από τους μαθητές Ναζίρη Δημήτρη και Παλιοτζήκα Σταύρο
Η Πυροστιά είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μνημεία της πόλης του Διδυμότειχου και συνδέεται με την ιστορία και την παράδοση του τόπου. Το όνομά της προέρχεται από ένα παλιό μεταλλικό αντικείμενο, την πυροστιά, που είχε τρία πόδια και χρησιμοποιούνταν για το μαγείρεμα στο τζάκι. Το μνημείο πήρε αυτή την ονομασία επειδή το σχήμα του θυμίζει κάτι αντίστοιχο, ενώ οι κάτοικοι το αποκαλούν και «Τρίποδα».
Η Πυροστιά είναι στην πραγματικότητα ένα ταφικό μνημείο της πρώιμης Οθωμανικής περιόδου και χρονολογείται στις αρχές του 15ου αιώνα. Πρόκειται για το μαυσωλείο του Ορούτς Πασά. Το μνημείο βρίσκεται στην άκρη ενός χώρου όπου παλαιότερα υπήρχε μουσουλμανικό νεκροταφείο.
Αρχιτεκτονικά, η Πυροστιά είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Αποτελείται από τέσσερις κίονες και τέσσερις αψίδες, που σχηματίζουν μια κατασκευή η οποία από μακριά μοιάζει να έχει τρία πόδια, γι’ αυτό και δημιουργείται η οπτική εντύπωση της «πυροστιάς». Παρά το ότι είναι οθωμανικό μνημείο, παρουσιάζει έντονα στοιχεία βυζαντινής τεχνοτροπίας. Συγκεκριμένα, έχει τέλεια συμμετρία και οι διαστάσεις του βασίζονται στη βυζαντινή μετρολογία. Το κτίσμα σχηματίζει έναν τέλειο κύβο, με πλευρές ίσες με 20 βυζαντινούς εμβάτες, ενώ ακόμη και τα υλικά του, όπως οι πλίνθοι, έχουν διαστάσεις που σχετίζονται με τον βυζαντινό εμβάτη.
Επιπλέον, η κατασκευή του μνημείου ακολουθεί γεωμετρικές σχέσεις, όπως η χρυσή τομή, κάτι που δείχνει ότι υπήρχε μεγάλη ακρίβεια και γνώση μαθηματικών κατά την κατασκευή του. Αυτό αποδεικνύει ότι, παρόλο που κατασκευάστηκε στην οθωμανική περίοδο, επηρεάστηκε έντονα από τη βυζαντινή αρχιτεκτονική παράδοση.
Η Πυροστιά είχε μεγάλη σημασία και για τους κατοίκους της περιοχής. Ήδη από παλιά εμφανίζεται σε φωτογραφίες και καρτ-ποστάλ, ενώ η γύρω περιοχή ονομάστηκε «Συνοικία Τρίποδος». Μετά την απελευθέρωση της πόλης το 1920, η ονομασία αυτή καθιερώθηκε, ενώ κοντά στο μνημείο χτίστηκε και ένα μικρό παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου το 1933.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι το μνημείο είχε κινήσει το ενδιαφέρον ξένων περιηγητών. Το 1829, Γάλλοι επισκέπτες το χαρακτήρισαν ως «ελληνικό τάφο», επειδή εντυπωσιάστηκαν από την κατασκευή του.
Συμπερασματικά, η Πυροστιά δεν είναι απλώς ένα παλιό κτίσμα, αλλά ένα σημαντικό ιστορικό μνημείο που συνδυάζει στοιχεία διαφορετικών πολιτισμών. Αποτελεί ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας του Διδυμότειχου και δείχνει πώς η βυζαντινή και η οθωμανική παράδοση συνυπάρχουν μέσα στον χρόνο. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να διατηρείται και να προστατεύεται, ώστε να θυμίζει στις επόμενες γενιές το παρελθόν του τόπου.
Η φωτογραφία είναι δική μας
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
https://kastropolites.com/pyrostia-mausoleio-byzantino-embati/
