ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ
Κατά τη διάρκεια της ζωής, το άτομο βιώνει διάφορες μεταβάσεις. Η μετάβαση είναι μια περίοδος αλλαγής, ένα πέρασμα από μία κατάσταση σε μία άλλη, μια μεταβολή στους ρόλους. Η είσοδος του παιδιού σε μία νέα εκπαιδευτική βαθμίδα και συνεπακόλουθα σε ένα νέο σχολικό περιβάλλον αποτελεί για το παιδί μια πρόκληση που χρειάζεται να επενδυθεί με θετικά συναισθήματα: χαρά, προσμονή, ενδιαφέρον, ενθουσιασμό.
Η μετάβαση από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό είναι μια δυναμική διαδικασία, η οποία αρχίζει από το νηπιαγωγείο και ολοκληρώνεται κατά τη διάρκεια του πρώτου ή του δεύτερου σχολικού έτους, όταν το κάθε παιδί, ανάλογα με τον προσωπικό του ρυθμό ανάπτυξης ενστερνισθεί το νέο του ρόλο, του μαθητή ή της μαθήτριας.
Η μετάβαση, σηματοδοτεί έντονες αλλαγές στην προσωπικότητα του παιδιού, στο οικογενειακό και κοινωνικό του περιβάλλον. Eκθέτει το παιδί σε μια μεγάλη ποικιλία απαιτήσεων, γνωστικών, συναισθηματικών και κοινωνικών.
Η διασφάλιση ομαλής εισόδου των νηπίων στο δημοτικό και η προσαρμογή των παιδιών στις νέες αλλαγές μπορεί να έχει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα στη σχολική του εξέλιξη, στην κοινωνικοποίησή του, στη διαμόρφωση βαθύτερων χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς του.
Για μία επιτυχημένη και ομαλή μετάβαση, το παιδί χρειάζεται να έχει κατακτήσει τη λεγόμενη «σχολική ετοιμότητα». Η σχολική ετοιμότητα αναφέρεται στην ικανότητα του παιδιού να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της σχολικής εκπαίδευσης, οι οποίες καθορίζουν συγκεκριμένες γλωσσικές, γνωστικές, κοινωνικές ικανότητες και στάσεις, αυτοπεποίθηση και δυνατότητες αυτορρύθμισης της κοινωνικής και μαθησιακής συμπεριφοράς στην ανταπόκριση των νέων ρόλων και θετικές στάσεις προς τη μάθηση και τη γνώση.
Αναμενόμενες γνώσεις και ικανότητες για την είσοδο στο Δημοτικό σχολείο:
- Να πειθαρχούν σε βασικούς κανόνες συμπεριφοράς μέσα και έξω από την τάξη.
- Να κοινωνικοποιούνται χωρίς δυσκολίες με τα άλλα παιδιά της ηλικίας τους.
- Να εκφράζονται χρησιμοποιώντας ολοκληρωμένες προτάσεις.
- Να μπορούν να αιτιολογήσουν την άποψή τους
- Να μπορούν να αναλύουν φωνολογικά μια λέξη (π.χ. από ποια φωνή ξεκινά, με ποια φωνή τελειώνει, αν μέσα της έχει μια συγκεκριμένη φωνή, κλπ.)
- Να αναγνωρίζουν το όνομά τους γραμμένο κάπου.
- Να μετρούν μέχρι το είκοσι.
- Να σειροθετούν και να συγκρίνουν τους αριθμούς 0-10.
- Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα βασικά σχήματα (κύκλος, τετράγωνο, ορθογώνιο, τρίγωνο).
- Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα χρώματα.
- Να κρατούν με λειτουργική λαβή το μολύβι.
- Να χρωματίζουν, χωρίς να βγαίνουν έξω από τις γραμμές.
- Να μιλούν για ότι τους αρέσει και το αντίστροφο.
- Να ολοκληρώνουν την εργασία τους.
- Να έχουν την ικανότητα να σκέφτονται πάνω σε προβλήματα που προκύπτουν και να βρίσκουν λύσεις γι’ αυτά.
- Να κάθονται σωστά στην καρέκλα.
- Να διακρίνουν οφθαλμοφανείς κινδύνους και να τους αποφεύγουν.
- Να είναι κατανοητός ο τρόπος που μιλούν.
- Να είναι αυτόνομα, να αυτοεξυπηρετούνται.
- Να ακούν οδηγίες και να τις ακολουθούν.
- Να τακτοποιούν τα πράγματά τους.
- Να μπορούν να δουλεύουν ατομικά και ομαδικά.
- Να περιμένουν τη σειρά τους.
- Να έχουν αυτοκυριαρχία ,αυτοέλεγχο και να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις χωρίς βία (δάγκωμα, χτυπήματα, σπρώξιμο)
- Να κατανοούν ότι το χάνω είναι κανόνας του παιχνιδιού όπως και το κερδίζω.
- Να έχουν αυτοπεποίθηση.
Για την ομαλή μετάβαση πολύ σημαντικός είναι ο ρόλος που έχει διαδραματίσει η φοίτηση του παιδιού στο νηπιαγωγείο. Ωστόσο, εξίσου σημαντικός –αν όχι περισσότερο– είναι και ο ρόλος των γονιών (Gutman & Feinstein, 2007).
Έτσι λοιπόν, για να επιτευχθούν τα παραπάνω και το παιδί να είναι σε θέση να προσαρμοστεί πιο εύκολα στο νέο περιβάλλον και τις απαιτήσεις του, χρειάζεται προηγουμένως και οι γονείς να έχουν:
Διαβάσει βιβλία μαζί με το παιδί.
Αφιερώσει χρόνο για παιχνίδι και λεκτική αλληλεπίδραση και συζήτηση.
Εφαρμόσει πρόγραμμα και ρουτίνα στην καθημερινή ζωή του παιδιού (φαγητό, ύπνος κτλ.).
Παράσχει ευκαιρίες στο παιδί για την κοινωνικοποίηση και την ανάπτυξη των κοινωνικών του δεξιοτήτων.
Ενθαρρύνει συμπεριφορές που αναδεικνύουν αξίες, όπως σεβασμός, ευγένεια, ανεκτικότητα.
Ενθαρρύνει την ανάληψη πρωτοβουλιών και την ανάπτυξη της υπευθυνότητας και της αυτονόμησής τους μέσα από δουλειές, όπως το μάζεμα των παιχνιδιών τους και η τακτοποίηση του δωματίου τους.
Η εμπλοκή των γονέων στη διαδικασία της μετάβασης είναι αδιαμφισβήτητα καθοριστική. Οι γονείς χρειάζεται να ενημερώσουν κι εκείνοι το παιδί για το νέο σχολείο και τον τρόπο λειτουργίας του. Είναι σημαντικό να επισκεφθούν το σχολείο μαζί με το παιδί. Να συζητήσουν με το παιδί γι’ αυτή τη μετάβαση και να απαντήσουν σε τυχόν απορίες του. Είναι επίσης σημαντικό η όποια συζήτηση και ενημέρωση να έχει θετική συναισθηματική επένδυση, να διαπνέεται από ενδιαφέρον και ενθουσιασμό για το σχολείο.
Στοχεύοντας στην ομαλή μετάβαση των παιδιών από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό έχουν προγραμματιστεί από το νηπιαγωγείο μας «δραστηριότητες μετάβασης». Προετοιμασία των παιδιών για τη μετάβαση, με ενημέρωση των παιδιών για το νέο σχολείο και τον τρόπο λειτουργίας του, ξεφύλλισμα των βιβλίων της Α΄ Δημοτικού, επίσκεψη στο δημοτικό πριν την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, κοινές δράσεις με την πρώτη δημοτικού.
Με τις δράσεις αυτές τα νηπιάκια μας θα νιώσουν ότι: τα καταφέρνουν, μπορούν να αξιοποιήσουν τις γνώσεις που διαθέτουν και θα απομυθοποιήσουν το Μεγάλο σχολείο.
ΠΗΓΕΣ:
Βαρβάρα Πρεβεζάνου ΣΣΕ ΠΕ60
https://blogs.sch.gr/9nipagpar/files/2022/05/unnamed-file-1.pdf
https://www.paidiatros.com/paidi/mathisi-sxoleio/transition-nursery-primary-school-high
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ:ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #1: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΩΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ
Διδάσκων: Γουργιώτου Ευθυμία
ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ / ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ
