Με αφορμή τον θάνατο της Sofa Corradi, της εμπνεύστριας του Erasmus, του ευρωπαϊκού προγράμματος κινητικότητας των φοιτητών, γνωστής και ως «Mama Erasmus», αλλά και της πρόσφατης υποβολής πρότασης του σχολείου μας για ένταξη στο Erasmus+, είχαμε την τιμή και τη χαρά να φιλοξενήσουμε και να πάρουμε συνέντευξη από την Υπεύθυνη Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων στην περιοχή μας, κα Εύχαρι Γουβέλη. Είμαστε πραγματικά ευγνώμονες που ανταποκρίθηκε στην πρόσκλησή μας, καθώς έλυσε αρκετές απορίες που είχαμε για το πρόγραμμα Erasmus+ και μας έκανε να επιθυμούμε ακόμα περισσότερο τη συμμετοχή μας σε αυτό.
Κυρία Γουβέλη, γιατί κατά τη γνώμη σας αποδόθηκε στην κυρία Sofia Corradi ο τίτλος “Mama Erasmus” και ποια είναι η πολυτιμότερη συμβουλή που θα κρατούσατε από το έργο της;
Αυτό που με εντυπωσιάζει προσωπικά από τη συγκεκριμένη ακαδημαϊκό είναι η επιμονή της στο να μπορέσει να βοηθήσει φοιτητές από διαφορετικές χώρες να σπουδάσουν σε άλλη χώρα από τη δική τους και αυτές οι σπουδές να αναγνωρίζονται στην χώρα τους. Ίσως αυτή η επιμονή της να οφείλεται στην προσωπική της περιπέτεια. Η ίδια σπούδασε Νομική και κατόπιν έφυγε για μεταπτυχιακές σπουδές στην Αμερική, συγκεκριμένα στη Νέα Υόρκη και στο πανεπιστήμιο του Columbia. Όταν τελείωσε τις σπουδές της εκεί και επέστρεψε στη χώρα της, δεν αναγνωρίζονταν οι σπουδές της. Τότε, λοιπόν, ξεκίνησε να αγωνίζεται ώστε αυτό το πρόβλημα να λυθεί και έτσι, το 1987, για πρώτη φορά δημιουργείται το πρόγραμμα Erasmus, το οποίο αρχικά αφορούσε μόνο την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τις ανταλλαγές φοιτητών από διαφορετικές χώρες. Αργότερα, όμως, το Erasmus άρχισε να απευθύνεται τόσο στη δευτεροβάθμια όσο και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Η Sofia Corradi ήθελε να «ανοίξει» ο κόσμος, να «ανοίξουνε» οι πνευματικοί ορίζοντες τόσο των φοιτητών όσο και των μαθητών ώστε να έρθουν σε επαφή με άλλες νοοτροπίες, άλλες κουλτούρες και άλλους ανθρώπους.
Πόσο έχει εξελιχθεί το πρόγραμμα από την εποχή που η Corradi πάλευε για την αναγνώριση των σπουδών στο εξωτερικό μέχρι το σημερινό Erasmus+ για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση;
Σίγουρα έχουν γίνει πάρα πολλά βήματα, καθώς, όπως προανέφερα, το Erasmus αρχικά αφορούσε μόνο τα πανεπιστήμια και σήμερα αφορά τόσο τη δευτεροβάθμια όσο και την πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Στις μέρες μας παιδιά από όλες τις χώρες της Ευρώπης αλλά και εκτός αυτής μπορούνε να έρθουν σε επαφή μέσα από αυτό το πρόγραμμα και να συμπράξουνε με παιδιά της ηλικίας τους από αντίστοιχα σχολεία του εξωτερικού. Και ενώ αρχικά τα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που ασχολούνταν με το πρόγραμμα Erasmus ήταν πολύ περιορισμένα, σήμερα έχει αυξηθεί τρομερά ο βαθμός του ενδιαφέροντος από όλες τις χώρες και όλα τα σχολεία.
Τι ευκαιρίες προσφέρει συγκεκριμένα το πρόγραμμα σε έναν μαθητή Γυμνασίου ή Λυκείου σήμερα;
Καταρχάς, για να μπει ένα σχολείο σε κάποιο πρόγραμμα Erasmus, πρέπει πρώτα να κάνει μια πρόταση ή αλλιώς μια αίτηση. Όταν αυτή η αίτηση εγκριθεί, τότε θα μπορούν οι μαθητές να μεταβούν στο εξωτερικό και να επισκεφτούν ένα άλλο σχολείο. Στη διάρκεια του προγράμματος, οι μαθητές θα περνούν τη μέρα τους στο ξένο σχολείο και το απόγευμα και το βράδυ θα φιλοξενούνται από τις οικογένειες των παιδιών της ξένης χώρας που έχουν αναλάβει τη φιλοξενία τους. Με απλά λόγια, το πρόγραμμα Erasmus+ προσφέρει την ευκαιρία στα παιδιά να ταξιδέψουν σε μια ξένη χώρα, να συμπράξουν και να κάνουν πράγματα μαζί με συνομήλικους τους που έχουν άλλη κουλτούρα, άλλον πολιτισμό και άλλο εκπαιδευτικό σύστημα.
Ποια είναι τα βασικά κριτήρια με τα οποία επιλέγεται ένα σχολείο ή ένας μαθητής για να συμμετάσχει σε μια μετακίνηση στο εξωτερικό;
Για να επιλεγεί ένα σχολείο σημαίνει ότι το σχολείο έχει μια συγκεκριμένη πρόταση για να συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα Erasmus+. Αυτή την πρόταση την καταθέτει και περνάει από αξιολόγηση. Αν οι αξιολογητές κρίνουν ότι η πρόταση είναι ενδιαφέρουσα και θα κάνει καλό στο σχολείο, τότε την αποδέχονται και την χρηματοδοτούν. Έτσι, οι μαθητές μπορούν να μεταβούν στο εξωτερικό. Όσο για τον τρόπο που επιλέγονται οι μαθητές, αυτός δεν είναι συγκεκριμένος.
Υπάρχει πρόνοια για μαθητές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες η ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες;
Υπάρχει πρόνοια για παιδιά που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, για όσα προέρχονται από δύσκολα οικογενειακά περιβάλλοντα, παιδιά που είναι πρόσφυγες ή μετανάστες. Τόσο τα σχολεία όσο και το ίδιο το πρόγραμμα βοηθούν όσο μπορούν τις παραπάνω κατηγορίες παιδιών, καθώς είναι ευχής έργον να συμμετέχουν σε τέτοιου είδους δράσεις.
Πέρα από τη βελτίωση μια ξένης γλώσσας υπάρχουν άλλες δεξιότητες που αποκτά ένας μαθητής μέσα από μια τέτοια ανταλλαγή και ποιες είναι αυτές;
Προφανώς βελτιώνονται οι δεξιότητες σε κάποια ξένη γλώσσα, κυρίως στα αγγλικά, γιατί αυτή είναι η κύρια γλώσσα επικοινωνίας, αλλά το πιο σημαντικό είναι πως βελτιώνονται οι δεξιότητες αποδοχής της διαφορετικότητας.
Έχετε να μοιραστείτε μαζί μας κάποια ιστορία από μαθητή της περιοχής μας που η συμμετοχή του στο Erasmus+ του άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπει το μέλλον του ή τις σπουδές του;
Θα σας αναφέρω ένα περιστατικό από ένα σχολείο που δε βρισκόταν στον αστικό ιστό και όπου πολλά από τα παιδιά εκεί δεν είχαν πάει ούτε καν στην Αθήνα. Ξαφνικά, λοιπόν, αυτά τα παιδιά, στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, ταξίδεψαν στη Ρουμανία, στην Ιταλία και στη Γερμανία. Αυτό το γεγονός τα βοήθησε να καταλάβουν ότι ο κόσμος είναι πολύ μεγαλύτερος και πιο ενδιαφέρων από όσο πίστευαν. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ένα κορίτσι που ήθελε μετά από το ταξίδι της στο εξωτερικό να σπουδάσει Αρχιτεκτονική και να κάνει τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο εξωτερικό.
Πώς βοηθάει το Erasmus+ έναν έφηβο να διαχειριστεί την πρόκληση της προσαρμογής σε ένα εντελώς ξένο περιβάλλον χωρίς την άμεση υποστήριξη της οικογενείας του;
Οι μαθητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα και μεταβαίνουν στο εξωτερικό, μπορεί να μην έχουν την υποστήριξη της οικογένειάς τους, όμως έχουν την υποστήριξη των εκπαιδευτικών του σχολείου τους, καθώς και την υποστήριξη και των μαθητών του σχολείου όπου πηγαίνουν.
Ποιος είναι ο ρόλος της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στο πρόγραμμα Erasmus+ και τα σχολεία που συμμετέχουν σε αυτό;
Η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης είναι εκείνη που βοηθάει τα σχολεία με το πρόγραμμα Erasmus+, ενημερώνει και κατευθύνει τα σχολεία για το πού θα πάνε και το πώς θα κινηθούν.
Πόσο πρόθυμα είναι τα σχολεία της περιοχής μας σε τέτοιες δράσεις, υπάρχει αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια;
Υπάρχει έντονα αυξητική τάση, καθώς όλο και περισσότερα σχολεία θέλουν να μπουν σε αυτό το πρόγραμμα, όλο και περισσότερα σχολεία μπαίνουν, αλλά έχει ανέβει πολύ και ο ανταγωνισμός.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας εκπαιδευτικός – συντονιστής και πώς μπορεί η υπηρεσία σας να τον διευκολύνει;
Εμείς μέσω του γραφείου μας είμαστε πρόθυμοι να προσφέρουμε κάθε υποστήριξη και κάθε διευκρίνηση για οτιδήποτε χρειαστεί ένα σχολείο. Μπορούμε να το κατευθύνουμε ώστε να καταφέρει να υλοποιήσει με επάρκεια και όπως πρέπει το πρόγραμμα.
Αν μπορούσατε να στείλετε ένα μήνυμα σε έναν μαθητή που διστάζει να κάνει την αίτηση ποιο θα ήταν αυτό;
Θα του έλεγα να μην διστάζει καθόλου, γιατί υπάρχει ασφάλεια και θα του έλεγα αν έχει πολλούς δισταγμούς να επικοινωνήσει με κάποιον μαθητή που έχει την εμπειρία του Erasmus.
Επιμέλεια: Κωνσταντίνα Θάνου, Παναγιώτα Λισγάρα, Νικολέτα Μίντζα, Ισμήνη Ορφανούδη
