Πριν την δωρεάν παιδεία (11 Απριλίου 1964 με τη μεταρρύθμιση που θέσπισε την υποχρεωτική παιδεία και τη δωρεάν) τα παιδιά δεν είχαν δωρεάν βιβλία. Είχαν ένα κοντύλι και μία πένα και ίσως στην καλύτερη περίπτωση ένα τετράδιο και τα βιβλία τα αγόραζαν καινούρια ή μεταχειρισμένα ή τα δανειζόντουσαν από άλλα παιδιά (ή μεγαλύτερα αδέλφια).

Οι τάξεις δεν είχαν πάντα θέρμανση και φως, ειδικά στην περιφέρεια. Επικρατούσε κρύο, γι’ αυτό ο δάσκαλος ζητούσε από κάθε παιδί να φέρνει κάθε μέρα από ένα καυσόξυλο για να ζεσταθούν με τη φωτιά.

Στη μεταπολεμική Ελλάδα και ως τη δεκαετία του ’60, τα παιδιά στο σχολείο έτρωγαν από τα κρατικά συσσίτια, σιτίζονταν δηλαδή με γάλα σε σκόνη, βούτυρο και κίτρινο, λιωμένο τυρί (τύπου Ολλανδίας).

Οι μαθητές έπρεπε να βρίσκονται από πολύ νωρίς στο σχολείο. Δεν υπήρχαν, όμως, δημοτικά σχολεία σε κάθε χωριό, με αποτέλεσμα να χρειάζεται οι μαθητές να περπατάνε μέχρι και μία ώρα μέχρι να το φτάσουν, μέσα σε–συχνά–δύσκολες καιρικές συνθήκες, όπως βροχές και χιόνια. Και μην ξεχνάμε πως δεν είχανε όλα τα παιδιά παπούτσια και ζεστά ρούχα εκείνη την εποχή. Μάλιστα, μερικά παιδιά έβγαζαν τα παπούτσια και περπατούσαν όλη τη διαδρομή ως το σχολείο ξυπόλυτα, για να μην χαλάσουν το μοναδικό ζευγάρι παπούτσια που είχαν.

Αν δεν ήξερες το μάθημά σου ή μιλούσες κατά τη διάρκεια του μαθήματος, τότε ο δάσκαλος “στις έβρεχε” με τον χάρακα ή με τη βέργα ή με τον βούρδουλα. Γιατί τότε πίστευαν πως “το ξύλο βγήκε απ’ τον Παράδεισο” και πως τα παιδιά αν δεν φάνε μια-δυο, δεν συμμορφώνονται.

Φυσικά δεν υπήρχαν οι πολύχρωμες πλαστικές ή αδιαβροχοποιημένες τσάντες σε διάφορα σχέδια, αλλά όλα τα παιδιά μετέφεραν τα βιβλία τους σε μία καφέ δερμάτινη σάκα την οποία πολύ συχνά διατηρούσαν και τα 6 χρόνια, σε όλες τις τάξεις του Δημοτικού.

Ο αριθμός των μαθητών μέσα στην τάξη έφτανε καμία φορά και τους πενήντα και στα θρανία κάθονταν μέχρι και τρία άτομα μαζί.

Το σχολείο ήταν εξατάξιο, δηλαδή έξι τάξεις το Δημοτικό και έξι το Γυμνάσιο. Λύκειο δεν υπήρχε. Στο Δημοτικό, υπήρχε ένας δάσκαλος που δίδασκε όλα τα μαθήματα.

Όλα τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια φορούσαν μαύρη ή, αργότερα, μπλε ποδιά με άσπρο γιακά, έως το 1982 που καταργήθηκε η ποδιά. Τα αγόρια φορούσαν πηλίκιο(καπέλο) που καταργήθηκε το 1964.

Η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν ήταν αρχικά η καθαρεύουσα και μετά η δημοτική με πολυτονικό σύστημα, δηλαδή δασεία, περισπωμένη, οξεία και ψιλή. Το πολυτονικό σύστημα καταργήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1981 και θεσπίστηκε το μονοτονικό σύστημα ορθογραφίας που έχουμε και σήμερα.

Υπήρχε ο επιθεωρητής, ο οποίος επισκεπτόταν ένα διαφορετικό σχολείο κάθε μέρα για να ελέγξει τους δασκάλους και το έργο τους. Έμπαινε μέσα στην τάξη και έλεγχε αν ήξεραν οι μαθητές το μάθημα, αν ήταν περιποιημένα τα παιδιά και ντυμένα όπως έπρεπε.

Το σχολείο λειτουργούσε 6 ημέρες την εβδομάδα, όχι 5 όπως σήμερα. Τα παιδιά ξεκουράζονταν μόνο μια μέρα την εβδομάδα, την Κυριακή.

Η τηλεκπαίδευση μπορεί να έχει κάποια θετικά όπως ότι αντικαθιστά κατά κάποιο τρόπο τα δια ζώσης μαθήματα παρόλο που κάποιοι μαθητές-φοιτητές το αμφισβητούν αυτό. Επίσης κάποιοι μαθητές-φοιτητές μας λένε για τα αρνητικά της τηλεκπαίδευσης στις παρακάτω παραγράφους.

Λόγω των επιδημιολογικών καταστάσεων, θα μπορούσε ο καθένας μας να πει πως η τεχνολογία έχει εισβάλλει για τα καλά στη ζωή μας στη δύσκολη αυτή χρονική περίοδο που διανύουμε. Κατά τον ίδιο τρόπο έχει διαδοθεί και η τηλεκπαίδευση που χρησιμοποιείται πλέον ευρέως τόσο από μαθητές νεαρής ηλικίας όσο και από φοιτητές πανεπιστημίων και όχι μόνο…

Σίγουρα, η τηλεκπαίδευση δεν είναι πανάκεια και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη φυσική παρουσία του εκπαιδευτικού. Ωστόσο, συγκεντρώνει πλεονεκτήματα που συνηγορούν στην εφαρμογή της, ιδίως την τρέχουσα περίοδο της πανδημίας. Το πιο σημαντικό πλεονέκτημά της είναι ότι καταργεί την απόσταση. Τα γεωγραφικά σύνορα αίρονται και ο καθένας έχει τη δυνατότητα πρόσβασης σε πληθώρα γνώσεων που προσφέρονται, ενίοτε και δωρεάν, από πανεπιστήμια, αναγνωρισμένους φορείς, βιβλιοθήκες, σχολεία κ.λπ. που βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά. Οποιοσδήποτε μπορεί να επιλέξει από μία απέραντη δεξαμενή γνώσεων οτιδήποτε τον ενδιαφέρει από τον χώρο του σπιτιού του και να παρακολουθήσει μια διάλεξη, να μάθει μία ξένη γλώσσα, να ολοκληρώσει τις προπτυχιακές ή μεταπτυχιακές σπουδές του. Τέλος, τα πολυμέσα που χρησιμοποιούνται στην τηλεκπαίδευση καθιστούν το μαθησιακό υλικό πιο ελκυστικό και ενδιαφέρον, ιδίως στις μικρότερες ηλικίες, μετατρέποντας έτσι τη μάθηση σε μία ευχάριστη διαδικασία που μοιάζει με παιχνίδι. Οι μαθητές κατανοούν και αφομοιώνουν πολύ πιο εύκολα την παρεχόμενη γνώση, δείχνοντας μάλιστα μεγαλύτερη προθυμία.

Παρ’ όλα αυτά, έξω από το κανονικό περιβάλλον μιας τάξης, η ασύγχρονη εξ αποστάσεως μάθηση απαιτεί από τους εκπαιδευόμενους έναν σημαντικό βαθμό ωριμότητας και δέσμευσης, η έλλειψη των οποίων μπορεί να αναχθεί σε σημαντικό μειονέκτημα. Ίσως οι μαθητές δεν μπορούν πάντα να αξιολογήσουν τι είναι πραγματικά σημαντικό ή τι θα τους φανεί χρήσιμο αργότερα. Επιπλέον, πολλοί έχουν ανάγκη μια σαφή οργάνωση και χρειάζονται βοήθεια ως προς τη διαχείριση του χρόνου. Κάποιοι μαθητές δεν έχουν καθόλου ή έχουν ελάχιστη πρόσβαση στην απαιτούμενη τεχνολογία, ή μπορεί να μην έχουν τις στοιχειώδεις γνώσεις χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών και ως εκ τούτου δεν έχουν τα απαραίτητα κίνητρα, ώστε να εργαστούν με όρεξη και επιτυχώς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ορισμένοι μαθητές να αποφεύγουν  τέτοιου είδους μαθήματα ή να επικεντρώνονται μόνο στην τεχνολογία και όχι για το περιεχόμενο των μαθημάτων.  Όσον αφορά στις σχέσεις των μαθητών μεταξύ τους πρέπει να θυμόμαστε ότι το κίνητρο που προκύπτει από την επαφή ή τον ανταγωνισμό με άλλους μαθητές δεν υπάρχει στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των μαθητών και των δασκάλων είναι ανύπαρκτη ή αρκετά μειωμένη έξω από τα πλαίσια του μαθήματος. Τα μαθήματα και οι εργασίες που προσφέρονται συχνά δεν είναι αρκετά ευέλικτα ώστε να ανταποκρίνονται επαρκώς σε απρόσμενες ιδέες, σε δυσκολίες κατανόησης ή σε αντιδράσεις των εκπαιδευόμενων. Ο αυθορμητισμός χάνεται κατά το μεγαλύτερο μέρος. Τέλος ο ρόλος “δάσκαλος” αποτελεί σε αυτό το είδος της διδασκαλίας μια νέα πρόκληση: το στυλ διδασκαλίας του πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες και τις προσδοκίες ποικίλων και συχνά διαφορετικών ομάδων μαθητευόμενων. Ο δάσκαλος χωρίς να έχει συχνά προσωπική επαφή και άμεση εμπειρία να κατανοήσει τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες των μαθητών του.

Συνοψίζοντας, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως η τηλεκπαίδευση μπορεί να προσφέρει πληθώρα προνομίων, αρκεί να γίνεται ορθή χρήση αυτής.

Παρακάτω ακολουθεί ένα ερωτηματολόγιο σχετικό με την ΤΗΛΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ που μπορείτε να συμπληρώσετε…απλά αντιγράψτε ένα από τα  link στην γραμμή διεύθυνσης του περιηγητή σας κα θα μεταφερθείτε στην σελιδα του ερωτηματολογίου

1) https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe15W-xUM-RDNd2_5DIBtnd0sS5NjAIqDXtgghrySa0rmR2SA/viewform
2) https://forms.gle/m3MEX3NCWRjN8mmE8

Το καθιστικό της οικογένειας Γκόσλινγκ, που ζει στο Λονδίνο, έχει μετατραπεί σε σχολική αίθουσα με δύο υπολογιστές για τα δύο παιδιά. Ο κήπος του σπιτιού έχει γίνει εργαστήριο για δημιουργική απασχόληση.

Για την οικογένεια Γκόσλινγκ, που απολαμβάνει ένα άνετο βιοτικό επίπεδο, αυτή η περίοδος είναι μία πρόκληση, που αντιμετωπίζεται με επιτυχία.

Μαθητές «δύο ταχυτήτων»

Όμως δεν έχουν όλοι αυτή τη δυνατότητα. Η Κάρλεν Μπέντερ, επιχειρηματίας που αυτή την περίοδο εργάζεται από το σπίτι, είναι αναγκασμένη να μοιράζεται τον υπολογιστή της με τους δύο γιους της.

«Όταν ο μικρός πάει για ύπνο στις πέντε τα ξημερώματα, εγώ δουλεύω στον υπολογιστή από τις πέντε έως το μεσημέρι» μας είπε. «Τότε ξυπνά ο μεγαλύτερος και θέλει τον υπολογιστή. Εγώ και τα παιδιά μου αισθανόμαστε ότι έχουμε μείνει πίσω.»

">Πόσο ισότιμη είναι η εξ΄αποστάσεως διδασκαλία;

Γράφει η Ζευγώλη Αικατερίνη, o Κατσούρης Σταμάτιος και η Ημέλλου Ήλια, μαθητλες του Β2

Εμείς οι μαθητές είχαμε δεδομένο πριν από κάποιο καιρό ότι κάθε πρωί που θα σηκωνόμαστε θα πηγαίνουμε στο σχολείο και πιστεύαμε ότι κανείς δεν μπορεί να το αλλάξει αυτό. . Μετά την πανδημία του covid-19 και μετά από τόσους μήνες που ήταν κλειστά τα σχολεία καταλάβαμε ότι τίποτα ποια δεν είναι δεδομένο και ότι πάντα πρέπει να εκτιμάμε αυτά που έχουμε. Εδώ και πολύ καιρό λοιπόν κάνουμε τηλεκπαίδευση καθημερινά και αντιμετωπίζουμε όλοι (καθηγητές και παιδιά)πολλά προβλήματα όπου τα περισσότερα δεν μπορούμε να τα λύσουμε μόνοι μας.

Αρχικά, τα διαδικτυακά μαθήματα έχουν σημαντικά λιγότερη προσβασιμότητα σε σχέση με το σχολείο καθώς για να επιτευχθεί συμμετοχή στα μαθήματα χρειάζεται μια συσκευή, και μάλιστα αρκετά καλή για να συνδεθεί και να αλληλεπιδράσει με άλλες συσκευές κάτι που δεν είναι μόνο δυσπρόσιτο, αλλά υπάρχει και η περίπτωση που δεν μπορεί κάποιος γονέας να παρέχει στο παιδί του έναν υπολογιστή για να δουλέψει, διότι μπορεί να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα. Επιπλέον, η θέση και το μέρος στο οποίο ο μαθητής εργάζεται συμβάλλει στην καλύτερη παρακολούθηση των μαθημάτων, λόγω της σύνδεσης στο διαδίκτυο η οποία δεν είναι αρκετά δυνατή στις περισσότερες περιπτώσεις. Αυτό δεν οφείλεται μόνο στο πόσο μπορεί ο καθένας να πληρώσει για τη σύνδεσή του, αλλά και στις παροχές και το σύστημα της κάθε χώρας. Τα τεχνικά προβλήματα είναι ίσως το πιο μεγάλο πρόβλημα και η σημαντικότερη διαφορά του σχολείου με τον υπολογιστή. Για παράδειγμα, η καθυστέρηση ή η συνεχής διακοπή ήχου, εικόνας και σύνδεσης, όπως και η έλλειψη ή δυσλειτουργία των ηχείων, του μικροφώνου και άλλα πολλά…Η έλλειψη επίβλεψης από τους καθηγητές στους μαθητές είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα, δύσκολο στην λύση του. Στα δια ζώσης μαθήματα οι καθηγητές μπορούσαν να αναθέτουν και να ελέγχουν τις εργασίες των παιδιών με ευκολία, πράγμα που αναιρείται με τα μαθήματα εξ-αποστάσεως. Επίσης, υπάρχουν πολλοί περισπασμοί της προσοχής όταν είσαι μόνος σου σε ένα δωμάτιο και δεν σε ελέγχει κανείς. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα αποτελούν τα βιντεοπαιχνίδια, αφού οι δάσκαλοι δεν μπορούν να βλέπουν τι κάνουν οι μαθητές, γεγονός που τους επιτρέπει να παίζουν και να χαζεύουν ανενόχλητοι χωρίς να προσέχουν στο μάθημα. Επίσης διάφορες ιστοσελίδες «προσελκύουν» τους μαθητές εκείνοι πέφτουν στην παγίδα και φεύγουν μπροστά από την οθόνη. Στη συνέχεια, πολλοί άτακτοι μαθητές που παρενοχλούσαν το μάθημα ακόμα και στο σχολείο γίνονται ακόμα μεγαλύτερο βάρος στις πλάτες των καθηγητών και των πλατφορμών που χρησιμοποιούνται για τηλεκπαίδευση (CiscoWebex) καθώς έχουν την δυνατότητα να διαμοιράζουν περιεχόμενο, να περιπλέκονται χρησιμοποιώντας ήχους κλπ. Με τον υπολογιστή, οι καθηγητές έχουν μεγάλη δύναμη, αλλά έχουν και οι μαθητές την οποία χρησιμοποιούν για να χαλάσουν το μάθημα. Το χειρότερο όμως, είναι ότι δεν γίνεται δίκαιη επίπληξη των μαθητών αυτών και μπορούν να μένουν ατιμώρητοι ή να «την πληρώνουν» ελαφρά. Και εννοείται ότι κανένας μαθητής δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες του .Πράγματι, δεν έχουν όλοι πάρει επαρκή εκπαίδευση για την χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, με αποτέλεσμα να πρέπει πολλοί να δουλέψουν σε άγνωστο περιβάλλον και συνθήκες. Επίσης, πολλοί άπειροι πολίτες δεν μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και τις αλλαγές που έχει φέρει η τηλεκπαίδευση για τον απλούστατο λόγο ότι δεν ξέρουν πώς να βοηθήσουν. Επιπλέον, πολλοί εκπαιδευτικοί χωρίς τεχνολογικές γνώσεις δεν μπορούν να παρουσιάσουν πράγματα που θέλουν για να εκμεταλλευτούν την κατάσταση. Κάτι προφανές ακόμα είναι οι βαθμοί του τετραμήνου  αφού ελάχιστα παιδιά έχουν ωφεληθεί από την εξ-αποστάσεως εκπαίδευση.

Ελπίζω να άξιζε ο χρόνος που διαθέσατε για να διαβάσετε αυτό το άρθρο.