Αγία Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2014

Συντάκτες: Ολυμπία Μαργαρίτη & Ιωάννα Ταγάρα

Ρίγανη η Ελληνική

Origanum vulgare ssp. hitum οικ. Lamiaceae (Χειλανθή)

Λίγα λόγια για τη ρίγανη: Η ρίγανη είναι πολυετές φυτό. To είδος Origanum vulgare ssp. hitum είναι ιθαγενές φυτό της Ελλάδας. Το όνομά του προέρχεται από τις λέξεις όρος (βουνό) και γάνος (λαμπρός, χαρά). Περιλαμβάνει πολλά είδη και ποικιλίες που φύονται σε όλες τις μεσογειακές χώρες και στις εύκρατες ζώνες της Ασίας και της Αμερικής. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Ελλάδα και η Γερμανία έχουν τις περισσότερες καλλιεργήσιμες εκτάσεις ρίγανης. Οι κυριότεροι προορισμοί των ελληνικών εξαγωγών είναι οι Η.Π.Α. και η Γερμανία. Οι εισαγωγές προέρχονται από την Τουρκία, τη Βουλγαρία και την Αλβανία.

Καταγωγή: ιθαγενές φυτό της χώρας μας

 Ιστορία – Μυθολογία: Η Αφροδίτη δημιούργησε τη ρίγανη και την ονόμασε βότανο της ευτυχίας. Οι αρχαίοι Έλληνες αρωμάτιζαν το νερό με το οποίο έπαιρναν το λουτρό τους με ρίγανη και με το αιθέριο έλαιο της ρίγανης έκαναν μασάζ στο μέτωπο και το στέρνο τους για να νιώσουν ευεξία και χαλάρωση. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση η ρίγανη διώχνει τα κακά πνεύματα και δεν αφήνει τους Καλικάτζαρους να πλησιάσουν στα σπίτια των νοικοκυραίων το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων.

Περιγραφή: Η ελληνική ρίγανη είναι μια πολυετής πόα. Έχει ύψος 50-80 εκ. Οι βλαστοί του ξυλοποιούνται γρήγορα και δίνει την εικόνα ενός κοντού θάμνου. Τα φύλλα του είναι πρασινοσταχτόχρωμα. Έχει έρποντες βλαστούς που ακουμπούν στο έδαφος και βγάζουν ρίζες που ριζώνουν. Έχει μικρά λευκά ή μοβ άνθη, ανάλογα με το υποείδος.

Μελισσοκομικό ενδιαφέρον: Τα μικροσκοπικά λευκά άνθη της ρίγανης ελκύουν τις μέλισσες σα μαγνήτης.

Χρήσεις: Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης χρησιμοποιείται στη βιομηχανία τροφίμων αυξάνοντας την ικανότητα συντήρησής τους και μειώνοντας την ανάπτυξη του αντίστοιχου μικροβιακού πληθυσμού. Κάποτε χρησιμοποιούνταν στον αρωματισμό της μπίρας. Η ξηρή δρογή (φύλλα και ταξιανθίες) χρησιμοποιούνται ως άρτυμα σε πολλά φαγητά. Το αιθέριο έλαιο (ριγανέλαιο) χρησιμοποιείται στην εκτροφή βιολογικών χοίρων και πουλερικών, γιατί αντικαθιστά επιβλαβή αντιβιοτικά.

Θεραπευτικές ιδιότητες: Το αιθέριο έλαιο της ρίγανης και τα συστατικά της έχουν αντιμικροβιακές ιδιότητες. Οι εισπνοές με ρίγανη βοηθούν σε αναπνευστικά νοσήματα. Το ρόφημά της καταπραΰνει το βήχα και τον πόνο των δοντιών, εντερικές διαταραχές και βοηθά σε πόνους ρευματισμών και πόνους της κοιλιάς. Επίσης βοηθά στην αντισηψία των τραυμάτων. Αφέψημα ρίγανης στο νερό του μπάνιου καταπραΰνει και τονώνει. Σήμερα μετά από πολλές έρευνες από διάφορα πανεπιστήμια έχει αποδειχθεί ότι τα μικρόβια που προκαλούν κοινές ασθένειες δεν αντέχουν στο πέρασμά της. Ακόμα και τα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά στελέχη μεταλλαγμένων βακτηριδίων δεν έχουν καμία άμυνα απέναντι στη ρίγανη.

Ιδιότητες: αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές, θεραπευτικές, επουλωτικές, τονωτικές, χωνευτικές, εφιδρωτικές, αντιβηχικές, αντιδιαρροϊκές, αντισηπτικές, εμμηναγωγές, αντιαιμοραγικές, διουρητικές, αναλγητικές, αντικαρκινικές, αντιμυκητιασικές, αντιβακτηριδιακές, αντιπαρασιτικές, αποχρεμπτικές, ισχυρές αντιϊικές, αντιαθηροσκληρωτικές, διευκολύνει την πέψη και ανοίγει την όρεξη, διεγερτική της μήτρας, γι’ αυτό και δε χορηγείται σε εγκύους.

Καλλιέργεια: ο πολλαπλασιασμός της ρίγανης γίνεται με σπόρο και με παραφυάδες. Φυτεύεται το φθινόπωρο ή νωρίς την άνοιξη και την μαζεύουμε το καλοκαίρι. Η καταπολέμηση των ζιζανίων είναι πολύ σημαντικό για την επιτυχία της φυτείας ρίγανης. Η ρίγανη αντέχει στην ξηρασία και μπορεί να καλλιεργηθεί ως ξηρικό είδος.

Προτάσεις: Αν είστε ρομαντικοί, φτιάξτε ένα σακουλάκι από τούλι, βάλτε μέσα ρίγανη και βάλτε το ανάμεσα στα επιστολόχαρτα της αλληλογραφίας σας. Τα γράμματά σας θα έχουν ένα υπέροχο άρωμα.