Ο Πυθαγόρας ο Σάμιος ήταν φιλόσοφος, μαθηματικός, γεωμέτρης, θεωρητικός της μουσικής, ιδρυτής της Πυθαγόρειας σχολής και ηγέτης αρχαίου θρησκευτικού και πολιτικού κινήματος. Γεννήθηκε περίπου το 569 π.Χ στη Σάμο και πέθανε το 496 π.Χ στο Μεταπόντιον της Ιταλικής Λευκανίας. Ήταν γιος του Μνήσαρχου και της Πυθαΐδας και παντρεύτηκε την Θεανώ η οποία θεωρείται η διασημότερη γυναίκα αστρονόμος και κοσμολόγος της αρχαιότητας. Ήταν επίσης μία από τους λεγόμενους Πυθαγόρειους φιλόσοφους.
Ταξιδεύοντας στην Αίγυπτο του δόθηκε η ευκαιρία να μελετήσει τα ιερά βιβλία των Αιγυπτίων και έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρων για την αθανασία της ψυχής και την μετεμψύχωση. Ταξιδέψε επίσης στην Περσία οπού εμβάθυνε τις γνώσεις του με τις μαθηματικές και αστρονομικές δοξασίες των Ασσυρο-Βαβυλωνίων και στην Ινδία όπου έμαθε την σαμανική τέχνη. Ακόμα, μαθήτευσε κοντά στον Φερεκύδη στη Λέσβο και τον Θαλή και τον Αναξίμανδρο στη Μίλητο της Μ.Ασίας.
Στα σαράντα του έτη γύρισε στη Σάμο επί της τυραννίας του Πολυκράτη. Δεν άντεχε όμως την τυραννία και έτσι αναγκάστηκε να μεταναστεύσει στη Νοτιά Ιταλία, στην Ελληνική αποικία του Κρότωνα. Τον υποδέχτηκαν ως επιστημονική αυθεντία. Εκεί, ίδρυσε πολιτικοθρησκευτική σχολή στην οποία δεχόταν και γυναίκες, πολλές από τις οποίες έγιναν και οι ίδιες σημαντικές φιλόσοφοι. Ο τρόπος διδασκαλίας του Πυθαγόρα ήταν ιδιαίτερος, προτιμούσε να μεταφέρει τις θεωρίες του είτε μέσω σύντομων αποφθεγμάτων είτε μέσω παραδειγμάτων από τη ζωή. Η φήμη του μεγάλωσε ακόμη περισσότερο και απέκτησε πολλούς οπαδούς.
Στα τέλη του 6ου αι. π.Χ διατύπωσε μία θεωρία που βασιζόταν στην αποφυγή του κρέατος. Αυτό τον κάνει τον πρώτο γνωστό vegetarian.
Μια από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις του, είναι η αριθμητική ερμηνεία του σύμπαντος. Πίστευε ότι την τάξη και την αρμονία στο σύμπαν τις καθόριζαν οι αριθμοί. Μελέτησε αστρονομία και γεωμετρία και ήταν ο πρώτος που εκτίμησε ότι η γη είναι ένα τεράστιο μπαλόνι με άλλους πλανήτες να περιστρέφονται γύρω από έναν πυρήνα φωτιάς. Πίστευε ότι το σύμπαν προήλθε από το χάος και απέκτησε μορφή με το μέτρο και την αρμονία, για αυτό το λόγο το ονόμασε κόσμο, δηλαδή τάξη και αρμονία.
Ο Πυθαγόρας δημιούργησε τον Άβακα, τον πίνακα πολλαπλασιασμού που όλοι γνωρίζουμε, για την εκμάθηση της προπαίδειας. Διατύπωσε επίσης το «Πυθαγόρειο θεώρημα» το οποίο λέει ότι το τετράγωνο της υποτείνουσας ενός ορθογωνίου τριγώνου, ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των κάθετων πλευρών του.
Η θεωρία της «Αρμονίας των Σφαιρών», την οποία διατύπωσε η σύζυγος του Θεανώ, κίνησε το ενδιαφέρον του Πυθαγόρα για τη μουσική, στην οποία η συμβολή του είναι τεράστια. Μετρώντας τα κατάλληλα μήκη της χορδής ενός μονόχορδου οργάνου, διαπίστωσε πως τα σύμφωνα μουσικά διαστήματα μπορεί να εκφραστούν σε απλές αριθμητικές αναλογίες των τεσσάρων πρώτων ακέραιων αριθμών, δηλαδή δημιούργησε την οκτάβα.
Είχε πει πως τα πάντα γύρω μας, μορφές, υλη, ιδέες διέπονται από μαθηματικούς κανόνες και λόγους. Θέλησε να κατανοήσουμε τις αριθμητικές και μαθηματικές σχέσεις ώστε να κατανοήσουμε τη δομή του σύμπαντος και έτσι τα μαθηματικά αποτελούν βασικό μοντέλο για την φιλοσοφική σκέψη.
Οι παρακάτω φράσεις αποδίδονται στον Πυθαγόρα.
- Πρέπει να σωπαίνεις ή να λες κάτι καλύτερο από τη σιωπή.
- Θεμέλιο κάθε κοινωνίας είναι η ανατροφή των νέων.
- Μην τρως την καρδιά σου (μην στενοχωριέσαι).
- Μη βοηθάς να αφήσουν κάτω το φορτίο αλλά βοήθα να το κουβαλήσουν.
- Να σκέφτεσαι πριν κάνεις κάτι.
Ο Πυθαγόρας είναι ένας από τους γνωστότερους αρχαίους Έλληνες. Έχει συμβάλει σε πολλούς τομείς και το έργο του διδάσκεται μέχρι και σήμερα.
Πηγές:
- https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%85%CE%B8%CE%B1%CE%B3%CF%8C%CF%81%CE%B1%CF%82
- https://kyritsis-education.gr/%CF%80%CF%85%CE%B8%CE%B1%CE%B3%CF%8C%CF%81%CE%B1%CF%82-580-%CF%80-%CF%87-496-%CF%80-%CF%87/
- https://www.gnomikologikon.gr/authquotes.php?auth=827
ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ ΑΡΘΡΟΥ: ΚΟΥΡΑΚΗ ΜΕΛΙΝΑ Γ3
