Ο Νιόνιος μας
Ένα αφιέρωμα στον Διονύση Σαββόπουλο
Τραγουδοποιός που χάραξε τη δική του πορεία και ένωσε γενιές. Σε μια εποχή που η μουσική συνεχώς αλλάζει, υπάρχουν κάποιοι δημιουργοί που παραμένουν διαχρονικοί. Ένας από αυτούς ήταν ο Διονύσης Σαββόπουλος, ένας καλλιτέχνης με ξεχωριστή φωνή, πρωτότυπο ύφος και βαθιά ποιητικούς στίχους. Με το έργο του κατάφερε όχι μόνο να εκφράσει τις αγωνίες και τα όνειρα πολλών γενιών, αλλά και να δημιουργήσει μια εντελώς προσωπική μουσική ταυτότητα. Ένας πραγματικός καλλιτέχνης!
Ξεκινώντας τη δεκαετία του ’60 από τη Θεσσαλονίκη ο έφηβος ακόμα Νιόνιος κάνοντας ωτοστόπ μπαίνει σε ένα φορτηγό και πηγαίνει στην Αθήνα όπου θα χαράξει τη δική του καλλιτεχνική πορεία. Φτιάχνει το δικό του ρεπερτόριο, περνά από μπουάτ, βγάζει δίσκους που σηματοδοτούν τομές για το ελληνικό τραγούδι, όπως το «Φορτηγό», το «Περιβόλι τ’ ουρανού», «Μπάλλος», «Το βρώμικο ψωμί». Εμπνέεται από τα τραγούδια του Μπομπ Ντίλαν και εντρυφεί στα τραγούδια διαμαρτυρίας, ενώ παράλληλα ασκεί κοινωνική και πολιτική κριτική. Κάθε τραγούδι του είναι εμπνευσμένο από τη ζωή. Ακόμα και όταν ήταν στη φυλακή, μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, βρίσκει τη δύναμη να γράψει τραγούδια, όπως «Η Δημοσθένους Λέξις» και «Θαλασσογραφία». Στη δεκαετία του ’70 ο Νιόνιος επηρεάζεται από τη ροκ μουσική και τη συνδέει με τους παραδοσιακούς ήχους. Παίζει με τη μουσική, όπως ακριβώς και με τις λέξεις. Ο λόγος του είναι λυρικός, ρυθμικός, δυναμικός. Με αυτή τη δυναμική έγραψε μουσική και τραγούδια για τους «Αχαρνείς» του Αριστοφάνη.
Ο Διονύσης Σαββόπουλος άφησε πίσω του μια ανεκτίμητη κληρονομιά. Αυτός ο μουσικός «παραμυθάς», έγινε «καθρέφτης της νεότερης Ελλάδας», μέσα στον οποίο καθρεφτίζονται και οι νέοι κάθε εποχής. Τα τραγούδια του τα συναντάμε στα σχολικά μας βιβλία, στις γιορτές μας. Ο Νιόνιος αγγίζει και τις δικές μας καρδιές, γιατί έμοιαζε με έφηβο. Αμφισβήτησε την εποχή του. Δεν μπήκε ποτέ σε καλούπια, ούτε αυτός ούτε το έργο του. Συνδύασε την παράδοση με τον μοντερνισμό. Ήταν ροκ και ανατολίτης, κανταδόρος και ρεμπέτης. Στο έργο του η μουσική και η γλώσσα λειτουργούν ως μια σύνθεση, ως μια ενότητα.
Τα πέντε πιο γνωστά τραγούδια του είναι τα εξής:
Η Συννεφούλα: Μουσική & Στίχοι: Διονύσης Σαββόπουλος
Μιλάει για μία κοπέλα που έρχεται και φεύγει σαν σύννεφο. Το τραγούδι εκφράζει μία ελευθερία και ανεμελιά, χαρακτηριστικό εκείνης της εποχής.
Ας κρατήσουν οι χοροί: Μουσική & Στίχοι: Διονύσης Σαββόπουλος
Είναι ένας ύμνος για την χαρά της ζωής και για τις γιορτές. Με λίγα λόγια μας λέει να κρατήσουμε τους χορούς και τα τραγούδια παρά τις δύσκολες στιγμές. Το κομμάτι αυτό επειδή συνδυάζει παραδοσιακούς και σύγχρονους ρυθμούς, έχει γίνει σχεδόν εθνικό τραγούδι.
Ο Μπάλλος: Μουσική & Στίχοι: Διονύσης Σαββόπουλος
Είναι ένα κομμάτι που ενώνει τη νησιωτική με τη ροκ μουσική. Ο Μπάλλος μιλά για την ελληνική ψυχή. Είναι ένα ώριμο τραγούδι, που είναι γεμάτο με βαθιές αναφορές στη διαρκή αναζήτηση της ελευθερίας.
Μη μιλάς άλλο για αγάπη: Μουσική & Στίχοι: Διονύσης Σαββόπουλος
Είναι μια μελαγχολική μπαλάντα για την απογοήτευση. Μιλά για την κόπωση μιας γενιάς και για την αγάπη, που την έχασε με τις δυσκολίες, Επίσης είναι ιδιαίτερα αγαπητό και διαχρονικό μουσικό κομμάτι.
Πως να σωπάσω μέσα μου: Μουσική & Στίχοι: Διονύσης Σαββόπουλος
Πρόκειται για ένα συγκινητικό και ποιητικό τραγούδι που μιλά για τον πόνο και την αδικία του ανθρώπου, ο οποίος έχει την ανάγκη να εκφραστεί. Επιπλέον ο Σαββόπουλος το αποδίδει βαθιά μετατρέποντάς το σε σύγχρονο μήνυμα για την ελευθερία.
Αυτά είναι τα πιο γνωστά του τραγούδια, τα οποία κουβαλούν τη σκέψη και τη μνήμη του. Γι’ αυτό ίσως παραμένουν ζωντανά στις καρδιές όλων μας. Τα τραγούδια του δεν ήταν απλώς μελωδίες αλλά μικρές ιστορίες που μας προσκαλούν να σκεφτούμε, να ονειρευτούμε και να αναρωτηθούμε. Η μουσική του γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν. Μιλάει για κοινωνικές αλήθειες και μας ενθαρρύνει να σκεφτόμαστε και να ονειρευόμαστε.
Ας κρατήσουν λοιπόν οι χοροί και ας συνεχίσει η μουσική του να μας ενώνει, όπως έκανε «ο Νιόνιος μας» εδώ και πολλές δεκαετίες.
Κυριακή Κυπραίου
Χαρίλαος Καραμπέτσος
Στέλλα Μπατίκα
