Τα… Ζιζάννεια του ’21!

Από την Κολοκοτρώνη 6 στον Κολοκοτρώνη του ’21!

200 χρόνια πέρασαν από την Επανάσταση του 1821! Η εφημερίδα μας αξιοποίησε την ευκαιρία αυτή για να ανακαλύψουμε κρυμμένες πτυχές της επανάστασης στην καθημερινή μας ζωή, ανατρέχοντας σε τοπωνύμια, ονομασίες δρόμων και αξιοθέατα που βλέπουμε γύρω μας στον Πειραιά μας, ξεκινώντας από τη διεύθυνση του σχολείου μας: Οδός Κολοκοτρώνη, αριθμός 6!

Παράλληλα, εμπνευστήκαμε από τον Αγώνα και δημιουργήσαμε σκίτσα, ζωγραφιές, ποιήματα και κείμενα… Μελετήσαμε τον τρόπο σκέψης των ηρώων, τους φανταστήκαμε να ζουν μαζί μας, στη σημερινή εποχή και να μας συνομιλούν, τους ζήσαμε συνοδοιπόρους στην πορεία μας προς το μέλλον!

Ελπίζουμε να ακολουθήσετε κι εσείς αυτή τη διαδρομή με ενδιαφέρον και να μεταδώσουμε και σε σας έμπνευση και αισιοδοξία για το μέλλον!

Διαβάστε ολόκληρο το περιοδικό σε μορφή PDF Flipping Book εδώ:

Σκανάρετε το QR Code από το κινητό σας για να το διαβάσετε εν κινήσει:

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης γεννήθηκε στο Ραμοβούνι της Μεσσηνίας στις 3 Απριλίου το 1770 και πέθανε στην Αθήνα στις 4 Φεβρουαρίου 1843.Ήταν Έλληνας αρχιστράτηγος και ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821, οπλαρχηγός, πληρεξούσιος, Σύμβουλος της Επικρατείας. Απέκτησε το προσωνύμιο Γέρος του Μοριά. Μετά θάνατον τιμήθηκε από την Ελληνική Πολιτεία με τον βαθμό του Στρατάρχη.

Ο ανδριάντας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που είναι τοποθετημένος στη Δραγάτση .

Ο Καραϊσκάκης και ο Κολοκοτρώνης ήταν αναμφίβολα οι μεγαλύτερες μορφές της επανάστασης και καμιά σύγκριση της προσφοράς τους δεν χωράει, αλλά ο Γ. Καραϊσκάκης, ως γνωστόν, έπεσε στο πεδίο της μάχης (πιθανόν από προδοσία) στο Νέο Φάληρο, αφού προηγουμένως είχε διώξει τους Τούρκους από την ευρύτερη περιοχή του Πειραιά. Αντίθετα ο Θ. Κολοκοτρώνης δεν πέρασε ποτέ από το λιμάνι, αφού πολεμούσε κυρίως στο Μοριά.

Αναμφίβολα,  μια από τις ηγετικές μορφές καθώς και ένας από τους διαπρεπέστερους ήρωες της επανάστασης του  1821 υπήρξε ο Γεώργιος Καραϊσκάκης.  Ο Καραϊσκάκης διακρινόταν για  την αθυροστομία του , την φιλονικία αλλά και την αδιάλειπτη αφοσίωση του στον αγώνα. Η συμβολή του στην επανάσταση  και οι αξιέπαινες νίκες του  ενάντια του οθωμανικού στρατού διαδραμάτισαν έναν καθοριστικό ρόλο στην απελευθέρωση της χώρας από την κυριαρχία των Οθωμανών. Την ίδια στιγμή, αποτελούν σημείο αναφοράς για τον εορτασμό της επετείου του 1821. Για τον εξής λόγο, προκειμένου να τιμήσουμε αναλόγως  την σπουδαιότητα αυτού του καταξιωμένου αγωνιστή , οφείλουμε να αναγνωρίσουμε και τις πιο απόκρυφες πτυχές της ζωής του αλλά και τις εμπειρίες οι οποίες διαμορφώσαν τον ασύγκριτο ηρωισμό του.

       Από την παιδική του ηλικία, ο Καραϊσκάκης κλήθηκε να αντιμετωπίσει τις κακουχίες της ζωής, εξαιτίας του οικογενειακού του ιστορικού αλλά και  της έλλειψης οικογενειακής υποστήριξης από τους γονείς του.  Αναλυτικότερα, ο Καραϊσκάκης γεννήθηκε στις 23 Ιανουαρίου του 1780/1781 στο Μαυρομάτι της Καρδίτσας και ήταν ο καρπός της σχέσης της μοναχής Ζωή Διμισκή με έναν αρματολό.  Η  καλόγρια μητέρα του , αδυνατώντας να γεννήσει μέσα στο μοναστήρι , γέννησε το μωρό της σε μία σπηλιά υποβοηθούμενη από τις μοναχές. Ατυχώς, ο πατέρας του αρνήθηκε να αναγνωρίσει τον νόθο γιό του ενώ η μητέρα του τον εγκατέλειψε στη προσπάθεια της να αποφύγει το διασυρμό της παράνομης σχέσης της. Για τον εξής λόγο, τον ανέθρεψαν οι θετοί γονείς του, μια οικογένεια  Σαρακατσάνων. Ωστόσο, η ασχολία της μητέρας του  είχε ως αποτέλεσμα να του αποδοθεί το περίφημο παρανόμι “ο γιός της καλόγριας”, το οποίο αποτέλεσε πηγή και της παροιμιώδους βωμολοχίας του. Επιπλέον,  λόγω  της αθυροστομίας  που υιοθέτησε από τη μητέρα του και όντας ευτελές και απόκληρο  τέκνο, ο  Καραϊσκάκης  δεχόταν την διαρκή απαξίωση των κατοίκων του χωριού. Κατ” αυτόν τον τρόπο,  αποτέλεσε πρότυπο προς αποφυγή για τα παιδιά του χωριού των οποίων οι γονείς για  να τα επιπλήξουν τα απειλούσαν πως “θα καταντήσουν σαν τον Καραϊσκάκη”.

       Εν συνεχεία, σε ηλικία 15 ετών ο Καραϊσκάκης εγκατέλειψε τους θετούς του γονείς και διαμόρφωσε μια κλέφτικη ομάδα με διάφορους συνομηλίκους του. Ύστερα από τρία χρόνια δράσης με την ομάδα, συνελήφθη από τον Αλή Πασά ο οποίος τον υπέβαλε σε απάνθρωπα βασανηστήρια επί δυο χρόνια. Μετά από τα δυο αυτά χρόνια, ο Αλή Πασάς αντιλήφθηκε την δεινότητα του Καραϊσκάκη  και τον προσέλαβε στη σωματοφυλακή του.  Στην αυλή του Αλή Πασά, διδάχθηκε όχι μόνο τη στρατιωτική τέχνη αλλά και στοιχειώδεις γνώσεις γραμματικής και γλώσσας. Τον ίδιο καιρό, άρχισε να εκδηλώνεται πιο έντονα η φυματίωση του η οποία ήταν άμεση συνέπεια των άθλιων βασανιστηρίων στα οποία υποβλήθηκε κατά τη διάρκεια της  φυλάκισης του.

         Παρ” όλα αυτά, γύρω στο 1804 ο Καραϊσκάκης εγκαταλείπει την αυλή του Αλή Πασά  για να υπηρετήσει στο σώμα του φημισμένου  κλέφτη Κατσαντώνη. Ο Κατσαντώνης ήταν  αυτός που του μεταλαμπάδευσε την ηγετικότητα αλλά και καλλιέργησε την στρατιωτική του σκέψη. Κατά την διάρκεια της διαμονής του στο σώμα του Κατσαντώνη Ο Καραϊσκάκης συμμετείχε σε πολλές μάχες εναντίον του πρώην αφεντικού του Αλή Πασά  και σύντομα αναδείχθηκε σε πρωτοπαλίκαρο του Κατσαντώνη. Τον ίδιο καιρό, ο  Καραϊσκάκης  είχε την ευκαιρία να γνωρίσει στη Λευκάδα  πολλούς οπλαρχηγούς και τον Καποδίστρια αλλά και τον γνήσιο πατέρα του, τον οποίο αρνήθηκε να αναγνωρίσει. Τον Αύγουστο του 1807, όμως, ο  Κατσαντώνης συλλήφθηκε και θανατώθηκε από τον Αλή Πασά. Ύστερα από την συνακόλουθη διάλυση της ομάδας το 1812   ο Καραϊσκάκης επιστρέφει στα Ιωάννινα και την αυλή του Αλή Πασά, όπου γνωρίζει και  την δεύτερη σύζυγο του  την Γκόλφω Ψαρογιαννοπούλου. Με την Γκόλφω απέκτησε δύο κόρες την Πηνελόπη και την Ελένη ενώ είχε αποκτήσει και τον γιό του  Σπυρίδωνα από τον πρώτο γάμο του με την Εγκιλπία Σκυλοδήμου.

         Γύρω στα  μέσα του 1820 ο Καραϊσκάκης  δηλώνει υποταγή στο Σουλτάνο, ενώ  συμμετέχει στην σύσκεψη της Λευκάδας, κατά την οποία αποφασίστηκε να διεξαχθεί η εξέγερση στη Στερεά Ελλάδα, στην οποία συμμετείχε ενεργά. Στην διάρκεια των επομένων χρονών, ο Καραϊσκάκης  κέρδισε αμέτρητες μάχες εναντίον των Οθωμανών, εκ των οποίων η σημαντικότερη υπήρξε η μάχη του Σοβολάκου. Ώσπου, κατά τη διάρκεια του πρώτου εμφυλίου πολέμου ο ήρωας κατηγορείται από τον  Μαυροκορδάτο για συνεργασία με τους Τούρκους. Κατά συνέπεια, ενεπλάκη σε μια δίκη για έσχατη προδοσία η οποία είχε ως αποτέλεσμα να στερηθεί όλα τα αξιώματα του, παρά  την έλλειψη ενοχοποιητικών πειστηρίων. Ωστόσο, ο αγώνας στη Στερεά Ελλάδα βρέθηκε σε εξαιρετικό κίνδυνο χωρίς την συμμετοχή του. Έτσι, μετά από παράκληση του Κολοκοτρώνη επιστρέφει δριμύτερος στη μάχη στο αξίωμα του αρχιστράτηγου.

       Επιπρόσθετα, η  φυματίωση που είχε εκδηλώσει από νεαρή ηλικία δεν έπαψε να τον ταλανίζει κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων. Για τον εξής λόγο, είχε πάντα στο πλευρό μέχρι και την τελευταία στιγμή την έμπιστη νοσοκόμα του την Μαριώ. Μέχρι και σήμερα, η σχέση του Καραϊσκάκη με την Μαριώ δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, όμως, η Μαριώ ήταν μια κοπέλα Οθωμανής καταγωγής, την οποία διέσωσε ο ήρωας όταν επισκέφθηκε την Πελοπόννησο. Στη συνέχεια, η Μαριώ βαφτίστηκε χριστιανή Ορθόδοξη και υπήρξε η  προσωπική φρουρός του Καραϊσκάκη, συμμετέχοντας στη μάχη με το όνομα Ζαφείρης και ντυμένη με ανδρικές ενδυμασίες. Επιπλέον, η επικρατέστερη άποψη εκείνη την εποχή  υποστήριξε πως η Μαριώ ήταν ερωμένη του. Παρ” όλα αυτά, πρόκειται πιθανότερα για απλή φήμη, καθώς η ερωτική αυτή σχέση δεν επιβεβαιώνεται ιστορικά.

Πλατεία Καραϊσκάκη 1968

        Τέλος, οι συνθήκες του θανάτου του αγωνιστή αποτελούν ένα ακόμα σημείο της ζωής του σχετικά με το οποίο οι απόψεις των ιστορικών διίστανται. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της Αθήνας ο Καραϊσκάκης παρά το γεγονός ότι είχε αποσυρθεί λόγω της αρρώστιας του, συμμετείχε στη συμπλοκή της 21ης Απριλίου του 1827 κατά τη διάρκεια της οποίας δέχθηκε την θανάσιμη σφαίρα στο υπογάστριο του. Έτσι, παρά τις προσπάθειες των γιατρών, ο περίφημος ήρωας απεβίωσε στις 23 Απριλίου του 1827, ανήμερα της ονομαστικής του εορτής. Ωστόσο, ο δολοφόνος  του Καραϊσκάκη αλλά και η καταγωγή του  παραμένουν ανεπίλυτα ερωτήματα. Συγχρόνως, εξετάζεται ακόμα το ενδεχόμενο ο θάνατος του Καραϊσκάκη να ήταν προσχεδιασμένη δολοφονία  η οποία στηριζόταν στην απρόσμενη συμμετοχή του στη μοιραία σύγκρουση.

Εν κατακλείδι, ύστερα από μια σύντομη εξέταση της ζωής του είναι ξεκάθαρο πως η συνεισφορά του περιβόητού ήρωα υπήρξε καίριας σημασίας για την έκβαση της επανάστασης του 1821. Η απώλεια του από τον αγώνα έγινε άμεσα αισθητή, ενώ  καμιά προσπάθεια δεν μπόρεσε να την επανορθώσει. Την ίδια στιγμή, μέσα από τη ζωή του Καραϊσκάκη διαπιστώνουμε  τις αρετές που τον διέκριναν από τους υπόλοιπους πολεμιστές της  εποχής  του και τον ανέδειξαν σε ηγετική μορφή του αγώνα. Σε αυτές τις αρετές εμπεριέχεται η οξυδέρκεια του, η ανθεκτικότητα της θέλησης του αλλά και η αφοσίωση του στην υπεράσπιση της πατρίδας του. Βέβαια, για την ιδιαίτερη προσωπικότητα του οφείλουμε να αναγνωρίσουμε πως όπως επιβεβαίωνε ο ίδιος ήταν “άλλοτε άγγελος και άλλοτε διάβολος”.

Οι πρώτες δύο εικόνες είναι φωτογραφίες του ανδριάντος του Καραϊσκάκη, που βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεία και είναι έργο της Λουκίας  Γεωργαντή. Οι τελευταίες είναι από την πλατεία Καραϊσκάκη στο παρελθόν. Περαιτέρω πληροφορίες για την πλατεία βρίσκονται στο http://pireorama.blogspot.com/2013/01/blog-post_29.html

Ο Αθανάσιος Διάκος ήταν ηρωικός αγωνιστής και μάρτυρας κι ένας από τους πρωτεργάτες της Επανάστασης του 1821.

Γεννήθηκε γύρω στο 1788. Ο τόπος γέννησης του Αθανάσιου Διάκου, αποτελεί σημείο τριβής και διεκδικείται από δύο χωριά, την Άνω Μουσουνίτσα και την Αρτοτίνα. Και τα δυο, χωριά της Φωκίδος. Το βέβαιο είναι ότι ο Διάκος έλκει την καταγωγή του και στα δυο χωριά. Ο πατέρας του ήταν από την Μουσουνίτσα και η μητέρα του από την Αρτοτίνα. Σημείο τριβής, αποτελεί και το πραγματικό επώνυμο του Διάκου. Αναφέρονται τα Μασαβέτας και Γραμματικός.

Σκίτσο του μαθητή Α. Μαλτέζη

Οι Τούρκοι συνέλαβαν τον πατέρα του Διάκου να εφοδιάζει τους ξεσηκωμένους Κλέφτες με τρόφιμα. Έτσι οδήγησαν τόσο αυτόν όσο κι έναν εκ των αδερφών του Διάκου, τον Απόστολο, στο Παντρατζίκι Φθιώτιδος, την σημερινή Υπάτη, όπου τους κρέμασαν.

Κατατρομαγμένη η μάνα του Διάκου, πήγε το 12χρονο παιδί της και το εμπιστεύτηκε στους καλόγερους του μοναστηριού του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου κοντά στην Αρτοτίνα. Εκεί ο Διάκος διδάσκεται από κάποιον μοναχό την Οκτώηχο και το Ψαλτήριο. Έγινε μοναχός σε ηλικία δεκαεπτά ετών και, λόγω της αφοσίωσής του στη χριστιανική πίστη και της ιδιοσυγκρασίας του χειροτονήθηκε διάκονος, με το ιερατικό όνομα «Άνθιμος» και κράτησε από τότε για επίθετό του τον ιερατικό του βαθμό (Διάκος).

Ήταν διάκονος ακόμα, όταν κατά τη διάρκεια ενός γάμου στην Αρτοτίνα πυροβόλησε στον αέρα μαζί με άλλους χωρικούς που διασκέδαζαν. Από τους πυροβολισμούς εκείνους σκοτώθηκε ο γιος της Κουτσογιάννενας, από ισχυρή οικογένεια της Κωσταρίτσας, χωριού της Δωρίδας. Για το φόνο εκείνο θεωρήθηκε ένοχος ο Διάκος και καταδιώχτηκε.

Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, ο Διάκος σ’ αυτόν τον γάμο αναγκάστηκε αμυνόμενος να σκοτώσει έναν Τούρκο, όταν αυτός ένιωσε προσβεβλημένος που ηττήθηκε απ’ τον Διάκο σε επιτόπιο διαγωνισμό σκοποβολής.

Έτσι αναγκάστηκε να φύγει στα κοντινά βουνά και να γίνει Κλέφτης, καταφεύγοντας στο «λημέρι» του ξακουστού στη Δωρίδα Κλέφτη Τσαμ Καλόγερου, ανάμεσα στα Βαρδούσια και την Γκιώνα. Στην μάχη της Ζελίστας, ο Διάκος σκότωσε με ένα κλαδί έναν Τούρκο και του πήρε τον οπλισμό του, κατακτώντας έτσι και τον τίτλο του Κλέφτη.

Το 1814 πήγε στα Ιωάννινα και εντάχθηκε στη σωματοφυλακή του Αλή Πασά της οποίας επικεφαλής ήταν ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Όταν ο Ανδρούτσος διορίστηκε αρχηγός στο αρματολίκι της Λιβαδειάς ο Διάκος τον ακολούθησε.

Τον Οκτώβριο του 1820 μετά την αποχώρηση του Ανδρούτσου ο Διάκος ανακηρύχθηκε καπετάνιος και μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία πιθανότατα από τον Αθανάσιο Ζαρίφη.

O Διάκος είχε συγκροτήσει πειθαρχημένο στρατιωτικό σώμα και, «ως αρχηγός των αρμάτων της Λιβαδειάς» είχε δική του σφραγίδα με τον δικέφαλο αετό και γράμματα Ο.Θ.Ν.Κ. (= ο Θεός νικά).

Ο Διάκος κι ένας ντόπιος καπετάνιος και φίλος, ο Βασίλης Μπούσγος, οδήγησαν ένα απόσπασμα μαχητών στη Λιβαδειά με σκοπό την κατάληψή της.

Στις 1 Απριλίου του 1821, μετά από τρεις ημέρες άγριας μάχης από σπίτι σε σπίτι, το κάψιμο του σπιτιού του Μιρ Αγά (συμπεριλαμβανομένου του χαρεμιού) και την κατάληψη του κάστρου, η πόλη έπεσε στους Έλληνες. Η Λιβαδειά, ελεύθερη πλέον, σήκωσε την ελληνική σημαία στις 4 Απριλίου.

 Μάχη της Αλαμάνας

Ο Χουρσίτ πασάς, εντεταλμένος από τον Σουλτάνο, έστειλε δύο από τους ικανότερους διοικητές του απ” τη Θεσσαλία, τον Ομέρ Βρυώνη που ήταν ικανότατος στρατηγός και γνώριζε πολύ καλά τα εδάφη και τους Έλληνες οπλαρχηγούς, και τον Κιοσέ-Μεχμέτ πασά, επικεφαλής 8.000 πεζών και 1.000 ιππέων Τούρκων για να καταστείλουν την επανάσταση στη Ρούμελη και μετά να προχωρήσουν στην Πελοπόννησο και να σταματήσουν την πολιορκία της Τριπολιτσάς.

Ο Διάκος και το απόσπασμά του, αποφάσισαν να αποκόψουν την τούρκικη προέλαση στη Ρούμελη με την λήψη αμυντικών θέσεων κοντά στις Θερμοπύλες στη γέφυρα της Αλαμάνας, στον ποταμό Σπερχειό.

Στρατοπεδεύοντας στο Λιανοκλάδι, κοντά στη Λαμία, οι Τούρκοι διαίρεσαν γρήγορα τη δύναμή τους Η κύρια τούρκικη δύναμη επιτέθηκε στο Διάκο. Όμως έχοντας η πλειοψηφία των Ελλήνων υποχωρήσει, οι Τούρκοι συγκέντρωσαν την επιθετική τους ισχύ ενάντια στη θέση του Διάκου στη γέφυρα της Αλαμάνας. Βλέποντας ότι ήταν θέμα χρόνου προτού κατακλυστούν απ” τον εχθρό, ο Μπούσγος, που πολεμούσε παράλληλα με τον Διάκο, του πρότεινε να υποχωρήσουν. Ο Διάκος επέλεξε να μείνει και να παλέψει μαζί με όσους συμπολεμιστές του θέλουν να μείνουν σε μία απελπισμένη μάχη σώμα με σώμα, λίγες ώρες πριν συντριβούν. «Ο Διάκος δεν φεύγει, ούτε εγκαταλείπει τους συντρόφους του» ήταν η απάντηση και έμεινε με 48 παλικάρια

Κάποια στιγμή σκοτώθηκε ο αδελφός του Διάκου Μήτρος. Ο Διάκος αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει τη σορό του αδελφού του ως πρόχωμα και κατόρθωσε να καταφύγει στα Μανδροστάματα της μονής της Δαμάστας . Εκεί υπήρχαν βράχοι, κατάλληλοι για ταμπούρια.

Είχαν απομείνει όμως μόνο 10 άνδρες έναντι μερικών χιλιάδων. Ο αγώνας ήταν κάτι παραπάνω από άνισος. Ο Διάκος αγωνιζόταν λυσσαλέα. Όμως μια βολίδα κάποια στιγμή τον τραυμάτισε στον δεξί ώμο. Δεν μπορούσε έτσι να χρησιμοποιήσει την πιστόλα του και το σπαθί που κρατούσε στο αριστερό χέρι είχε σπάσει. Αιμόφυρτος έπεσε στα χέρια των Τσάμηδων του Τελεχά Φέζου. Ακόμα και τραυματισμένος ενέπνεε φόβο. Γι’ αυτό τον έδεσαν χειροπόδαρα και τον ανέβασαν σ’ ένα μουλάρι για να τον οδηγήσουν στους πασάδες.

Στο μεταξύ, οι Καλύβας, Μπακογιάννης και οι άλλοι δύο συμπολεμιστές τους, μην ακούγοντας πλέον πυροβολισμούς, βγήκαν απ’ το χάνι για να δουν τι συμβαίνει. Ο Διάκος τους αντιλήφθηκε και τους φώναξε: « Καλύβα, Μπακογιάννη, δέκα χιλιάδες με κρατούν».
Οι 4 ηρωικοί άντρες έβγαλαν τα σπαθιά τους και όρμησαν στους εχθρούς. Μετά από σύντομη μάχη έπεσαν όλοι νεκροί. Ο μόνος που γλίτωσε ήταν ο Βασίλης Μπούσγος, ο οποίος συνέχισε να προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στον Αγώνα ως το τέλος.

Ο Διάκος μεταφέρθηκε στο τουρκικό στρατόπεδο στη Λαμία και οδηγήθηκε στη σκηνή του Ομέρ Βρυώνη. Παλιός του γνώριμος εκείνος, τον ρώτησε πώς άφησε να τον πιάσουν αιχμάλωτο.
«Αν ήξερα ότι δεν θα σκοτωνόμουν, θα κρατούσα ένα φυσέκι για τον εαυτό μου», απάντησε.
Οι δυο πασάδες θαύμασαν τη γενναιότητά του. Μάλιστα ο Κιοσέ Μεχμέτ του πρότεινε να ενταχθεί στις δυνάμεις του και να τον βοηθήσει στην κατάπνιξη της Επανάστασης.
«Ούτε σε δουλεύω (ενν. δουλεύω για σένα) ούτε σε ωφελώ αν δουλέψω για σένα». Ο Μεχμέτ τον απείλησε ότι θα τον σκοτώσει, έλαβε όμως εκ νέου μια γενναία απάντηση: «Η Ελλάς έχει πολλούς Διάκους». Παρ’ όλα αυτά, ο Αθανάσιος Διάκος θα γλίτωνε, καθώς ειδικά ο Ομέρ Βρυώνης τον εκτιμούσε πολύ.

Όμως ένας σημαίνων Τούρκος του Ζητουνίου (Λαμίας) ,ο Χαλήλ μπέης, που ήταν παρών στις στιχομυθίες, έπεσε στα πόδια του, εκλιπαρώντας τον να σκοτώσει τον επαναστάτη που ευθυνόταν για τον θάνατο πολλών Τούρκων στην περιοχή. Πρότεινε μάλιστα να εκτελεστεί με παραδειγματικό τρόπο. Αποφασίστηκε τότε, να εκτελεστεί με ανασκολοπισμό.

Το απόγευμα της ίδιας μέρας, οδηγήθηκε σε μια μάντρα, εκεί που σήμερα βρίσκεται το μνημείο του. Με την είσοδο του στο Ζητούνι, δέχτηκε ύβρεις και χλεύη από τους ντόπιους Τούρκους. Του έδωσαν μάλιστα έναν πάσσαλο που προοριζόταν για το μαρτύριό του για να τον μεταφέρει ο ίδιος. Όταν κατάλαβε τον προορισμό του ξύλου, το πέταξε και φώναξε προς τους φρουρούς του: «Δεν βρίσκεται από σας εδώ κανένα παλικάρι να με σκοτώσει με πιστόλι να με γλιτώσει από τους χαλντούπηδες;» Δεν βρέθηκε κανείς και η θανατική ποινή εκτελέστηκε.

Ο Διάκος, σύμφωνα με τοπική παράδοση, ρίχτηκε σε κοντινό χαντάκι. Ήταν ακόμα ζωντανός! Δεν μπορούσε όμως να φύγει καθώς δεν μπορούσε ούτε να συρθεί. Λέγεται ότι έζησε μια-δυο μέρες βογκώντας από τους πόνους και πως τη «χαριστική βολή» του την έδωσε ένας αθίγγανος.

Άλλη παράδοση αναφέρει ότι πέθανε από τη δίψα και την αιμορραγία. Οι Χριστιανοί της πόλης βρήκαν το σώμα του και το έθαψαν. Ο χώρος της ταφής ξεχάστηκε και ανακαλύφθηκε από τον αντισυνταγματάρχη Ρούβαλη το 1881.

Γεννήθηκε το 1805 και ήταν γόνος της σημαντικής αρχοντικής οικογένειας των Νοταράδων της Κορινθίας. Διακρινόταν για το παράστημά του και τη φυσική του παρουσία και ήταν γνωστός στο περιβάλλον του ως «αρχοντόπουλο». Ο Γιαννάκης Νοταράς είχε κλείσει τα δεκαπέντε του χρόνια όταν ξέσπασε η επανάσταση. Παρά το γεγονός ότι οι Τούρκοι παρακολουθούσαν την οικογένεια των Νοταραίων, δεν δίστασε να πάρει μέρος στην επανάσταση. Ύστερα με την οικονομική ενίσχυση του θείου του Πανούτσου έκανε σώμα δικό του και μπήκε αρχηγός.

Τα χρήματα για τη μισθοδοσία των στρατιωτών του προέρχονταν από την οικογενειακή περιουσία. Από την πρώτη στιγμή έδωσε τέτοιες αποδείξεις ικανότητας που αν και ήταν νεαρός ακόμα στην ηλικία, του ανέθεσαν την πολιορκία της Ακροκόρινθου που την έφερε εις πέρας με επιτυχία. Για αυτό και έγινε στη συνέχεια και φρούραρχός της. Μόλις είχε πατήσει τα δεκαοχτώ του χρόνια και έγινε αντιστράτηγος κι ύστερα από έναν χρόνο, το 1824, στρατηγός.

Ο Ιωάννης Νοταράς έγινε έτσι ο πιο νέος στρατηγός του αγώνα.  Πήρε μέρος σε όλες τις επικίνδυνες μάχες όπως στην αντιμετώπιση του Δράμαλη. Ο Ιωάννης Νοταράς απεβίωσε στη μάχη του Ανάλατου την 24η Απριλίου του 1827. Όταν πέρασε  πολύς καιρός από το θάνατο του, τότε μόνο όλοι κατάλαβαν πως το νεαρό αρχοντόπουλο, ο Γιαννάκης Νοταράς, δεν ζούσε πια.

Όσο για την Πηνελόπη Καραϊσκάκη που καρτερικά περίμενε τον Γιαννάκη να εμφανιστεί και εκτελεστεί το τάξιμο του πατέρα της Γεωργίου Καραϊσκάκη, την νυμφεύθηκε τελικά ο αδελφός του Γιάννη Νοταρά, ο Αντρίκος!

Υπήρχε ακόμα όμως για γυναίκα που τον περίμενε για χρόνια! Η πανέμορφη Σοφία Ρέντη, που για χάρη της ο Γιαννάκης κάποτε προκάλεσε εμφύλιο πόλεμο στον Μοριά πολεμώντας τον ξάδελφό του Παναγιωτάκη Νοταρά για το ποιος θα την κερδίσει. Για χάρη της είχε καταστραφεί το Σοφικό!

Μητροπολίτης της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, μέλος της Φιλικής Εταιρείας και αγωνιστής του ‘21. Ο κατά κόσμον Γεώργιος Κόζης ή Κόζιας ή Γκόζιας ή Κοντζιάς ή Γκοζάς ή Κοτζάς ή Γκοζιόπουλος γεννήθηκε στη Δημητσάνα της Γορτυνίας στις 25 Μαρτίου 1771, την ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής. Απεβίωσε στις 30 Μαΐου 1826, στο Ναύπλιο, ύστερα από ολιγοήμερη λοιμώδη ασθένεια (τύφο).

Στη μυστική συνέλευση της Βοστίτσας (26-30 Ιανουαρίου 1821) για την έναρξη της επανάστασης, ο Γερμανός διατύπωσε επιφυλάξεις για τη δυνατότητα άμεσης επαναστατικής δράσης και ήρθε σε σύγκρουση με τον Παπαφλέσσα, που επιδίωκε την άμεση έναρξη του αγώνα. Μάλιστα, σε μία σπάνια έκρηξη οργής, τον αποκάλεσε «επιπόλαιον και εξωλέστατον».

Η αλήθεια είναι όμως ότι ο Γερμανός την 25η Μαρτίου όρκισε τους αγωνιστές στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου στην Πάτρα και όχι στην Αγία Λαύρα. Το λάβαρο της Mονής χρησιμοποιήθηκε πιθανότατα ως επαναστατική σημαία από τους Καλαβρυτινούς αγωνιστές στις 21 Μαρτίου.

Και κάποιες ακόμα πληροφορίες μια που τον βλέπω από το μπαλκόνι μου….

Γεννήθηκε στη Δημητσάνα, γιος του Ιωάννη Γκόζια, χρυσοχόου και αγρότη και της Κανέλας Κουκουζή ή Κουκουζοπούλου, ενώ το κοσμικό του όνομα ήταν Γεώργιος. Οι γονείς του ήταν φτωχοί και άσημοι, ώστε δεν είναι με ακρίβεια γνωστό το επώνυμο του πατέρα του, αφού σε διάφορες βιογραφίες έχει εμφανιστεί ως Κοτζάς, ή Κοντζιάς, ή Κόζιας, ή Γκόζιας, ή Κοζής, ενώ ο ίδιος ο πατέρας του υπέγραφε ενίοτε και ως Ιωάννης Δημητρίου. Είχε έναν αδελφό και τέσσερεις αδελφές. Η πατρική του οικία ήταν στη θέση «Κάστρο» της Δημητσάνας, λέγεται δε ότι όταν ο Κολοκοτρώνης επισκέφθηκε την Δημητσάνα κατά την εποχή του Όθωνα, επισκέφθηκε και το σπίτι του Γερμανού και ασπάσθηκε την εξώπορτα σε ένδειξη σεβασμού.

Φοίτησε αρχικά στη φημισμένη Σχολή Δημητσάνας, στο Άργος και μετέπειτα στη Σχολή της Σμύρνης

Χειροτονήθηκε διάκονος λαμβάνοντας το όνομα Γερμανός από τον Μητροπολίτη Άργους και Ναυπλίου Ιάκωβο. Στις αρχές του 1797 μετέβη στη Σμύρνη και υπηρέτησε δίπλα στον μητροπολίτη Γρηγόριο που ήταν συμπατριώτης και θείος του (ο μετέπειτα πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄), τον οποίον και ακολούθησε στη Κωνσταντινούπολη και στη μετέπειτα εξορία του στο Άγιο Όρος, γενόμενος αρχιδιάκονος του Μητροπολίτη Κυζίκου Ιωακείμ. Την εποχή εκείνη ανέλαβε να διευθετήσει τις διαφορές που υπήρχαν στις σταυροπηγιακές μονές της Πελοποννήσου όπου και έφερε επιτυχώς σε πέρας κερδίζοντας την εμπιστοσύνη του ανώτερου κλήρου σε βαθμό τέτοιο που επί μια επταετία διεκπεραίωνε όλες τις υποθέσεις των απόντων από την Κωνσταντινούπολη Αρχιερέων.

Κατά την παραμονή του στην Κωνσταντινούπολη παρακολούθησε ανώτερα μαθήματα στην περίφημη Πατριαρχική Σχολή Ξηροκρήνης. Το 1804, ο Γερμανός συμμετείχε σε μια ομάδα από καθηγητές και μαθητές της Πατριαρχικής Σχολής Ξηροκρήνης, η οποία επιμελήθηκε και εξέδωσε ελληνικό λεξικό, το οποίο αργότερα χαρακτηρίστηκε ως «Κιβωτός της Ελληνικής Γλώσσης».

Ο πλησιέστερος δρόμος στην κατοικία μου έχει το όνομα του Ανδρέα Μιαούλη. Αμέσως μετά, Μάρκου Μπότσαρη. Στη συνέχεια ακολουθώ μια ευθεία και καταλήγω στην οδό Κολοκοτρώνη… γενικότερα πολλοί ήρωες της επανάστασης βρίσκονται στη περιοχή της Δραπετσώνας – Κερατσινίου. Οι δύο περιοχές αυτές είχαν καταληφθεί από τον Γεώργιο Καραϊσκάκη, κατά την εκστρατεία του για την απελευθέρωση της Αθήνας και αποτέλεσαν σημαντική στάση στην ιστορία. Σκοπεύω όμως να ασχοληθώ περισσότερο με το Ανδρέα Βώκο, ευρέως γνωστό ως Ανδρέα Μιαούλη, ο οποίος γεννήθηκε στην Ύδρα στις 20 Μαΐου 1969 και υπήρξε σημαντικός καραβοκύρης, πολιτικός και ναύαρχος κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης.

Επέλεξε να ασχοληθεί με τη ναυτιλία, αποκτώντας έτσι μεγάλη περιουσία, ενώ το 1821 και υπό την διοίκησή του ο ελληνικός στόλος συμμετείχε νικηφόρα στις ναυμαχίες των Σπετσών, των Πατρών, της Μεθώνης, του Γέροντα και της Σάμου ενώ ιδιαίτερα σημαντική κρίνεται η συμβολή του στον εφοδιασμό της πόλεως του Μεσολογγίου κατά την πολιορκία του. Τον Ιούλιο του 1831 αποβιβάστηκε στον Πόρο και την 1η Αυγούστου 1831, μετά από σύγκρουση με ρωσικές δυνάμεις, ανατίναξε τη φρεγάτα «Ελλάς» και την κορβέτα «Ύδρα». Η πράξη του αυτή έγινε επικριτέα από συνανθρώπους του αλλά και τους ιστοριογράφους. Το πραγματικό του επίθετο ήταν Βώκος ή Μπώκος, καθώς το παρωνύμιο Μιαούλης προήρθε είτε από τους ναύτες του, είτε από ένα τουρκικό μπρίκι που αγόρασε, με την ονομασία «Μιαούλ». Υπήρξε παντρεμένος τρείς φορές και απέκτησε επτά απογόνους. Πρώτη σύζυγος του ήταν η Ειρήνη Μπίκου την οποία παντρεύτηκε το 1792, δεύτερη η Ευαγγελίδου και τρίτη η χήρα του Κωνσταντίνου Γκιούστου. Ο Μιαούλης ήταν σχεδόν αγράμματος, ξεχώρισε όμως επειδή υπερείχε σε ευφυΐα και ναυτική τέχνη. Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια ο Μιαούλης εγκαταστάθηκε στο Ναύπλιο. Τον Οκτώβριο του 1832, επιλέχθηκε από τη Βαυαρική αυλή ως ένας από τους τρεις Έλληνες που θα παρέδιδαν το στέμμα στον νεαρό τότε Όθωνα. Στις 11 Ιουνίου το 1835 και ημέρα Κυριακή ο ίδιος απεβίωσε από φυματίωση, όντας χρόνια ταλαιπωρημένος από την αρρώστια. Απεβίωσε στον Πειραιά και η ταφή του πραγματοποιήθηκε στη σημερινή Ακτή Μιαούλη.

Προτομή του μπροστά στον Αγ. Σπυρίδωνα

Ο Αδαμάντιος Κοραής γεννήθηκε στην Σμύρνη στις  27 Απριλίου 1748 και πέθανε στις 6 Απριλίου 1833. Ο Κοραής είναι ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του νεοελληνικού διαφωτισμού και μνημονεύεται, ανάμεσα σε άλλα, ως πρωτοπόρος στην έκδοση έργων της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, καθώς και για τις γλωσσικές του απόψεις στην υποστήριξη της καθαρεύουσας, σε μια μετριοπαθή όμως μορφή της, με σκοπό την εκκαθάριση των πλείστων ξένων λέξεων που υπήρχαν στη γλώσσα του λαού.

Η συμβολή του Κοραή στην απελευθέρωση της Ελλάδας συνδέεται αρχικα με τη δημιουργία των πνευματικών προϋποθέσεων για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού, αλλά και με την καλλιέργεια της παιδείας και της φιλοσοφίας της ελευθερίας, ώστε το ελεύθερο πλέον Έθνος να προχωρήσει παράλληλα με τα άλλα φωτισμένα έθνη της Ευρώπης.

Ταυτόχρονα άρχισε να συγγράφει κείμενα σχετικά με την κατάσταση του ελληνισμού. Με τα ποιήματα Ασμα Πολεμιστήριον και Σάλπισμα Πολεμιστήριον προσπάθησε να τονώσει τις ελπίδες των Ελλήνων για απελευθέρωση και να ενισχύσει την αγωνιστική διάθεση τους.

 Πλατεία Κοραή 1966

Η οικογένεια Μαυρομιχάλη αναφέρεται για πρώτη φορά το 1340 η όποια ξέφυγε από τους τούρκους στο χωριό της Μάνης. Ο γενάρχης της ονομάζεται Μιχάλης Μαυρομιχάλης. Το νεότερο μέλος καταγραμμένο μέλος της οικογένειας είναι η Τατιάνα Καραπαναγιώτη, Ελληνίδα πολιτικός. Από αυτούς μερικά ονόματα διακρίθηκαν πιο πολύ από τα υπόλοιπα. Για παράδειγμα ο Ηλίας οποίος πέθανε στα 27 του χρόνια μαχόμενος στα Στύρα Ευβοίας ή ο Γεώργιος ο οποίος πέρα από αγωνιστής ήταν και ο δολοφόνος του Ιωάννη Καποδίστρια. Όπως και όλοι οι υπόλοιποι Μανιάτες το 1821, ήταν πολύ καλοί στον πόλεμο και στην υπεράσπιση της πατρίδας τους αποκτώντας έτσι πρωταγωνιστικό ρολό στα ιστορικά γεγονότα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Πετρόμπεης ή Πέτρος, ο οποίος είχε πάρει μέλος σε πολλές μάχες.

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης

Ηλίας Μαυρομιχάλης

Η οικογένεια Σκουζέ ήταν αρχοντική οικογένεια των Αθηνών.

Η οικογένεια Σκουζέ εμφανίστηκε τον 17ο αιώνα στην Αθήνα. Το πρώτο μέλος της οικογένειας που αναφέρεται είναι ο Νικόλαος Σκουζές (1640-1710), ο οποίος συμμετείχε στους αγώνες των Βενετών κατά των Τούρκων ενώ ήταν μέλος και στην επιτροπή που στάλθηκε στον Μοροζίνι. Δισέγγονός του ήταν ο Γεωργαντάς Σκουζές (1776-1822), φιλικός και έφορος της Αθήνας καθώς και ο Παναγής Σκουζές.

Την προεπαναστατική περίοδο η οικογένεια Σκουζέ ανήκε σε αυτές της δεύτερης τάξης και, όπως ο Παναγής Σκουζές αφηγείται, «ήτον σχεδόν μιαν οικογένεια από τας 24 οικογενείας οπού οι αριστοκράτες εφοβούντο ως ευκατάστατους και ολίγην παιδείαν». Οι Σκουζέοι διέθεταν μεγάλες εκτάσεις γης ενώ ήταν οικονομικά ευκατάστατοι. Βέβαια την εποχή του Χατζή Αλή Χασεκή, μπέη της Αθήνας, υπήρξαν μεγάλες οικονομικές δυσκολίες, οι οποίες τελικά ξεπεράστηκαν. Ο Παναγής Σκουζές κατάφερε να αποκτήσει μεγάλη περιουσία και να γίνει ένας από τους κοτζαμπάσηδες της Αθήνας.