Ελληνικά Ήθη – Έθιμα του δωδεκαήμερου

Στο λαϊκό εορτολόγιο η περίοδος από την παραμονή των Χριστουγέννων έως τα Θεοφάνια ονομάζεται «Δωδεκαήμερο» ή «Δωδεκάμερο». Τρεις μεγάλες γιορτές γιορτάζονται εκείνες τις μέρες. Τα Χριστούγεννα, η Πρωτοχρονιά και τα Φώτα. Σ” αυτό το διάστημα ψάλλονται τα κάλαντα.

Αν όλα ήταν εντάξει και δεν ήμασταν σε καραντίνα ,ανήμερα των μεγάλων εορτών , όλες οι γειτονιές θα γέμιζαν με τις χαρούμενες φωνές των παιδιών. Εμείς όμως δεν θα το βάλουμε μαράζι!!!! Θα τραγουδήσουμε τα κάλαντα διαδικτυακά και θα μάθουμε πολλά για το έθιμο αυτό. Ετοιμαστείτε να κάνουμε ένα ταξίδι στην Ελληνική Παράδοση με το Νο 1 έθιμο αυτών των ημερών

Κύρια παραδοσιακά μουσικά όργανα που συνοδεύουν τα κάλαντα είναι το τρίγωνο, το λαούτο, το νταούλι, η τσαμπούνα, η φλογέρα κ.ά. Οι τραγουδιστές – οργανοπαίκτες των καλάντων ονομάζονται «καλαντιστές». Τα κάλαντα πήραν το όνομά τους από τις καλένδες του Ιανουαρίου. Οι καλένδες ήταν οι πρώτες ημέρες των ρωμαϊκών μηνών και συγγενείς και φίλοι αντάλλασσαν επισκέψεις και δώρα, που ήταν μέλι, ξερά σύκα, χουρμάδες, χυλός και μικρά νομίσματα.

Τα κάλαντα είναι μείγμα θρησκευτικού και κοσμικού περιεχομένου. Στην αρχή εξαγγέλλεται και περιγράφεται το θρησκευτικό γεγονός και μετά ακολουθούν τα εγκώμια για τα διάφορα πρόσωπα της οικογένειας, ανάλογα με τα χαρίσματά τους, την ηλικία τους, το επάγγελμά τους ή την κοινωνική τους θέση.
Η ιστορία τους συνδέεται με την αρχαία Ελλάδα. Έχουν βρεθεί αρχαία γραπτά κομμάτια παρόμοια με τα σημερινά κάλαντα (Ειρεσιώνη στην αρχαιότητα). Τα παιδιά της εποχής εκείνης κρατούσαν ομοίωμα καραβιού που παρίστανε τον ερχομό του θεού Διόνυσου. Άλλοτε κρατούσαν κλαδί ελιάς ή δάφνης στολισμένο με καρπούς και άσπρο μαλλί (η λεγόμενη ειρεσιώνη, από το έριο = μαλλί), γύριζαν και τραγουδούσαν και τους έδιναν δώρα. Στις κλωστές έδεναν τις προσφορές των νοικοκύρηδων.

Το τραγούδι της Ειρεσιώνης της εποχής του Ομήρου, συναντάμε σήμερα με μικρές παραλλαγές στα κάλαντα της Θράκης: «Στο σπίτι ετούτο πού “ρθαμε του πλουσιονοικοκύρη ν” ανοίξουνε οι πόρτες του να μπει ο πλούτος μέσα να μπει ο πλούτος κι η χαρά κι η ποθητή ειρήνη και να γεμίσουν τα σταμνιά μέλι, κρασί και λάδι κι η σκάφη του ζυμώματος με φουσκωτό ζυμάρι». Με το τριγωνάκι μου στο χέρι ρωτώ: «Να τα πούμε;». Σαν ακούσω «Να τα πείτε» από τον νοικοκύρη του σπιτιού να τραγουδάω ξεκινώ και σαν τελειώσω λέω δυνατά «Και του χρόνου! Χρόνια Πολλά!», συνοδεύοντάς το με ένα «Ευχαριστώ» για το κέρασμα ή το φιλοδώρημα που θα μου δώσουν!

1 2 3

• Αφιερώματα
• Ζωή στον πλανήτη
• Θεοφάνια
• Παράδοση
• Πολιτισμός