Η συγγνώμη είναι μία λέξη που άμα επαναληφθεί χάνει το νόημα της και, αν δεν ειπώνεται, δείχνει τον εγωισμό των ανθρώπων. Διαμορφώνει πρότυπα συμπεριφοράς και ιδιοσυγκρασία προς μίμηση. Επιπλέον, βοηθάει στο χτίσιμο υγιών σχέσεων μεταξύ ανθρώπων και την δημιουργία δρόμων επικοινωνίας, αλληλοκατανόησης και αλληλοσεβασμού.

Η συγγνώμη απαιτεί  ειλικρίνεια, προϋποθέτει την αναγνώριση του λάθους και του κακού που προκάλεσες στον διπλανό σου. Όταν καταφέρνουμε να πούμε συγγνώμη δείχνουμε την κατανόηση του σφάλματος μας, την απώλεια του ναρκισσισμού μας και του εγωισμού μας και την χαλιναγώγηση του  εγώ μας. Λέγοντας συγγνώμη κάνουμε ένα βήμα πίσω υποχωρώντας και αφήνουμε τον συνομιλητή  να μας μιλήσει.

Με την συγγνώμη διευκολύνουμε την σχέση μας με τους ανθρώπους  την επικοινωνία και την  διάδραση. Η συγγνώμη αφήνει χώρο και στα δυο μέρη να αναπτύξουν τα επιχειρήματα τους, δείχνει ότι εκτιμάς τον συνομιλητή σου, αυτόν με τον οποίον ήρθες σε αντιπαράθεση και έκανες λάθος , ότι τον σέβεσαι και ως  προσωπικότητα και ως  άνθρωπο. Τέλος, είναι βασικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου να θέλει να κοιτάξει ψηλά και να προσπαθεί να επανορθώσει για τα λάθη του, αφού το έχει παραδεχτεί και στον εαυτό του και στον πληγέντα προχωρώντας χωρίς να επαναλάβει κάτι  τέτοιο.

Από την πλευρά ενός ανθρώπου που του  είναι δύσκολο να πει «συγγνώμη», αυτή η λέξη είναι δύσκολο να ειπωθεί από έμενα, διότι μου είναι δύσκολο να παραδεχτώ και να αποδεχτώ εσωτερικά ότι έχω σφάλει.  Την λέξη συγγνώμη την έχω στο μυαλό μου ως μια που δεν πρέπει να χρησιμοποιώ πολύ αλλά να δείχνω με πράξεις την μετάνοιά μου. Είναι από τις λέξεις που έχω πολύ υψηλά στο μυαλό και προσπαθώ να την ανασύρω στην μνήμη μου και στην σκέψη μου αντί να την ξεχνάω. Η λέξη συγγνώμη για να  ξεστομιστεί από εμένα χρειάζεται πολύ χρόνο σκέψης και επεξεργασίας των συναισθημάτων μου, ώστε να καταλάβω ότι μπορεί να έσφαλα. Θεωρώ πως πρέπει να ζητάμε συγγνώμη αληθινή, που να την πιστεύουμε και όχι να την λέμε, ώστε να φύγει το έλεος από πάνω μας.

Η λέξη συγγνώμη έχει πολύ σπουδαία και βαριά σημασία για αυτό είναι και η ίδια στο πέρασμα των χρόνων. Σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής συναντάμε την λέξη συγγνώμη και  μπορεί να μας επηρεάσει ή  να μην της δώσουμε σημασία. Λέγοντας συγγνώμη νιώθουμε μια εσωτερική ικανοποίηση, ευχαρίστηση και ανακούφιση και τις περισσότερες φορές δίνουμε στον συνάνθρωπό μας χαρά. Συγγνώμη ζητάνε μόνο οι δυνατοί άνθρωποι, γιατί είναι ένδειξη δύναμης να παραδέχεται κανείς τα λάθη του.

Το Παγκύπριον Γυμνάσιον Λειτουργούσε σαν τα σύγχρονα  Ελληνικά σχολεία με συγκεκριμένους κανονισμούς. Αρχικά, οι μαθητές  οφείλουν να φορούν εντός και εκτός του σχολείου τη στολή τους, το πηλήκιό τους και το σήμα του σχολείου με τον αριθμό του μαθητολογίου τους. Επιπλέον, είναι  υπεύθυνοι για την διατήρηση σε καλή κατάσταση του εξωτερικού και του εσωτερικού χώρου του σχολείου. Άλλο ένα καθήκον  των μαθητών είναι να προσέρχονται  στον χώρο του σχολείου 15 λεπτά πριν από την έναρξη των μαθημάτων. Οι εκπαιδευόμενοι  απαγορεύεται να συμμετέχουν σε εξωσχολικούς συνδέσμους συλλόγους και σωματεία επίσημα ή ανεπίσημα καθώς και να ασχολούνται με την δημοσιογραφία είτε με ψευδώνυμο είτε ανώνυμα είτε ενυπόγραφα. Τέλος  οι μαθητές μπορούσαν να μένουν εκτός του σχολείου, ανάλογα την  εποχή.

Το Παγκύπριον Γυμνάσιον είχε κάποιους κανονισμούς οι οποίοι, αν παραβιάζονταν από τους μαθητές, συνεπάγονταν επίπληξη. Οι μαθητές για μεγάλα παραπτώματα τιμωρούνταν με αποβολή δια παντός από το σχολείο Επίσης,  τιμωρούνταν με απαγόρευση από το διάλειμμα και περιορισμό στην αίθουσα, καθώς  και απομόνωση ή ορθοστασία κατά την παράδοση του μαθήματος Τέλος, για τους  μαθητές  προβλεπόταν προσωρινή αποβολή και περιορισμός στο σπίτι μετά την ενημέρωση των γονιών. Οι μαθητές και οι μαθήτριες δεν λάμβαναν μονό ποινές άλλα και αμοιβές κάτω από συγκεκριμένους όρους.

Οι μαθητές, όπως και τα παλαιότερα χρόνια στην Ελλάδα, φορούσαν στολές. Τα αγόρια τον χειμώνα φορούσαν καπαρντίνα από μάλλινο ύφασμα σε χακί χρώμα, πουκάμισο με ανοικτό σταυρωτό σχήμα, στο αριστερό μέρος του σάκου  τους έφεραν τον αριθμό του μαθητολογίου τους. Το παντελόνι τους ήταν ίδιο χρώμα με τον σάκο τον χειμώνα και βαμβακερό χακί τους καλοκαιρινούς μήνες και το καπέλο τους (πηλήκιο) είχε πάνω του το σύμβολο του σχολείου και οι μαθητές υποχρεώνονταν να το φοράνε έκτος του σχολείου. Κατά την διάρκεια της  γυμναστικής τα αγόρια είχαν συγκεκριμένη στολή η οποία αποτελούνταν από βαμβακερό λευκό αμάνικο φανελάκι και κοντό παντελόνι σε χρώμα βαθύ μπλε Αναφορικά με  τα κορίτσια, η επίσημη στολή  τον χειμώνα ήταν μπλε σκούρες φούστες με λευκό μάλλινο γιλέκο και το καλοκαίρι λευκή μπλούζα. Η καθημερινή στολή ήταν μπλε σκούρα ποδιά με μπλούζα με λεύκα μανίκια και γιακά στον οποίο υπήρχε κεντημένο το σήμα του σχολείου.

Οι καθηγητές του Παγκύπριου Γυμνασίου θεωρούσαν αναγκαίες και αναπόσπαστο κομμάτι του σχολείου  τις διδακτικές εκδρομές Οι μαθητές συνήθως επισκέπτονταν αρχαία μνημεία. Επιπλέον, όπως στα σύγχρονα σχολειά, καθημερινά τα πρωινά απαγγέλλουν  την προσευχή, αντίστοιχα στο Παγκύπριον απάγγελλαν τον «Ύμνο του Παγκύπριου Γυμνάσιου» που τον έχει γράψει  ο Κύπρος Χρυσάνθης.

Η εξωτερική πρόσοψη του κτιρίου θυμίζει αρχαιοελληνικό κτίριο με κίονες ιωνικού ρυθμού, είναι μαρμάρινο και έχει μια μεγάλη επιγραφή που γράφει ‘’Παγκύπριον Γυμνάσιον’’

Το Παγκύπριο Γυμνάσιο ένα λαμπρό παράδειγμα σχολειού το οποίο κατάφερε διαχρονικά να υπηρετήσει την  ποιοτική εκπαίδευση, να αναδείξει σπουδαίους δάσκαλους και να φιλοξενήσει μαθητές που διέπρεψαν στην πορεία και εξακολουθεί να αποτελεί πρότυπο σχολείου . Κατά τη γνώμη μου η εκπαίδευση και η παιδεία γενικότερα είναι από τα σημαντικότερα ιδανικά. Επομένως, το γεγονός ότι  μια χώρα, όπως η Κύπρος, που ήταν σκλαβωμένη  για πολλά χρόνια, κατάφερε να διαπρέψει και να δημιουργήσει ένα τόσο σπουδαίο επίτευγμα, είναι άξιο θαυμασμού.

Η Αφροδίτη, ως η θεά της ομορφιάς , είχε προς τιμήν της αρκετά αγάλματα. Τα δύο πιο γνωστά είναι εκείνο που  βρέθηκε στην Κύπρο και το άλλο στην Μήλο, στην Ελλάδα. Το μαρμάρινο ανθρωπόμορφο άγαλμα της θεάς Αφροδίτης, γνωστό και ως Αφροδίτη των Σόλων, βρέθηκε κατά την διάρκεια ανασκαφών στην αρχαιολογική περιοχή των Σόλων της Κύπρου Το άγαλμα είναι αγνώστου γλύπτη και χρονολογείται πίσω στον 1^ο αιώνα π.Χ. Το ομοίωμα αναπαριστά την θεα Αφροδίτη και βρέθηκε μόνο με τον κορμό του χωρίς χέρια και πόδια μέχρι τα  γόνατα. Το άγαλμα έχει ύψος  81 εκ και εκτίθεται στο Κυπριακό Μουσείο στην Λευκωσία.

Η Αφροδίτη των Σόλων εχει λυτά και μακριά  μαλλιά, ενώ η Αφροδίτη της Μήλου τα έχει ψηλά. Επίσης  το άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου έχει διασωθεί σχεδόν ολόκληρο, καθώς λείπουν μόνο τα χέρια, ενώ εκείνο των Σόλων έχει βρεθεί μέχρι τα γόνατα και χωρίς χέρια. Αξιοσημείωτο είναι ότι για το άγαλμα της Μήλου γνωρίζουμε ποιος είναι ο γλύπτης, ενώ γι” αυτό των Σόλων ο καλλιτέχνης είναι άγνωστος. Πρέπει επιπλέον να ανεφερθεί ότι  τα περισσότερα αγάλματα απεικονίζουν την Αφροδίτη γυμνή και είναι φτιαγμένα από μάρμαρο.

Παρουσιάζει πάντα ενδιαφέρον η ανακάλυψη αγαλμάτων που απεικονίζουν διάφορες θεότητες αλλά και παραστάσεις θνητών, καθώς μας δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για την χρονική περίοδο στην οποία έχουν φτιαχτεί. Συγκεκριμένα, για την Αφροδίτη λόγω το ότι ήταν η θεά της ομορφιάς, οι παραστάσεις και τα αγάλματα στα οποία εμφανίζεται αποτυπώνουν τα γυναικεία πρότυπα ομορφιάς κάθε εποχής. Όπως η Ελλάδα ενώνεται με την γλώσσα με την Κύπρο,  έτσι ενώνεται και με την τέχνη την ιστορία και την μυθολογία από τα αρχαία χρόνια.

Αυτές τις ημέρες που όλοι μας ερχόμαστε πιο κοντά και κάνουμε δώρα ο ένας στον άλλο θα ήταν καλό να σκεφτόμαστε αν τα δώρα πρέπει να είναι συμβολικά και συναισθηματικά ή αν πρέπει να είναι κάτι ακριβό.

Τα δώρα (και αυτά που λαμβάνουμε, αλλά και αυτά που χαρίζουμε) είναι ένα μέρος της κουλτούρας μας πλέον,  καθώς αποτελούν έθιμο συνδυασμένο με την εορταστική περίοδο. Το δώρο για τον κάθε άνθρωπο είναι διαφορετικό, καθώς αυτό που για κάποιον μπορεί να είναι λίγο, μικρό και δεδόμενο για κάποιον άλλο μπορεί να είναι μεγάλο και ξεχωριστό.

Τα δώρα έχουν πολύ βαθύ νόημα για αυτό θα ήταν καλό να αντιληφθούμε την αξία και τη σημασία τους. Το γεγονός ότι προσπαθούμε να μπούμε στην σκέψη κάποιου άλλου, να δούμε τι πιθανόν να του αρέσει και τι θα προκαλέσει ευχαρίστηση και χαρά στον παραλήπτη κάνει αυτή την διαδικασία πολύ ξεχωριστή και ιδιαίτερη.

Οι άνθρωποι μέσω των  δώρων μαθαίνουν την αξία της προσφοράς, χωρίς να περιμένουν απαραίτητα κάποιο αντάλλαγμα. Προσφέροντας δίνουμε χάρα και παίρνουμε ικανοποίηση.  Η προσφορά και η ανταλλαγή δώρων αποτελεί δείγμα ευγένειας και φιλοξενίας και δημιουργεί συναισθήματα αγάπης, χαράς,  αλληλεγγύης, συνεργασίας και κυρίως ανθρωπιάς. Τα δώρα δεν πρέπει να δείχνουν ανωτερότητα και υπεροχή, καθώς ένα ακριβό δώρο σε κάποιον που δεν έχει την δυνατότητα να το ανταποδώσει τον φέρνει σε δύσκολη θέση.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι θα ήταν καλό να μην παραπλανιόμαστε από τις άπειρες διαφημισείς που παρουσιάζουν προϊόντα όπως ρούχα, παιχνίδια και διάφορα μικροπράγματα στις καλοφωτισμένες βιτρίνες των καταστημάτων και των εμπορικών κέντρων ούτε από τα διαφημιστικά φυλλάδια που προσπαθούν να πείσουν τους αγοραστές να κάνουν περιττές και ανούσιες αγορές.

Αυτές τις μέρες πρέπει να σταθούμε στη ζεστασιά που μπορούμε να χαρίσουμε και να δημιουργήσουμε. Να αφήσουμε την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη να ζεστάνουν τις ψυχές και τις καρδιές μας και να σκεφτούμε ότι τα πιο πολύτιμα δώρα δεν αγοράζονται. Αλλά μπορούν να χαριστούν απλόχερα από τον ένα άνθρωπο στον άλλο.

Όλα τα παραπάνω που εμείς απλώς φανταζόμαστε τα έχουν ζήσει άνθρωποι που βλέπουμε καθημερινά δίπλα μας. Οι δεκάδες αυτοί άνθρωποι είναι οι πρόσφυγες… Αυτοί μπορεί να είναι οι συμμαθητές μας, οι συνεργάτες μας ακόμη και οι επικεφαλής μας. Το παρελθόν τους πάντα τους ακολουθεί αλλά ποτέ δεν εγκαταλείπουν την προσπάθεια, διότι θυμούνται από που έχουν ξεκινήσει και που θέλουν να φτάσουν. Έρχονται αντιμέτωποι πάντα με τον φόβο της δίωξης, της απομόνωσης αλλα και της περιθωριοποίησης.  Και ποτέ δεν τα παρατάνε παρά τις δυσκολίες.

Οι πρόσφυγες θεωρούνται διαφορετικοί λόγω της φυλής, της θρησκείας τους, της εθνικότητάς τους αλλά και λόγω της συμμετοχής τους σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα. Και δεν είναι λίγες οι φορές που έρχονται αντιμέτωποι με τον συναισθηματικό και τον σωματικό εκφοβισμό καθώς και τον ρατσισμό.

Στο Αιγαίο και γενικά στην Μεσόγειο καθημερινά καταφθάνουν πρόσφυγες οι οποίοι καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες να φτάσουν σώοι και ασφαλείς σε κάποια ακτή, όπου δεν υπάρχει πόλεμος. Οι άνθρωποι στα ελληνικά νησιά οφείλουν να μεριμνήσουν για την αποκατάσταση και την ομαλή ένταξή τους στο κοινωνικό σύνολο. Οι μόνιμοι κάτοικοι των νησιών δεν μπορούν να καταλάβουν τα πάνδεινα με τα οποία έχουν έρθει αντιμέτωποι οι πρόσφυγες, γι” αυτό και πολλές φορές αντιδρούν και γίνονται αφιλόξενοι.

Η Ελλάδα έχει μια προσφυγική προϊστορία και το γεγονός ότι πολλοί από τους προγόνους μας υπάρχει περίπτωση να ήταν πρόσφυγες θα έπρεπε να έχει κάνει όλους τους Έλληνες ευαισθητοποιημένους.

Αν κάποιος θέλει να δει την διαδρομή ενός νέου πρόσφυγα προσπαθώντας  να βρει τον δρόμο για την ελευθερία και τον δρόμο προς τα όνειρα και τους στόχους του, θα πρότεινα να παρακολουθήσει την  ταινία «Οι κολυμβήτριες» που είναι η ιστορία των Σύριων αδερφών Σάρα και Γιούσρα Μαρντίνι, που πέρασαν από τη Συρία στην Τουρκία και μετά στην Λέσβο για να φτάσουν, τελικά, στην Γερμανία. Εκεί η Γιούσρα κατάφερε να προκριθεί για να συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο και να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο με την Ολυμπιακή Ομάδα των Προσφύγων. Η Σάρα από την άλλη αποφάσισε να επιστρέψει στη Λέσβο και να βοηθά εθελοντικά πρόσφυγες που έρχονται στο νησί, αλλά συλλαμβάνεται και φυλακίζεται με σοβαρές κατηγορίες για διακίνηση μεταναστών, σύσταση εγκληματικής οργάνωσης και κατασκοπεία.

Συνιστώ ανεπιφύλακτα αυτή την ταινία και θεωρώ το μήνυμα που μεταφέρει πολύ σπουδαίο.

Ο έφηβος βλέπει αλλαγές στο σώμα του – βιολογικές αλλά και συναισθηματικές. Αρχικά οι έφηβοι δηλαδή τα παιδία ηλικίας 13-18 ετών παρατηρούν αλλαγές στην εξωτερική τους εμφάνιση, όπως η αύξηση ύψους, η αλλαγή στη φωνή των αγοριών  και οι ορμονικές μεταβολές. Οι ορμονικές μεταβολές  αλλά και οι αλλαγές στην εξωτερική εμφάνιση των νέων δημιουργούν και συναισθηματικές αλλαγές. Οι έφηβοι συχνά αλλάζουν απότομα την διάθεσή τους, απροσδόκητα και χωρίς καμία φανερή αιτία. Αυτό συχνά συμβαίνει, γιατί οι νέοι δεν γνωρίζουν να διαχειρίζονται με σωστό τρόπο τα συναισθήματά τους αλλά και δεν μπορούν να τα εκφράσουν. Πολλές φορές αυτό οδηγεί σε συναισθηματικές μεταβολές. Γι” αυτό οι άνθρωποι που ζουν μαζί με τους εφήβους οφείλουν να τους αφήνουν κάποια όρια για τα συναισθηματικάα ξεσπσματά.

Μια μεγάλη παράμετρος της εφηβείας είναι η ανεξαρτητοποίηση. Ο έφηβος μέσα από τις διαδικασίες ανάπτυξης του πρέπει να καταφέρει να γίνει ανεξάρτητος κάτι που συχνά φαίνεται δύσκολο και στον έφηβο και στον γονιό. Πολλές φορές οι γονείς δεν μπορουν να έρθουν στη θέση του νέου γι΄ αυτό του συμπεριφέρονται σαν να είναι παιδί. Ο έφηβος από την αλλή θέλει να ανεξαρτητοποιηθεί και να του δίνονται ορισμένες και πολλές φορές αρκετές ελευθερίες. Αυτές οι ελευθερίες, βέβαια, συνδυάζονται με την ανάληψη κάποιων ευθυνών τις οποίες ο έφηβος πολλές φορές φοβάται, αποφεύγει και τότε προτιμά να λειτουργήσει ξανά σαν παιδί. Θα πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι η ανάληψη ευθύνης συνδέεται άμεσα με την εμπιστοσύνη που ο έφηβος περιμένει να δείξουν οι γονείς αλλά και με την διαδικασία της ωρίμανσης. Επιπλέον, μέσω των ευθυνών και των ελευθεριών που επιζητά, ανακαλύπτει τα όριά του και τις αντοχές του, όπως και οι γονείς.

‘Ενα επίσης μεγάλο κεφάλαιο που αποτελεί πρόκληση είναι αυτό της σεξουαλικότητας και των σχέσεων. Ο έφηβος καθορίζει τις επιλογές του μέσω κάποιων αναγκών, όπως αυτή της δημιουργίας μιας σχέσης . Συχνά οι έφηβοι προχωρούν στην εξεύρεση συντρόφων και δημιουργούν τις πρώτες τους σχέσεις. Αυτό κάνει τους γονείς οργισμένους, λυπημένους, απελπισμένους και συντετριμμένους, αφού πολλές φορές τα παιδιά τους καταφεύγουν σε κακές συνήθειες για να γίνουν αρεστά. Ο έφηβος προσβλέπει σε μια σχέση για να ικανοποιήσει τις συναισθηματικές του ανάγκες. Κατ’ επέκταση, οι σχέσεις διαδραματίζουν ένα μεγάλο ρόλο στη ζωή των εφήβων, γι” αυτό είναι και ιδιαίτερα σημαντικές.

Η εκπαίδευση είναι μια άλλη μεγάλη πρόκληση στην περίοδο της εφηβείας. Οι μαθητές έχουν τεράστιο φόρτο εργασίας να διαχειριστούν, ενώ ταυτόχρονα μπαίνουν και στο προεπαγγελματικό στάδιο της ζωής τους. Οι έφηβοι πρέπει να αισθάνονται την στήριξη των γονιών τους και η αλληλεπίδραση στο σπίτι να είναι υπαρκτή, ώστε να υπάρχουν συζητήσεις που θα διευρύνουν τους πνευματικούς ορίζοντες του μαθητή. Η προσοχή των γονιών συχνά εστιάζεται στο διάβασμα, στην αποστήθιση, στη σχολική επίδοση και στην επίτευξη των επαγγελματιών στόχων, όπως τους φαντάζονται εκείνοι, και όχι στην πραγματοποίηση των ονείρων των παιδιών. Αυτό εμπεριέχει τον κίνδυνο να αγνοούνται οι άλλες ανάγκες του έφηβου, με αποτέλεσμα ο έφηβος να νιώθει ότι δεν γίνεται κατανοητός και να απομακρύνεται. Τέλος, εκείνα που αποζητά ένας έφηβος είναι η προσοχή των γονιών του, η αποδοχή και η αποδοχή της διαφορετικότητας σε κάποιες περιπτώσεις και, φυσικά, η κατανόηση.

Συνοψίζοντας, η εφηβεία είναι μια ιδιαίτερη και ξεχωριστή εμπειρία αλλά και ένα μεγάλο μεταβατικό στάδιο με το οποίο έρχονται αντιμέτωποι όλοι οι άνθρωποι. Αυτό οδηγεί στο συμπάρασμα ότι εφόσον και οι γονείς έχουν περάσει από την εφηβεία μπορούν να αντιληφθούν τα παιδιά τους. Η εφηβεία είναι μια ευκαιρία να δημιουργηθεί μια ώριμη και ισότιμη σχέση ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά. Οι έφηβοι έρχονται σε επαφή με πρωτόγνωρες εμπειρίες που τους δημιουργούν πληθώρα συναισθημάτων. Το συναίσθημα που τους κυριεύει είναι το άγχος που φέρνει μια σειρά δυσάρεστων συνεπειών, όπως οι εξάρσεις θυμού που επηρεάζουν την καθημερινότητα τόσο των εφήβων και των γονιών σε διάφορα επίπεδα. Οι έφηβοι κατά την διάρκεια αυτής της μεταβατικής εμπειρίας δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την καινούργια πρόκληση με την οποία έχουν έρθει αντιμέτωποι.