Ο Δημήτριος Παπανικολής ήταν σπουδαίος ναύμαχος κατά την Ελληνική Επανάσταση το 1821 και διάσημος πυρπολιτής.
Γεννήθηκε στα Ψαρά το 1770 . Ο πατέρας του λεγόταν Γεώργιος Παπανικολής. Από πολύ μικρή ηλικία μπήκε στο ναυτικό επάγγελμα και όταν τελείωσε ακολούθησε τον πατέρα του σε αγώνες που έκανε με Βέρβερους και Άλγερους πειρατές.
Όταν έγινε η ελληνική επανάσταση ήταν μόλις 19 ετών. Κατά την ναυμαχία της Ερέσου κυβερνώντας το για λογαριασμό της Τρινησίας το οποίο είχε μετατρέψει σε πυρπολικό ο Πάργιος Ιωάννης Δημολιτσάς , έπεσε κατά Τουρκικού δύκροτου το οποίο και πυρπόλυσε με ελάχιστους διασωθέντες.
Μετά από πολλές επιτυχίες το 1833 το πλοίο εντάχτικε στο βασιλικό του στόλο του βασιλίου της Ελλάδας διατηρώντας κυβερνήτη του πλοίου τον Πανικολή .
Το 1836 το πλοίο αυτό ναυάγισε και διαλύθηκε ολοσχαιρώς ενώ διασώθηκαν όλοι οι επιβάτες . Τέθηκε σε διαθεσημότητα μέχρι το 1841. Το 1843 εκλέχθηκε πληρεξούσιος των Ψαρών και το 1846 έλειξε η ναυτική του σταδιοδρομία ανέλαβε πρόεδρος του ναυτοδικίου μέχρι τον θάνατό του το 1855.
