Τα πρώιμα σημάδια νοητικής υστέρησης στα παιδιά μπορεί να παρατηρηθούν από τους πρώτους μήνες της ζωής και σχετίζονται κυρίως με καθυστερήσεις στην ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων. Ένα από τα πρώτα ενδεικτικά σημεία είναι η καθυστέρηση στην επίτευξη αναπτυξιακών οροσήμων, όπως το να κρατάει το κεφάλι, να κάθεται, να μπουσουλάει ή να περπατάει.
Το παιδί μπορεί να έχει μειωμένη ικανότητα συγκέντρωσης και προσοχής, αργή απόκριση σε εξωτερικά ερεθίσματα και χαμηλό επίπεδο περιέργειας ή εξερεύνησης του περιβάλλοντος. Καθυστέρηση στην ανάπτυξη λόγου και ομιλίας αποτελεί ένα ακόμα σημαντικό σημάδι, καθώς το παιδί μπορεί να μην αρθρώνει λέξεις ή να μη σχηματίζει προτάσεις στην αναμενόμενη ηλικία. Επιπλέον, το παιδί μπορεί να δυσκολεύεται στην κατανόηση και εκτέλεση απλών οδηγιών, να παρουσιάζει φτωχές κοινωνικές δεξιότητες και να μην ανταποκρίνεται κατάλληλα σε κοινωνικά ερεθίσματα. Συχνά δυσκολεύεται και σε καθημερινές δραστηριότητες, όπως η προσωπική υγιεινή ή η αυτοεξυπηρέτηση.
Η έγκαιρη αναγνώριση των δυσκολιών αυτών και η παραπομπή σε διεπιστημονική ομάδα ειδικών είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη ενός κατάλληλου προγράμματος παρέμβασης και ενίσχυσης των δυνατοτήτων του παιδιού.
