Σπυριδούλα Γκουργκούτα

Θάνος Χατζίκας

Θάνος Χατζίκας

Ελένη Ψαράκη

Γιώργος Τσιρίδης

Αντώνης Αργυρόπουλος

Αντώνης Αργυρόπουλος

Αντώνης Αργυρόπουλος

Αντώνης Αργυρόπουλος

Αντώνης Αργυρόπουλος

Αντώνης Αργυρόπουλος

Άννα Τιγκλιανίδου

Άννα Τιγκλιανίδου

Άννα Τιγκλιανίδου

Σπυριδούλα Γκουργκούτα

Σπυριδούλα γκουργκούτα

Νικόλας Κούρτης

Νικόλας Κούρτης

Μυρτώ Τσικοπούλου

Μυρτώ Τσικοπούλου

Μυρτώ Τσικοπούλου

Μυρτώ Κουρή

Μυρτώ Κουρή

Μυρτώ Κουρή

Μάριος Γιαννάκης

Μάριος Γιαννάκης

Μάριος Γιαννάκης

Κων/νος Ιωαννίδης

Κάργα Δήμητρα

Κάργα Δήμητρα

Κάργα Δήμητρα

Κάργα Δήμητρα

Κάργα Δήμητρα

Καρατζιούλα Ιωάννα

Καρατζιούλα Ιωάννα

Καρατζιούλα Ιωάννα

Καρατζιούλα Ιωάννα

Θάνος Χατζίκας

Σπυριδούλα Γκουργκούτα

Η παρούσα έκδοση αποτελεί τον καρπό της δημιουργικής συνάντησης δύο ομίλων του σχολείου μας. «Πέντε φωνές, τέσσερις θάλασσες και ένα ερώτημα» διέτρεξαν τους δίδυμους ομίλους Λογοτεχνίας και Εικαστικών , με υπεύθυνους εκπαιδευτικούς τον Γιώργο Τσιρίδη (Φιλόλογο) και την Αναστασία Δημητριάδη (Εικαστικό).
Πέντε φωνές, πέντε δημιουργοί από διαφορετικούς τόπους και εποχές, συναντιούνται στις σελίδες μας και συνομιλούν με τέσσερις θάλασσες και ένα ερώτημα που αφορά τα πάντα: τη μοίρα, την ελπίδα, την ευθύνη, τη ζωή και τον θάνατο. Αυτά ήταν και η αφετηρία για τις δημιουργίες των μαθητριών και των μαθητών του Δημόσιου Ωνάσειου Γυμνασίου Κοζάνης.
«Το Άξιον Εστί» του Οδυσσέα Ελύτη, κορυφαίο μνημείο της νεοελληνικής γραμματείας, αποτέλεσε το αρχικό μας ερέθισμα. Στα χέρια του Ελύτη, το Αιγαίο γίνεται μήτρα φωτός και ζωής, ένας τόπος που μετουσιώνει την ελληνική εμπειρία σε οικουμενικό λόγο.
Σύντομα, όμως, η διερώτηση μάς οδήγησε πέρα από τα όρια της ελληνικής λογοτεχνίας. Η φωτεινή κοσμογονία του Ελύτη συνομιλεί με τη ζοφερή προφητεία του Bob Dylan στο εμβληματικό τραγούδι «A Hard Rain’s A-Gonna Fall» (1962), στο οποίο ο δημιουργός, προειδοποιεί για την επερχόμενη καταστροφή. Το φως και το σκοτάδι δεν αλληλοαναιρούνται, αλλά συγκροτούν ένα φάσμα εμπειριών που αφορά κάθε εποχή.
Στον διάλογο προστίθεται η φωνή του Νίκου Καββαδία. Στους «7 νάνους στο S/S Cyrenia», η θάλασσα δεν είναι πια μήτρα δημιουργίας, αλλά άβυσσος μοναξιάς και φθοράς. Το ταξίδι γίνεται υπαρξιακή περιπλάνηση, ανάμεσα στη νοσταλγία της στεριάς και στην ατέρμονη περιδίνηση της ξενιτιάς.
Αντίθετα, ο Ναζίμ Χικμέτ, με την «Πιο όμορφη θάλασσα», εισάγει τη διάσταση της ελπίδας. Το πιο όμορφο ταξίδι είναι αυτό που δεν έχουμε ακόμη κάνει, η πιο όμορφη μέρα είναι αυτή που δεν έχουμε ζήσει. Στην ποίηση του Χικμέτ, το μέλλον γίνεται πεδίο ελευθερίας και ονείρου, μια νότα αισιοδοξίας απέναντι στις προφητείες της καταστροφής.
Τέλος, η φωνή του Leonard Cohen, με το «Who by Fire», έρχεται να υπενθυμίσει τη θνητότητα και τη μοίρα. Βασισμένος σε ένα παλιό εβραϊκό λειτουργικό μοτίβο, ο Καναδός δημιουργός διερωτάται ποιος αποφασίζει για τη ζωή και τον θάνατο. Σε αντίστιξη με τον Ελύτη ή τον Χικμέτ, το έργο του Cohen θέτει το αμείλικτο ερώτημα: πόση ελευθερία έχει ο άνθρωπος απέναντι στη μοίρα του;
Η συνάντηση των παιδιών με τις μεγάλες αυτές φωνές δεν υπήρξε μια παθητική διαδικασία. Οι μαθητές και οι μαθήτριές μας, άλλοτε ατομικά και άλλοτε συλλογικά, εμπνεύστηκαν, σχολίασαν, αισθάνθηκαν και δημιούργησαν ανοίγοντας τους δικούς τους δρόμους. Οι εκπαιδευτικοί τους γίναμε μάρτυρες της λογοτεχνικής, εικαστικής και συνολικής τους εξέλιξης – ενός πλούτου που συχνά οι ενήλικες, αφελώς, αδυνατούμε να προβλέψουμε.
Με τρόπους πότε ήσυχους και άλλοτε καταιγιστικούς τα ποιήματα των παιδιών έγιναν η πρώτη ύλη για εικαστικά έργα, πλάθοντας έναν διάλογο όπου η λέξη καθρεφτίζεται στην εικόνα. Σε αυτή την έκδοση, θελήσαμε και εμείς οι εκπαιδευτικοί να «εκτεθούμε» και να ρισκάρουμε: ο φιλόλογος να ζωγραφίσει και η εικαστικός να γράψει ποίηση, αντλώντας έμπνευση από το έργο των μαθητών και μαθητριών μας, όπως άλλωστε συνέβη συχνά κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.
Ευχή μας, η ανάμνηση αυτής της δημιουργίας να συντροφεύει γόνιμα τα παιδιά μας σε όποια θάλασσα κι αν αποφασίσουν να ταξιδέψουν.

Οι εκπαιδευτικοί,
Δημητριάδη Αναστασία
Τσιρίδης Γιώργος

έμεινε άναυδος, έμεινε σιωπηλός

Μια στιγμή χάθηκα, είδα μια παρέα να γελά δακρύζοντας.

Tα δάκρυα κάποιου δεν ήταν από γέλιο

Η σιωπή κρυβόταν,να εκφραστεί φοβόταν

ο άνεμος απότομα πετούσε, αφού τα φτερά του δεν ήταν ακόμα κερωμένα

Μια νύχτα η σκιά μου μίλησε.

Tο μυστικό της μου αποκάλυψε

Το φως δεν φαινόταν

μόνο θα φανερωνόταν μαζί με την αλήθεια

Μην το φοβάσαι το γιατί

-          έτσι μου είπε -

τραντάχτηκε η γη, άφησε συντρίμμια

Μια μέρα με έκλεψες.

H ζωή μου φόρεσε την μάσκα του γελoίου.

Του δαίμονα.

Η αλήθεια λέει, έχει επτά γράμματα

Και τα ψέματα ταυτίζονται, την μιμούνται.

Tην σειρά, όχι την σημασία

Μια μέρα με έχασες, η καρδιά μου ράγισε,

στίγμα αίματος απορροφήθηκε στο έδαφος,

τα κομμάτια της πίκρα έβγαλαν φτερά.

Κανείς δεν μου μίλησε, δεν μου φώναξε

Μόνο τα δάκρυα σήμαιναν την θλίψη

Μια μέρα με έκλαψες.

Tότε όλοι γελούσαν, τότε κανείς δεν σε σκέφτηκε,

Όμως εσύ δεν με άκουσες

Κι εκεί το ποτήρι ξεχείλισε  χωρίς ν’ αφήσει σημάδια

Κι ο καθρέφτης που κοιτιόσουνα παλιά φως τον γέμισες και σε έλιωσε.

το ρολόι να καίγεται από τα δάκρυα μιας μάνας

Είδα δύο μάτια να κλαίνε πάνω απ” τη θάλασσα

και τον ήλιο να πεθαίνει,

το τσουνάμι να διαπερνιέται από μία ηλιαχτίδα,

την ζωή να γελά με τον θάνατο.

Είδα ένα πουλί να κολυμπάει,

Γεύτηκα το μίσος να γεννιέται

Άγγιξα δυο ηλιόλουστα μάτια να βλέπουν καταιγίδα

και μύρισα το κυπαρίσσι να φοβάται τον θάμνο

Είδα δύο μωρά, να παίζουν με τα όπλα

Είδα το μαύρο να χωρίζεται από το άσπρο

Το είδα να γεννιέται εκεί.

που φτάνει ως τον  ουρανό

δεν τον έχω δει , με περιμένει ακόμα.

Το πιο ζεστό χαμόγελο

δεν έχει υπάρξει ακόμα

Στα μάτια περιστέρια λευκά,

δεν έχουν πετάξει ακόμα

Άσχημο λουλούδι

δεν έχω δει ακόμα.

Την πιο ήρεμη μελωδία

ακόμη ψάχνω να την βρω

Και το καλύτερο ταξίδι

δεν το “χω βρει

ακόμα το αναζητώ.

αλήθεια καμία,

Το ψέμα φόρεσε την αλήθεια

και τώρα κανείς δεν την πιστεύει.

Όλοι γράφουν,

Μα ποιος διαβάζει

τα ίχνη που είναι κρυμμένα

τα πρόσωπά τους.

Ποιος σε οδηγεί;

Ποιος σε ποτίζει;

Κάθε φορά ένα βλέπω και άλλα δέκα ξεφυτρώνουν.

Σαν ένα δάσος χωρίς δέντρα.

Σαν μια λίμνη χωρίς νερό.

Έτσι την κατάντησαν τη σκέψη:

Ψεύτικη.

ή μήπως όχι;

Σου λένε ότι η αγάπη σου

είναι η σιωπή του κόσμου,

το ήξερες;

Στο βλέμμα σου το άγριο

δεν έχεις αύριο.

Απορρίπτεις μέρες από το ημερολόγιό σου

και το λες εις βάρος σου.

Ακόμα το σκέφτεσαι;

Η θάλασσά σου είναι πιο βαθιά,

Βάθος που σε υποβαθμίζει.

Δεν πρέπει να σκεφτείς

πριν το αποφασίσεις;

Η μοναξιά σου σε πονάει,

η αγάπη σου ματώνει και σκύβεις

καθώς κοιτάς τα μάτια της μητέρας σου.

Θα γυρίσεις πίσω;

Γιατί δεν απαντάς;

Αφού θες να χάσεις τόσα πολλά,

γιατί διστάζεις;

Κρύβεις τα συναισθήματά σου

μακριά από τους άλλους·

μη μένεις εκεί.

Στάσου μπροστά,

πίσω απ” τη σάρκα και τα οστά·

κοίτα τη θάλασσα.

Και πες της καληνύχτα.

Κοίτα πώς σε ξεγέλασα

τόσο όμορφα και ανοιχτά·

όμοια τα πράγματα

θα τα έλεγα ξανά.

Τότε ακούς μια βροντή

Βλέπεις τα μάτια του δήμιου

Να παίρνουν μια ψυχή

Και αναρωτιέσαι ποιος κρατά

το τιμόνι τις ζωής

Και αν κοιμάσαι ή  ζεις

Θυμάσαι ένα λησμονημένο αστέρι να μαραζώνει

το φως να παίρνει φωτιά

Και αναρωτιέσαι ποιος ταξιδεύει

Μέσα σε αυτήν την πυρκαγιά

ομπρέλα στη βροχή να γίνω

και τιμόνι στην φουρτούνα.

Μπροστά θα στέκω

να φωτίζω το ταξίδι σου

να σβήνω τις φωτιές των δράκων

να σε νανουρίζω τις δύσκολες βραδιές,

τις νύχτες που ο ύπνος σ” αποφεύγει.

Κάνεις δεν απαντά.

Ο χρόνος στο σκοτάδι θα απαντήσει

ίσος στο χιόνι, στη βροχή, στην καταιγίδα.

Εγώ καλώ, μιλώ και περιμένω.

Η μοίρα εκεί να περιμένει τη φωνή.

Κάνεις δεν ξέρει τι θα γίνει, αλλά ελπίζει.

Εγώ σταμάτησα να ελπίζω ξαφνικά.

Κάνεις δεν χρώσταγε ελπίδα στη ζωή.