Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2025-2026 εκπονήσαμε στην τάξη μας (ΣΤ΄2) το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Μετάβασης από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο μετά από παρακολούθηση του εισαγωγικού σεμιναρίου από το Κέντρο Πρόληψης του Δήμου Νέας Ιωνίας «ΙΡΙΔΑ», στο οποίο συμμετείχαν εκπαιδευτικοί της Β΄ Αθήνας.
Το σεμινάριο πραγματοποίησαν οι Κοινωνικές λειτουργοί της «ΙΡΙΔΑΣ» Βακαλοπούλου Αναστασία και Παππά Γλυκερία.
Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε όσα παρουσίασαν οι υπεύθυνες του προγράμματος στους/στις εκπαιδευτικούς της επιμόρφωσης:
Λίγα λόγια για το Κέντρο Πρόληψης ΙΡΙΔΑ
Το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας ΙΡΙΔΑ* είναι αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία και είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας του δήμου Ν.Ιωνίας και τοπικών φορέων και του ΟΚΑΝΑ, ο οποίος φέρει και την επιστημονική εποπτεία. Μιλώντας για πρόληψη και προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας, αναφερόμαστε σε όλες εκείνες τις συντονισμένες προσπάθειες που γίνονται για την ελαχιστοποίηση των επιβαρυντικών παραγόντων/συνθηκών που μπορούν να οδηγήσουν στην εξάρτηση καθώς και στην εκδήλωση ευρύτερης ψυχοπαθολογικής συμπεριφοράς. Κύριος άξονας είναι η εκπαίδευση σε προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες, οι οποίες λειτουργούν ως προστατευτικοί παράγοντες απέναντι στην ανάπτυξη επιβλαβών για το άτομο συμπεριφορών. Βασικός σκοπός του Κ.Π ΙΡΙΔΑ είναι η δράση στην κοινότητα για την ενημέρωση και εκπαίδευση συγκεκριμένων ομάδων, όπως γονείς, εκπαιδευτικοί, παιδιά – έφηβοι – νέοι, σε νέες δεξιότητες απαραίτητες για την υιοθέτηση ενός υγιούς τρόπου ζωής.
Κύριο μεθοδολογικό εργαλείο αποτελεί η δουλειά σε ομάδες και η βιωματική μάθηση, μέσα από συζήτηση, ασκήσεις προσωπικής ανάπτυξης, δημιουργικής έκφρασης, παιχνίδια ρόλων.
Ο βιωματικός τρόπος μάθησης συνδέεται με την ενεργή συμμετοχή των μελών, το μοίρασμα σκέψεων και εμπειριών και την αλληλεπίδραση μέσα από μια διαλογική διαδικασία. Η βιωματική μάθηση είναι πιο αποτελεσματική από την απλή παροχή οδηγιών και συμβουλών, αφενός γιατί η απόκτηση της γνώσης και η ανάπτυξη ενισχυτικών για τον άνθρωπο δεξιοτήτων γίνεται μέσα από τη σύνδεση με την προσωπική εμπειρία, αφετέρου γιατί αξιοποιείται και ενισχύεται η διεργασία της ομάδας.
Σκοπός του Προγράμματος
Γενικός σκοπός της παρέμβασης είναι η ανάπτυξη και η ενίσχυση κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων που θα διευκολύνουν την ομαλή μετάβαση τους από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο και θα τους βοηθήσουν να ανταπεξέρχονται στις απαιτήσεις και προκλήσεις της καθημερινής ζωής.
Στόχοι του Προγράμματος
- Να αναπτύξουν κλίμα εποικοδομητικής επικοινωνίας, συνεργατικότητας, καλών σχέσεων στην ομάδα.
- Να αναγνωρίσουν, να αποδεχτούν και να διαχειριστούν τα έντονα συναισθήματα και να εκφράσουν προβληματισμούς που συνδέονται με την μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο.
- Να αναγνωρίσουν προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες, που θα λειτουργήσουν υποστηρικτικά στη μετάβαση τους
- Να αναγνωρίσουν προσδοκίες που μπορεί να προκύψουν από την μετάβαση τους στο Γυμνάσιο.
- Να συνεργαστούν και να αλληλοεπιδράσουν οι μαθητές μεταξύ των δύο Εκπαιδευτικών μονάδων (Στ΄ τάξη Δημοτικού – Α’ Γυμνασίου) , με μια κοινή δράση – Γνωριμία με τον χώρο του Γυμνασίου.
- Να ευαισθητοποιηθούν και να ενισχυθούν οι γονείς με στόχο την προετοιμασία των παιδιών τους στη μετάβαση αυτή.
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΕΙΝΑΙ…
Ορισμός: «ένα ατομικό, προσωπικό, ιδιαίτερο και μοναδικό βίωμα για το κάθε άτομο, συνδεδεμένο με αλλαγές ρόλων και περιβαλλοντικών συνθηκών» (Mogel,1984,158).
Αλλαγή ( κοινό χαρακτηριστικό κάθε μετάβασης )
Μετακίνηση ( από στάδιο σε στάδιο )
Ανάπτυξη ( εξελικτική πορεία) προϋποθέτει : την ενεργοποίηση του μηχανισμού, της προσαρμογής και της ικανότητας αντίδρασης απέναντι στα «εμπόδια»
Εκπαιδευτική Μετάβαση
Στην Εκπαιδευτική μετάβαση, συντελούνται αλλαγές τόσο στην προσωπικότητα του παιδιού όσο και στο οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον, εκθέτοντάς το σε μια μεγάλη ποικιλία απαιτήσεων, γνωστικών, συναισθηματικών και κοινωνικών, τις οποίες καλείται να διαχειριστεί βάσει προκαθορισμένων δεδομένων. Μια μεταβατική εμπειρία όπως είναι από το δημοτικό σχολείο στο Γυμνάσιο, θεωρείται επιτυχημένη όταν το παιδί διαμορφώσει θετική στάση προς το σχολείο και το σύνολο αυτού (συμμαθητές& Εκπαιδευτικοί). Μια τέτοια μετάβαση πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα το παιδί να απολαμβάνει τη διαδικασία της μάθησης, να είναι ενεργό μέλος της ομάδας των συμμαθητών του και να αισθάνεται ικανό και δυνατό να διαχειριστεί επόμενες εμπειρίες. ( Griebel & Niesel, 2002).
Βασικές Αρχές της Ομαλής Μετάβασης
Εκπαίδευση σε Κοινωνικές, συναισθηματικές δεξιότητες, που ενισχύουν την ομαλή μετάβαση των μαθητών από τη μία εκπαιδευτική βαθμίδα στην άλλη.
Συνεργασία – Αλληλεπίδραση των δύο Εκπαιδευτικών Βαθμίδων, δημιουργία σύνδεσης και σχέσεων μεταξύ παιδιών, γονέων και Εκπαιδευτικών
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ
1η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ – Η ΧΡΟΝΟΚΑΨΟΥΛΑ ΤΩΝ ΑΝΑΜΝΗΣΕΩΝ
1. Άσκηση Γνωριμίας Δημοτικό(κτήριο) Boarding pass Ονόματα και ένα χαρακτηριστικό.
2. Άσκηση «το μονοπάτι των Αναμνήσεων». Θυμηθείτε την πορεία σας στο Δημοτικό και αποτυπώστε σε όποιο σημείο θέλετε μια σημαντική στιγμή/ ανάμνηση για εσάς(τι χρώματα έχει, τι συναίσθημα έχει, γιατί την κάνει τόσο σημαντική) – Συζήτηση στην ολομέλεια.
3. Άσκηση «το Γράμμα… », σε μικρές ομάδες συζητάνε και γράφουν ένα γράμμα με το πως ήταν το Δημοτικό – τι έμαθαν- τι εφόδια απέκτησαν και πως όλα αυτά θα τους βοηθήσουν στο Γυμνάσιο. Το γράμμα μένει στη τάξη. – Ολομέλεια Παρουσίαση.
2η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
1. Άσκηση Ενεργοποίησης « Το σύννεφο σκεφτείτε την πρώτη μέρα στο Γυμνάσιο – ποιο συναίσθημα / σκέψη κυριαρχεί καταγραφή και μοίρασμα στην δυάδα.
2. Άσκηση «το Βαγόνι» γίνονται 4αδες καταγράφουν δυσκολίες και συναισθήματα που πιστεύουν ότι θα προκύψουν σε αυτή την μετάβαση. «Προχωράμε μαζί…» Τα Βαγόνια ξανά μοιράζονται σε άλλες ομάδες όπου συζητάνε και προτείνουν τρόπους αντιμετώπισης των δυσκολιών. Παρουσίαση και συζήτηση στην Ολομέλεια.
Είναι Εξυπνότερο να ταξιδεύουμε ως Ομάδα :
Προβολή Βίντεο : It’s smarter to travel in groups! (very funny cartoon!) – YouTube " href="" target="_blank">
3. Βιωματική άσκηση: Δημιουργούμε κοινό Σταθμό μετάβασης από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο φτιάχνουμε την προσωπική μας βαλίτσα και καταγράφουμε ποιες προσδοκίες περιμένουμε από αυτό, τις αφήνουμε στο τελικό μας προορισμό «ΓΥΜΝΑΣΙΟ» .
ΚΛΕΙΣΙΜΟ
«Γράμμα στο Γυμνάσιο»: προς μαθητές Α΄ Γυμνασίου
Συζητείστε με τα παιδιά για το πώς φαντάζονται ότι θα είναι στην Α’ Γυμνασίου. Στη συνέχεια, προτείνετε να φτιάξετε ένα γράμμα με αποδέκτη τους μαθητές της Α΄ τάξης. Τι ερωτήσεις θέλετε να τους κάνετε; Τι απορίες έχετε; τί θέλετε να μάθετε; Ρωτήστε τους για την εμπειρία τους στο Γυμνάσιο ;
Η εκπαιδευτικός αναλαμβάνει να μεταφέρει το Γράμμα στο Γυμνάσιο.
Όταν πάρουν την απάντηση, τη διαβάζει στην τάξη και γίνεται συζήτηση σχετικά με όσα άκουσαν. Ποιες είναι οι σκέψεις, τα συναισθήματα;
Κατά τη διάρκεια μεταφοράς του Προγράμματος στην τάξη μας έγιναν επιπρόσθετα:
Α) Προσωπογραφίες των ίδιων των παιδιών
Β)Ανάλυση SWOT
Εντοπίζει τα Δυνατά Σημεία (Strengths), Αδύναμα Σημεία (Weaknesses), Ευκαιρίες (Opportunities) και Απειλές (Threats) ενός προσώπου ή έργου. Βοηθά στη λήψη αποφάσεων αναλύοντας το εσωτερικό (δυνάμεις/αδυναμίες) και εξωτερικό (ευκαιρίες/απειλές) περιβάλλον.
Γ) Εθνικό Πρόγραμμα για την Έμμηνο Ρύση: Ενημέρωση και Υποστήριξη για τις μαθήτριες
Το πρόγραμμα, εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας και Υγείας, απευθύνεται κυρίως στα κορίτσια, αλλά και στα αγόρια, καθώς η ενημέρωση συμβάλλει στην άρση αμηχανιών και στερεοτύπων και προάγει τον σεβασμό μέσα στο σχολείο
Δ) Όταν τα παιδιά συνέταξαν το γράμμα με τις ερωτήσεις τους για το Γυμνάσιο, οι ερωτήσεις στάλθηκαν στην υπεύθυνη εκπαιδευτικό του Γυμνασίου και όταν επισκεφτήκαμε το Γυμνάσιο, οι μαθητές/τριες του ήταν έτοιμοι/ες να μας απαντήσουν, αφού μας υποδέχτηκαν με ένα τραγούδι που είχαν ετοιμάσει για τη συνάντησή μας.
Ε)Μετά το πέρας της συνάντησης και κατόπιν συμφωνίας με το Γυμνάσιο, τα παιδιά έγραψαν ατομικές αξιολογήσεις του προγράμματος καθώς και προτάσεις βελτίωσης των χώρων του Γυμνασίου, τις οποίες και απέστειλαν στο Γυμνάσιο.
Στις 20 Μαΐου 2026 διοργανώθηκε στο σχολείο μας, στην Αίθουσα εκδηλώσεων παρουσίαση στη σχολική κοινότητα( γονείς και εκπαιδευτικοί) του Προγράμματος Μετάβασης και έκθεση με τις δημιουργίες των παιδιών. Την εκδήλωση παρακολούθησαν και χαιρέτησαν με λίγα λόγια οι υπεύθυνες κοινωνικές λειτουργοί της «ΙΡΙΔΑΣ».
Στη συνέχεια οι μαθητές/τριες παρουσίασαν μικρά αυτοσχεδιαστικά σκετσάκια με θέματα μετάβασης, προσωπικά θέματα που τα απασχολούν, σχέσεις με τους συμμαθητές/τριες, τους γονείς και τους/τις εκπαιδευτικούς, σκέψεις και αγωνίες.
Στο τέλος τραγούδησαν το τραγούδι του Μάνου Χατζηδάκη «Τράβα Μπρος», ένα τραγούδι αισιοδοξίας και ενδυνάμωσης.
Η εκδήλωση έκλεισε με την παρουσίαση ενός ψηφιακού βιβλίου κόμικς με εικόνες και τραγούδια που ετοίμασαν τα παιδιά με την εκπαιδευτικό της Μουσικής του Σχολείου μας Πολυξένη-Μαρκέλλα Σβαρνιά.
Το βιβλίο μπορείτε να ξεφυλλίσετε και να ακούσετε εδώ:
https://read.bookcreator.com/5TwKwsMzjFQbT1jEqGJE1PNhYIi1/C4_tDFbzQZGYn4ZnXmbe0w/kyNO3Dl_SL606aShOsh68Q-right
Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την παρουσίαση εδώ: Παρουσίαση ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ-JPEG
*Στοιχεία Επικοινωνίας «ΙΡΙΔΑ»
Πριγκιποννήσων 4, 14231 Ν.Ιωνία Αττικής
τηλ. Επικοινωνίας: 210 2715660, 210 2715379, 210 2798380
e-mail:info@kpirida.gr web: www.kpirida.gr
