Το μετρό για πολλούς από εμάς είναι κάτι δεδομένο, αλλά στην πραγματικότητα η σημερινή του μορφή είναι αρκετά σύγχρονη. Η ιστορία του μετρό μας ξεκινάει το 1869, όταν εγκαινιάζεται η γραμμή Πειραιάς – Θησείο (σημερινή γραμμή 1) και ο κόσμος ζητωκραυγάζει για την πρώτη ατμομηχανή, που διασχίζει τη διαδρομή μέχρι τον Πειραιά σε περίπου 15 λεπτά. Μετά την ίδρυση του ΣΑΠ (Ανώνυμος Εταιρία του απ’ Αθηνών εις Πειραιά Σιδηροδρόμου), τα πρώτα εξάτροχα βαγόνια αντικαθιστούν τα αρχικά τετράτροχα, ενώ ολοκληρώνεται η ανέγερση του σταθμού «ΠΕΙΡΑΙΑΣ» και αρχίζουν να χτίζονται οι σταθμοί Θησείου, Φαλήρου και Μοσχάτου.
Στις αρχές του 1900 ο ηλεκτρισμός αντικαθιστά τον ατμό και η ηλεκτροκίνητη έλξη ξεκινά το 1904. Ακολουθούν κι άλλες επεκτάσεις: ο σταθμός Καλλιθέας εγκαινιάζεται την 1η Ιουλίου 1928 και ο υπόγειος σταθμός Ομονοίας στις 21 Ιουλίου 1930. Αργότερα, το 1991 ιδρύεται η εταιρία «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε.» για να επιβλέπει την κατασκευή των γραμμών 2 (Ανθούπολη – Ελληνικό) και 3 (Δημοτικό Θέατρο – Αεροδρόμιο). Η κατασκευή τους πραγματοποιείται κατά τη δεκαετία του ’90 και με τη νέα χιλιετία αυτές οι γραμμές μπαίνουν στις ζωές των Αθηναίων, καθώς οι πρώτοι σταθμοί των γραμμών 2 και 3 λειτούργησαν τον Ιανουάριο του 2000.
Ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς που αναπτύχθηκαν με το νέο μετρό είναι το Μοναστηράκι. Η ιστορική του λειτουργία αρχίζει ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα στη Γραμμή 1, όμως η μεγάλη του αναβάθμιση ολοκληρώνεται με την προσθήκη της Γραμμής 3. Έτσι, ο σταθμός μετατρέπεται σε κομβικό σημείο μετεπιβίβασης ανάμεσα στις δύο γραμμές. Κατά τις εργασίες κατασκευής αποκαλύφθηκαν τμήματα της κοίτης του Ηριδανού ποταμού και άλλα αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία ενσωματώθηκαν αρμονικά στον σταθμό, δημιουργώντας ένα μοναδικό περιβάλλον όπου η ιστορία συνυπάρχει με τη σύγχρονη μετακίνηση.
Αντίστοιχα, ο σταθμός Σύνταγμα αποτελεί το κέντρο του σύγχρονου αθηναϊκού μετρό. Εγκαινιάστηκε επίσης τον Ιανουάριο του 2000 και κατέστη άμεσα το μεγαλύτερο και σημαντικότερο σημείο μετεπιβίβασης του δικτύου, καθώς εδώ συναντώνται οι γραμμές 2 και 3. Η θέση του, ακριβώς κάτω από την Πλατεία Συντάγματος και σε άμεση πρόσβαση με το ελληνικό κοινοβούλιο, τον καθιστά ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της πόλης. Στον σταθμό φιλοξενούνται επίσης εντυπωσιακές αρχαιολογικές εκθέσεις που παρουσιάζουν ευρήματα από την αρχαία Αθήνα, τα οποία ανακαλύφθηκαν κατά τις εκτεταμένες ανασκαφές.
Αυτή η συνεχής εξέλιξη του δικτύου φτάνει μέχρι και σήμερα, καθώς στον Δήμο Ζωγράφου τα έργα του μετρό αφορούν την κατασκευή της νέας γραμμής 4, που θα συνδέει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδί και περιλαμβάνει τρεις σταθμούς: «Γουδί», «Ζωγράφου» και «Ιλίσια». Στο τέλος του 2021, όταν ξεκίνησαν οι πρώτες εργασίες, τρεις πλατείες μετατράπηκαν σε εργοτάξια, η πλατεία Αλεξανδρή ( Ζωγράφου ), η πλατεία Ελευθερίας ( Γουδί ) και η πλατεία Αόρνου ( Ιλίσια ), γεγονός που επηρέασε πολύ τη καθημερινότητα των κατοίκων.
Αρχικά οι πλατείες και κάποια άλλα σημεία απομονώθηκαν με κάγκελα περιμετρικά, έγινε κοπή δέντρων και ξηλώθηκαν τα παγκάκια, με αποτέλεσμα να αλλοιωθεί η αισθητική του χώρου. Η καθημερινότητα των κατοίκων έχει επηρεαστεί, καθώς στις περιοχές γύρω από τα εργοτάξια έχουν καταργηθεί θέσεις στάθμευσης, γεγονός που είναι πολύ αρνητικό για έναν τόσο πυκνοκατοικημένο Δήμο. Επίσης, έχουν καταργηθεί και πεζοδρόμια εμποδίζοντας την κυκλοφορία των πεζών, όπως στην πλατεία Κύπρου. Ακόμη, λόγω των έργων κάποια μαγαζιά αναγκάστηκαν να κλείσουν.
Παρόλα αυτά τα αρνητικά, όταν θα ολοκληρωθεί το έργο και θα παραδοθεί στους πολίτες, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις στα τέλη του 2029, οι κάτοικοι θα αποζημιωθούν. Συγκεκριμένα, θα αποζημιωθούν με την εύκολη και γρήγορη μετακίνηση σε διαφορετικά μέρη της πόλης μέσα σε ελάχιστο χρόνο, γεγονός που αναμένεται να αναβαθμίσει συνολικά την ποιότητα ζωής τους.
Για να διαπιστώσουμε όμως τις επιδράσεις αυτού του σημαντικού έργου, πήραμε συνεντεύξεις από συμπολίτες μας, και τους ρωτήσαμε για τη σχέση τους με το μετρό.
Αρχικά προσεγγίσαμε ένα παιδί, τον Παναγιώτη ( 11 ετών ), προκειμένου να διαπιστώσουμε κατά πόσο έχει επηρεάσει αυτή η κατάσταση τους μικρούς κατοίκους της πόλης μας:
- Πόσο συχνά χρησιμοποιείς το μετρό και για ποιους λόγους;
- Δεν το χρησιμοποιώ πολύ συχνά, μόνο για να πάω βόλτες με τους γονείς μου.
- Πιστεύεις ότι το μετρό είναι ένα σημαντικό Μέσο Μαζικής Μεταφοράς για τον Δήμο Ζωγράφου;
- Ναι, γιατί αν βρίσκεσαι κάπου μακριά, μπορείς να πας στον προορισμό σου γρήγορα και οικονομικά. Επίσης πολλοί άνθρωποι δεν έχουν αυτοκίνητο ή μηχανάκι, οπότε χρησιμοποιούν το μετρό.
- Αν δεν υπήρχε μετρό, πιστεύεις πως η μεταφορά θα ήταν πιο δύσκολη;
- Ναι, γιατί το μετρό είναι ένα σημαντικό μέσο μεταφοράς και αν δεν υπήρχε, η μεταφορά θα ήταν πιο δύσκολη για πολλούς ανθρώπους.
Στη συνέχεια απευθυνθήκαμε σε έναν εργαζόμενο μεσήλικα, τον κ. Σταμάτη ( 55 ετών ):
- Πόσο συχνά χρησιμοποιείτε το μετρό;
- Δε το χρησιμοποιώ πολύ συχνά, καθώς έχω μηχανάκι.
- Πιστεύετε πως το μετρό είναι ένα σημαντικό Μέσο Μαζικής Μεταφοράς; Αν ναι, γιατί;
- Το μετρό είναι πολύ σημαντικό, τόσο για τους ανθρώπους που το χρησιμοποιούν για την μετακίνησή τους, όσο και για τους οδηγούς. Αυτό ισχύει επειδή πολλοί νέοι δεν αγοράζουν αυτοκίνητο ή μηχανάκι, επειδή χρησιμοποιούν το μετρό. Έτσι, όσο περισσότεροι παίρνουν το μετρό, τόσες περισσότερες θέσεις στάθμευσης βρίσκουν οι οδηγοί.
- Αν δεν υπήρχε το μετρό, θα υπήρχαν μειονεκτήματα και για ποιους λόγους;
- Αν δεν υπήρχε το μετρό, θα προέκυπταν προβλήματα από πολλές απόψεις. Για εμένα προσωπικά θα ήταν μεγάλο μειονέκτημα, καθώς βασίζομαι στο μετρό για τους πελάτες του καταστήματός μου, Επίσης, πολλοί άνθρωποι δε θα μπορούσαν να πάνε στις δικές τους δουλειές, γεγονός που επηρεάζει τη ζωή τους αρνητικά.
- Εσείς πιστεύετε πως αξίζει όλη αυτή η ταλαιπωρία που προκαλούν τα έργα κατασκευής του μετρό;
- Σαφώς και αξίζει όλη αυτή η ταλαιπωρία, καθώς πολλές επιχειρήσεις θα επωφεληθούν από αυτό το μετρό, συμπεριλαμβανόμενης και της δικής μου.
Ύστερα απευθυνθήκαμε σε έναν εργαζόμενο μεσήλικα, τον κ. Βαγγέλη ( 62 ετών ):
- Σας έχουν επηρεάσει σε κάποιον τομέα τα έργα του μετρό στον Δήμο Ζωγράφου;
- Προς το παρόν, δεν με έχει επηρεάσει σε κάποιον τομέα θετικά ή αρνητικά, αλλά σίγουρα μελλοντικά θα επηρεάσει πολύ θετικά την εξέλιξη της κοινωνίας, της περιοχής και των επιχειρήσεων, όπως της δικής μου.
- Πιστεύετε πως το μετρό θα είναι ένα σημαντικό μέσο μεταφοράς για τον Δήμο Ζωγράφου; Αν ναι, για ποιους λόγους;
- Σίγουρα θα είναι πολύ σημαντικό, γιατί θα αυξήσει την κυκλοφορία των πολιτών στον Δήμο μας, θα γίνουν πολύ πιο εύκολες οι μετακινήσεις των ανθρώπων, καθώς και των πελατών μας, γεγονός πολύ ωφέλιμο για την επιχείρησή μου. Οπότε, θα μας επηρεάσει θετικά η κατασκευή του.
Στη συνέχεια προσεγγίσαμε μία ηλικιωμένη, την κα. Μαρία ( 78 ετών ):
- Πιστεύετε πως το μετρό θα γίνει ένα σημαντικό μέσο μεταφοράς για τον Δήμο Ζωγράφου όταν πραγματοποιηθούν τα έργα κατασκευής του; Αν ναι, γιατί;
- Ναι, γιατί θα εξυπηρετήσει πολύ κόσμο και κυρίως τους φοιτητές.
- Εσάς προσωπικά, σας έχει επηρεάσει η κατασκευή του μετρό;
- Όχι, καθώς δεν με εξυπηρετεί μιας και είμαι συνταξιούχος και δεν πάω πολλές βόλτες. Οπότε όταν κατασκευαστεί, δεν θα το χρησιμοποιώ.
- Πιστεύετε πως αξίζει η όλη ταλαιπωρία που προκαλούν τα έργα του μετρό;
- Φυσικά και πιστεύω πως αξίζει, γιατί τα αποτελέσματα θα είναι άξια της αναμονής. Πολλοί άνθρωποι θα επωφεληθούν από την κατασκευή του.
Τέλος, απευθυνθήκαμε σε έναν μεσήλικα, τον κ. Αντώνη ( 46 ετών ):
- Πιστεύετε πως μελλοντικά, η ύπαρξη του μετρό στην περιοχή μας, θα σας επηρεάσει;
- Θα με επηρεάσει αρκετά, εμένα και τον δήμο, καθώς με αυτό το μετρό θα μειωθούν οι θέσεις στάθμευσης, κάτι που δε θα ωφελήσει πολύ θετικά εμένα προσωπικά, καθώς δεν βρίσκω εύκολα θέσεις parking στην γειτονιά μου.
- Πιστεύετε πως το μετρό θα γίνει ένα σημαντικό Μέσο Μαζικής Μεταφοράς για τον Δήμο Ζωγράφου;
- Πιστεύω πως ναι, το μετρό όταν φτιαχτεί θα γίνει ένα σημαντικό μέσο μεταφοράς, γιατί θα δίνει τη δυνατότητα γρηγορότερης πρόσβασης στον δήμο μας, με αποτέλεσμα την αύξηση της οικονομίας των τοπικών επιχειρήσεων.
- Πιστεύετε πως αξίζει όλη αυτή η ταλαιπωρία που προκαλούν τα έργα κατασκευής του μετρό;
- Πιστεύω πως ναι, καθώς η ταλαιπωρία είναι προσωρινή, αλλά το έργο μόνιμο.
Συμπερασματικά καταλαβαίνουμε από τις παραπάνω πληροφορίες και μαρτυρίες, πως το μετρό είναι ένα σύγχρονο και απαραίτητο μέσο μεταφοράς. Επίσης, παρότι τα έργα της Γραμμής 4 στον Δήμο Ζωγράφου έχουν δημιουργήσει αρκετές δυσκολίες (όπως απώλεια πλατειών, μειωμένες θέσεις στάθμευσης, κλείσιμο μαγαζιών και δυσκολία στη μετακίνηση των πεζών), οι κάτοικοι θεωρούν ότι το μετρό, είναι ένα πολύ σημαντικό μέσο μεταφοράς και θα τους ωφελήσει, όταν ολοκληρωθούν τα έργα του, καθώς θα προσφέρει γρήγορη, οικονομική και εύκολη μετακίνηση, ειδικά για όσους δεν έχουν άλλο μέσο μεταφοράς.
ΕΥΦΗΜΙΑ ΜΠΑΚΑ, ΜΕΛΙΝΑ ΖΩΡΖΟΥ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΣΚΟΒΟΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΑΓΚΑΛΟΣ
