Η αλεπού δεν «ήρθε» στην κοιλάδα του Ανθεμούντα· ήταν πάντα εκεί. Τα επιστημονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η κοιλάδα λειτουργούσε ως ένας φυσικός διάδρομος που επέτρεπε στο είδος να μετακινείται από τον Χορτιάτη και τον Χολομώντα προς τα πεδινά, προσαρμοζόμενη σε κάθε αλλαγή του τοπίου.
Στις ανασκαφές που έχουν γίνει σε τούμπες της περιοχής (όπως στη Νέα Ραιδεστό και την Αγία Τετράδα στη Γαλάτιστα), οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει οστά άγριων ζώων.
Στις θέσεις της Εποχής του Χαλκού και του Σιδήρου στην Κεντρική Μακεδονία, η αλεπού (Vulpes vulpes) εμφανίζεται συστηματικά ως το πιο κοινό σαρκοφάγο μικρού/μεσαίου μεγέθους.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αλεπού δεν κυνηγιόταν κυρίως για το κρέας της, αλλά για τη γούνα της και για την προστασία των οικόσιτων πτηνών.
Το διεπιστημονικό πρόγραμμα Anthemous Valley Archaeological Project (συνεργασία ΑΠΘ και Πανεπιστημίου Poznan) έχει δώσει σημαντικά στοιχεία για το πώς ήταν η κοιλάδα πριν από 3.000-4.000 χρόνια:
Η ανάλυση γύρης και ιζημάτων έδειξε ότι η κοιλάδα είχε πλούσια παρόχθια δάση και ελώδεις εκτάσεις κοντά στις εκβολές του ποταμού.
Αυτό το περιβάλλον είναι το ιδανικό «σπίτι» για την αλεπού. Η παρουσία της ήταν εγγυημένη λόγω της αφθονίας των μικροθηλαστικών (ποντίκια, λαγοί) που ευδοκιμούσαν στις παρυφές αυτών των δασών και στις πρώτες ανθρώπινες καλλιέργειες.
Ο Αριστοτέλης, που καταγόταν από τη γειτονική Χαλκιδική (Στάγειρα) και γνώριζε καλά τη μακεδονική ύπαιθρο, αναφέρεται εκτενώς στην αλεπού στο έργο του «Περί τα ζώα ιστορίαι»:
Περιγράφει τη διατροφή της και τη συμπεριφορά της, επιβεβαιώνοντας ότι ήταν ένα από τα πιο διαδεδομένα ζώα της περιοχής.
Αναφέρει τη συνεργασία ή τον ανταγωνισμό της με άλλα είδη, δίνοντας μια επιστημονική βάση στην παρουσία της που ξεπερνά τους μύθους.
Αν και πρόκειται για σύγχρονη ονομασία, το Μονοπάτι της αλεπούς στην περιοχή του Τριαδίου ακολουθεί αρχαία περάσματα. Η επιβίωση του ονόματος και η συνεχιζόμενη παρουσία του ζώου εκεί (όπως μαρτυρούν και σύγχρονες καταγραφές σε κάμερες παρακολούθησης της άγριας ζωής) αποδεικνύουν τη βιολογική συνέχεια του είδους στην κοιλάδα για χιλιάδες χρόνια.
Η κόκκινη αλεπού κοντά στο χωριό Περιστερά
πηγή φωτογραφίας https://www.inaturalist.org/observations/190916096
άλλες πηγές https://www.researchgate.net/publication/358595585_Landscapes_of_prehistoric_settlement_in_the_Anthemous_Valley_Central_Macedonia_Greece_in_the_light_of_archaeological_and_palaeoecological_data
https://www.researchgate.net/publication/335527883_Uncovering_tell_formation_processes_in_the_Anthemous_Valley_Northern_Greece_Geoarchaeological_studies_of_Nea_Raedestos_Toumba
https://anemi.lib.uoc.gr/
http://www.aemth.gr/
https://www.callisto.gr/
