Ο σχολικός εκφοβισμός (bullying) είναι η εσκεμμένη, επαναλαμβανόμενη και απρόκλητη σωματική, λεκτική, ψυχολογική ή κοινωνική βία μεταξύ μαθητών, με σκοπό την πρόκληση πόνου, φόβου και την επιβολή δύναμης. Δεν πρόκειται για απλό πείραγμα, αλλά για κατάσταση όπου το θύμα αισθάνεται απειλή και αδυναμία αντίδραση.
Συνηθέστερες μορφές εκφοβισμού
- Σωματικός εκφοβισμός: άσκηση φυσικής βίας, χτυπήματα, τσιμπήματα, σπρωξίματα, δαγκωνιές, καταστροφή ή κλοπή της προσωπικής περιουσίας, από ένα παιδί-θύτη (bully) ή από ομάδα παιδιών προς (συμ)μαθητή ή (συμ)μαθήτρια.
- Λεκτικός εκφοβισμός: δημόσια κοροϊδία, χλευασμός και σαρκασμός από ένα συμμαθητή ή από ομάδα συμμαθητών με στόχο τον εξευτελισμό ενός (συμ)μαθητή ή (συμ)μαθήτριας . Σε αυτή την περίπτωση στοχοποιείται κάποιο σωματικό χαρακτηριστικό του παιδιού-θύματος και προβάλλεται με προσβλητικό τρόπο στη μαθητική κοινότητα. Τέτοιο χαρακτηριστικό μπορεί να είναι το ύψος, το βάρος, η σωματική κατασκευή, το χρώμα του δέρματος, τα γυαλιά οράσεως.
- Ψυχολογικός εκβιασμός: επανειλημμένη καταδίωξη, απειλές με σκοπό την εκούσια απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών αντικειμένων ή/και τον εξαναγκασμό σε αντικοινωνικές πράξεις.
- Κοινωνικός εκφοβισμός: εσκεμμένος αποκλεισμός μαθητών από κοινωνικές δραστηριότητες.
- Ηλεκτρονικός εκφοβισμός- cyber-bullying: κρυφή βιντεοσκόπηση με σκοπό την απειλή και τη διαπόμπευσή, απειλή για δημοσίευση προσωπικών πληροφοριών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποστολή υβριστικού υλικού μέσω e-mails και των υπηρεσιών SMS και MMS των κινητών τηλεφώνων.
Οι αιτίες που τον προκαλούν είναι είτε αναπαραγωγή ενδοοικογενειακής βίας, είτε η ανάγκη των παιδιών – θυτών να επιβληθούν στους άλλους , η κυριαρχία επιθετικών και ρατσιστικών στερεοτύπων, ή η αρνητική επίδραση σκηνών βίας από ΜΜΕ και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, κλπ.
Για τους λόγους αυτούς, ειδικά προγράμματα ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων και άμβλυνσης της επιθετικότητας κάθε ηλικίας, αναπτύσσονται ολοένα και περισσότερο στις σχολικές μονάδες, παράλληλα με ενημερώσεις που γίνονται από ειδικούς σε εκπαιδευτικούς και γονείς για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του επικίνδυνου αυτού φαινόμενου. Δράσεις, όπως παρουσιάσεις εντός του σχολείου με θέμα την αποτροπή του bullying, προγράμματα αγωγής στη συμπεριφορά, όπως εκμάθηση θετικών τρόπων επίλυσης των διαφορών, ενθάρρυνση ανοιχτής επικοινωνίας των μαθητών, αλλά και εκπαίδευση σε δεξιότητες κοινωνικής συνοχής, δηλαδή δέσιμο της ομάδας, επιδίωξη συνεργασίας, εργασία σε ομάδες επιδιώκουν σε ομαλές κοινωνικές σχέσεις συνύπαρξης. Για την αντιμετώπιση της συμπεριφοράς χρειάζεται η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων μερών, μαθητών, δασκάλων / καθηγητών και γονέων. Η οικογένεια επίσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση του φαινομένου, καθώς και οι γονείς είναι υπεύθυνοι να μαθαίνουν στα παιδιά τους τη διαφορετικότητα, την ισότητα και το σεβασμό προς όλους. Μπορεί να είμαστε διαφορετικοί όμως Όλοι είμαστε ΙΣΟΙ.
Στο νηπιαγωγείο, από τις πρώτες κιόλας μέρες της σχολικής χρονιάς αφιερώνουμε χρόνο ώστε τα παιδιά να γνωριστούν μεταξύ τους μέσα από παιχνίδια γνωριμίας και δράσεις παρουσίασης τους εαυτού τους. Ανακαλύπτουν με τον τρόπο αυτό τα κοινά στοιχεία που έχουν μεταξύ τους. Ταυτόχρονα με παιχνίδια συνεργασίας, ομαδικές εργασίες, πράξεις καλοσύνης και αλληλοβοήθειας μαθαίνουν να συνυπάρχουν, να συνεργάζονται, να περιμένουν τη σειρά τους , να βοηθούν ο ένας τον άλλο, και να νοιάζονται για τους συμμαθητές τους. Το βάζο με τα ευγενικά λογάκια μας δίνει ιδέες για το πώς θα ζητήσουμε κάτι που θέλουμε κι επιβεβαιώνει τον κανόνα ότι με την ευγένεια κερδίζεις αυτό που θέλεις πιο εύκολα. Επίσης, σημαντικό είναι ότι τα παιδιά εκπαιδεύονται από αυτή την ηλικία να λένε: » STOP με ενοχλεί αυτό που κάνεις», προκειμένου να προστατέψουν τον εαυτό τους από κάποια πιο ατίθασα παιδιά. Οι κανόνες στην τάξη παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο και είναι σεβαστοί εφόσον έχουν συζητηθεί στην ολομέλεια κι έχουν συμφωνηθεί από κοινού.
«ΕΝΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΕΝΑΝ» είναι το σύνθημά μας.
Ευελπιστούμε, ο σπόρος που ρίχνουμε και βλέπουμε να φυτρώνει, να μεγαλώνει και να βγάζει φυλλαράκια, να ανθίσει και να βγάλει καρπούς αργότερα όταν θα έχουν μεγαλώσει, ώστε ιδανικά να μην υπάρχει βία αλλά σεβασμός απέναντι στον διπλανό μας. Ας βάλουμε όλοι μαζί, εκπαιδευτικοί, παιδιά, γονείς , το λιθαράκι μας για ένα καλύτερο αύριο.
Προτεινόμενες ιστορίες σχετικές με το θέμα, που μπορούν να λειτουργήσουν σαν αφόρμηση και αφορμή για συζήτηση σχετικά με τα συναισθήματα των ηρώων είναι και οι ακόλουθες:
* Eikona ζωής – Η μέρα που έγινα κι εγώ λύκος – Παραμύθι
* Μια εκπαιδευτική ιστορία για το bulling – Όλιβερ Μπάτον
Πηγές:
https://paidagogiko.gr/blog/sxolikos-ekfovismos
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CE%B5%CE%BA%CF%86%CE%BF%CE%B2%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82
youtube
