήσει το χάλκινο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2024 στο Παρίσι και είναι κάτοχος του πανελλήνιου ρεκόρ με επίδοση 6,00 μ., επίδοση που σημείωσε τον Αύγουστο του 2024 στο Diamond League της Σιλεσίας.

ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ

Ο Καραλής έχει επίσης διακριθεί σε Ευρωπαϊκά και Παγκόσμια Πρωταθλήματα Κλειστού Στίβου. Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Κλειστού του 2024 στη Γλασκόβη κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο με επίδοση 5,85 μ., ενώ στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2024 στη Ρώμη κατέλαβε την 2η θέση με 5,87 μ. Η καταγωγή του είναι από τον Πύργο Ηλείας από την πλευρά του πατέρα του, ενώ η μητέρα του κατάγεται από την Ουγκάντα. Έχει μια δίδυμη αδερφή, την Αγγελική. Η οικογένειά του τον έχει στηρίξει καθοριστικά στην αθλητική του πορεία. Στις 25 Αυγούστου 2024, στο Diamond League της Σιλεσίας, ο Καραλής έγινε ο πρώτος Έλληνας αθλητής που πέρασε το φράγμα των 6 μέτρων στο επί κοντώ, καταρρίπτοντας το πανελλήνιο ρεκόρ με άλμα 6,00 μ. Η αφοσίωσή του στον αθλητισμό και οι συνεχείς του επιτυχίες τον καθιστούν έναν από τους κορυφαίους Έλληνες αθλητές του στίβου.

USAIN BOLT

Ο Γιουσέιν Μπολτ είναι Τζαμαϊκανός πρώην αθλητής του στίβου, ο οποίος θεωρείται ένας από τους καλύτερους σπρίντερ όλων των εποχών. Κέρδισε παγκόσμια αναγνώριση για τις επιδόσεις του σε αγώνες ταχύτητας, ιδιαίτερα στα 100 μέτρα, 200 μέτρα και 4×100 μέτρα.

\                                                                           

Κορυφαία επιτεύγματα:

Παγκόσμιο ρεκόρ στα 100 μέτρα: 9,58 δευτερόλεπτα (το 2009 στο Βερολίνο).

Παγκόσμιο ρεκόρ στα 200 μέτρα: 19,19 δευτερόλεπτα (το 2009 επίσης στο Βερολίνο).

3 Χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια: Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου το 2008, του Λονδίνου το 2012 και του Ρίο το 2016.

Έχει κερδίσει συνολικά 8 Ολυμπιακά χρυσά μετάλλια και 11 παγκόσμια πρωταθλήματα.

Η ικανότητά του να καλύπτει τα πρώτα 60 μέτρα εξαιρετικά γρήγορα τον βοήθησε να διατηρεί υψηλές επιδόσεις σε μεγάλες αποστάσεις.

Η φήμη του «Lightning Bolt» (Κεραυνός Μπολτ) προέρχεται από το γεγονός ότι ήταν από τους πρώτους που κατάφεραν να συνδυάσουν εξαιρετική ταχύτητα και αντοχή στον στίβο.

 ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ

Η Κατερίνα Στεφανίδη είναι μία από τις κορυφαίες Ελληνίδες αθλήτριες στον στίβο, ειδικευόμενη στο άλμα επί κοντώ. Έχει κατακτήσει σημαντικές διεθνείς διακρίσεις και έχει κάνει τη χώρα της υπερήφανη με τις επιτυχίες της.

Σημαντικά Επιτεύγματα:

Ολυμπιακό Χρυσό Μετάλλιο: Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο το 2016, η Στεφανίδη κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα επί κοντώ, κάνοντας την πρώτη Ελληνίδα αθλήτρια που κατακτά Ολυμπιακό χρυσό σε αυτό το αγώνισμα.

Παγκόσμιο Πρωτάθλημα: Το 2017 στο Λονδίνο, η Στεφανίδη κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου.

Πανευρωπαϊκό Χρυσό: Η Κατερίνα Στεφανίδη έχει κερδίσει επίσης χρυσά μετάλλια σε Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα (το 2015 στο Βερολίνο και το 2019 στη Γλασκώβη).

Η Στεφανίδη έχει καταρρίψει και αρκετούς εθνικούς και διεθνείς ατομικούς της ρεκόρ και έχει αναδειχθεί ως μία από τις κορυφαίες αθλήτριες στον κόσμο στο άλμα επί κοντώ.

ΜΙΛΤΟΣ ΤΕΝΤΟΓΛΟΥ

Ο Μίλτος Τεντόγλου είναι Έλληνας αθλητής του στίβου, ειδικευμένος στο άλμα σε μήκος, και θεωρείται ένας από τους κορυφαίους αθλητές παγκοσμίως στην κατηγορία του. Με τις επιτυχίες του έχει αναδείξει τη σημασία του ελληνικού αθλητισμού σε διεθνές επίπεδο.

Σημαντικά Επιτεύγματα:

Χρυσό Ολυμπιακό Μετάλλιο: Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο 2020, ο Τεντόγλου κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα σε μήκος με επίδοση 8,41 μέτρα, κάνοντας το όνειρο της πρώτης ελληνικής νίκης στο άλμα σε μήκος στους Ολυμπιακούς πραγματικότητα.

Παγκόσμιο Πρωτάθλημα: Στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου 2019 στην Ντόχα, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα σε μήκος, σημειώνοντας μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της καριέρας του.

Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα: Ο Τεντόγλου έχει κατακτήσει επίσης χρυσά μετάλλια σε Πανευρωπαϊκά Πρωταθλήματα, όπως το 2018 στη Γλασκώβη και το 2021 στην Πολωνία, όπου ξεχώρισε για τις εξαιρετικές του επιδόσεις.

Ρεκόρ: Το προσωπικό του ρεκόρ στο άλμα σε μήκος είναι 8,60 μέτρα, που τον κατατάσσει στην κορυφή των καλύτερων αθλητών στον κόσμο.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΑΡΙΝΑΚΟΥ

Η Αναστασία Μαρινάκου μεγάλωσε στην Χαλκίδα, εκεί όπου έκανε τα πρώτα της αθλητικά βήματα. Εδώ και αρκετά χρόνια, ζει και προπονείται στην Αθήνα, με ενα μικρό διάλειμμα, όπου μετακόμισε με την οικογένεια της στην Αυστραλία. Από τις μικρότερες ηλικιακές κατηγορίες, είναι βασικό μέλος της Εθνικής Ομάδας με αρκετές διακρίσεις, σημαντικότερη αυτών η 4η θέση στα 1500μ. στο Ευρωπαϊκό πρωτάθλημα Κ20 (Εσκιλστούνα, 2015). Εκτός του πρωταθλητισμού, η Αναστασία σπούδασε με υποτροφία του ΣΕΓΑΣ, στο τμήμα Δημοσιογραφίας στο ΙΕΚ Ακμή. πρωταθλήτρια τόσο στον κλειστό όσο και στον ανοιχτό στίβο, με εξαιρετικές επιδόσεις στα 800μ., 1500μ. και 3000μ. Μετά από μια περίοδο τραυματισμών που την κράτησαν μακριά από τους αγώνες, η Μαρινάκου επέστρεψε δυναμικά, κατακτώντας την πρώτη θέση στον Ημιμαραθώνιο της Αθήνας το 2024. Τον Νοέμβριο του 2024, σημείωσε νέο ρεκόρ στον αγώνα των 10 χιλιομέτρων στον 41ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας, επιβεβαιώνοντας την εξαιρετική της φόρμα και την αφοσίωσή της στον αθλητισμό.

ΣΤΟΧΟΙ

Για το 2025, η Μαρινάκου έχει θέσει ως στόχο τη συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ομάδων στη Μαδρίτη και το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στο Τόκιο. Η προετοιμασία της περιλαμβάνει αγώνες τόσο σε Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, όπως η πρόσφατη πρεμιέρα της στον κλειστό στίβο με αγώνα 3000μ. στο Μετς της Γαλλίας.