Μισός αιώνας από τον «Αττίλα του μαύρου Ιούλη»
Ασπρόμαυρες εικόνες με ειδικά εφέ, συνοδεία ατμοσφαιρικής μουσικής…: Αυτό είναι που παρουσιάζεται από τα ειδησεογραφικά πρακτορεία αναφερόμενα σε κάποιον πόλεμο. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τονίζεται η τραγικότητα του πολέμου, δίνεται μια αίσθηση αυθεντικότητας και εντείνονται τα συναισθήματα του δέκτη (θλίψη, οργή, φόβος). Το τραγικό είναι ότι σε κάθε ένοπλη σύκρουση η ανθρωπότητα γίνεται στο ίδιο έργο θεατής, είτε αυτό διαδραματίζεται σε ένα Ιράκ προχθές, σε μία Ουκρανία χθες, σε μία Παλαιστίνη σήμερα και αύριο ποιός ξέρει πού; Εικόνες αιματοβαμμένων παιδικών προσώπων, ρακένδυτων προσφύγων σε εμπόλεμες ζώνες κ.ο.κ. επαναλαμβάνονται διαχρονικά οι ίδιες και οι ίδιες … αμετάβλητες. Ο πόλεμος είναι στη φύση του ανθρώπου. Ως εκ τούτου, υπήρχαν, υπάρχουν και θα υπάρχουν αρκετές ενεργές ένοπλες συγκρούσεις ανά την υφήλιο, ώστε να προκαλούν τεράστια δεινά στους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και να τροφοδοτούν τα μέσα ενημέρωσης με τέτοιου είδους εικόνες.
Πριν από ακριβώς πενήντα χρόνια μεταδόθηκαν σε όλο τον κόσμο δεκάδες εικόνες φρίκης και βιαιοτήτων, γιατί πριν από ακριβώς πενήντα χρόνια εκτυλίχθηκε μία από τις πιο μελανές σελίδες της Ιστορίας του 20ου αιώνα. Και αυτή δεν είναι άλλη από την εισβολή στη Μεγαλόνησο.
Η Κύπρος, πρώην βρετανική αποικία, αποκτά την ανεξαρτησία της το 1960. Ο πληθυσμός της διαιρείται σε Ελληνοκύπριους (82%) και Τουρκοκύπριους (18%). Πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας εκλέγεται ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Τα επόμενα χρόνια συχνά δημιουργούνται εντάσεις και διχογνωμίες μεταξύ των δύο κοινοτήτων, με αίτημα των Τουρκοκυπρίων την αυτονομία. Η κατάσταση κλιμακώνεται όταν τη 15η Ιουλίου 1974 οργανώνεται πραξικόπημα στην Κύπρο από την εθνικιστική οργάνωση ΕΟΚΑ Β” και τη Χούντα των Αθηνών υπό τον ταξίαρχο Δ. Ιωαννίδη, με στόχο την ένωση του νησιού με την Ελλάδα. Ο Μακάριος διαφεύγει στην Πάφο και Πρόεδρος τοποθετείται ο Ν. Σαμψών ο οποίος ανακηρύσσει την «Ελληνική Δημοκρατία της Κύπρου». Η αντίδραση δεν άργησε: η Τουρκία εισβάλλει στην Κύπρο με στρατιωτικές δυνάμεις, δικαιολογώντας την παρέμβασή (σχέδιο Αττίλας) με το πρόσχημα της προστασίας της τουρκικής μειονότητας. Το ημερολόγιο έδειχνε Σάββατο 20 Ιουλίου 1974. Εως τις 22 Ιουλίου ολοκληρώνεται η πρώτη φάση της εισβολής, η οποία οδηγεί στην κατάληψη του βόρειου τρίτου του νησιού από τον τουρκικό στρατό. Με τις ειρηνευτικές συνομιλίες στη Γενεύη να «πέφτουν στο κενό», την 14η Αυγούστου ξεκινά η δεύτερη φάση της εισβολής, με την κατάληψη της Αμμοχώστου και την προέλαση προς τα νότια. Δύο ημέρες αργότερα κηρύσσεται ανακωχή μετά από διεθνή πίεση.
Ο απολογισμός με αριθμούς έχει ως εξής: 162.000 Ελληνοκύπριοι εκτοπίζονται από τα σπίτια τους, ενώ άλλοι τόσοι Τούρκοι πολίτες εποικίζουν τη βόρεια Κύπρο. Σχεδόν 10.000 άτομα χάνουν τη ζωή τους και άλλοι περίπου 2.000 αγνοούνται. Το νησί διχοτομείται στο νότιο μέρος του (Κυπριακή Δημοκρατία – 58%) και στο βόρειο μέρος του (Ψευδοκράτος της Τουρκικής Δημοκρατίας Βόρειας Κύπρου – 37%, αναγνωρισμένο μόνο από την Τουρκία) με μία «πράσινη» γραμμή να παρεμβάλλεται από τον Ο.Η.Ε. ως νεκρή ζώνη για την αποφυγή εντάσεων και γραμμή κατάπαυσης του πυρός. Ονομάστηκε έτσι, καθώς ο τότε διοικητής των βρετανικών δυνάμεων στην Κύπρο, αρχιστράτηγος P. G. F. Young την χάραξε με πράσινη ξυλομπογιά στον χάρτη. Να σημειωθεί ότι το υπόλοιπο 5% του νησιού αποτελείται από Βρετανικές βάσεις. Οι παράγοντες που οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα είναι πολλοί: είναι υπαίτιο το πραξικόπημα των Συνταγματαρχών ή ο επεκτατισμός της Τουρκίας; Συνέβαλε περισσότερο η ανικανότητα του εθνικιστή Σαμψών να διαχειριστεί την κατάσταση ή η ισχυρή τουρκική πρόφαση; Για τη διχοτόμηση ευθύνεται κυρίως η αμφιλεγόμενη στάση των Η.Π.Α. και του ΝΑΤΟ ή η τουρκική στρατιωτική υπεροχή έναντι της Εθνικής Φρουράς;
Το Κυπριακό ζήτημα στέκεται εμπόδιο στην ευημερία της ευρύτερης περιοχής, αφού παραμένει άλυτο μέχρι σήμερα και αποτελεί ακόμα αντικείμενο διαπραγματεύσεων και συζητήσεων, με στόχο την εύρεση μίας βιώσιμης λύσης. Σήμερα, φωνάζουμε ένα εκκωφαντικό ΟΧΙ στη λύση δύο κρατών, στο διπολισμό και τη διχοτόμηση και ένα εξίσου ηχηρό ΝΑΙ στην επανένωση των λαών, πιστεύοντας ακράδαντα ότι ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι μπορούν να σμβιώσουν αρμονικά και ειρηνικά.
