της Σοφίας Β.

Η Νέα Μονή βρίσκεται στο κέντρο του νησιού, σε οδική απόσταση 12 χιλιομέτρων από την πόλη της Χίου. Βρίσκεται σε υψόμετρο 670 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Προς τη νότια άκρη του όρους Προβατά, δυτικά και ψηλότερα της Νέας Μονής βρίσκεται και η Σκήτη των Αγίων Πατέρων, ιδρυτών της Νέας Μονής.

Είναι το πιο σπουδαίο από τα μοναστήρια του νησιού και αποτελεί μνημείο διεθνούς σημασίας και θεωρείται μεγαλούργημα καλλιτεχνίας. Ανήκει στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Κτίσθηκε στη μέση του νησιού σε σχήμα Χ, από τον Κωνσταντίνο τον Μονομάχο.

Κατά την παράδοση, ανεγέρθηκε στο σημείο όπου βρέθηκε η ιερή εικόνα της Θεοτόκου από τους τρεις ασκητές Νικήτα, Ιωάννη και Ιωσήφ. Η εικόνα βρέθηκε άκαυστη μέσα στη μυρσίνη.

Λίγες μέρες μετά το Πάσχα του 1822, οθωμανικά στρατεύματα κατέσφαξαν χιλιάδες αθώους άοπλους Χιώτες που είχαν καταφύγει στη Μονή για να γλιτώσουν από τη Σφαγή. Το οστεοφυλάκιο συντηρεί μέχρι σήμερα τα οστά και τα κρανία των αδικοχαμένων Χιωτών.