Τα έθιμα του Πάσχα ειναι μοναδικά παγκοσμίος. Υπέροχα, μοναδικά, παραδοσιακά, αλλά και σημαντικά
ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ
Με ένα κόκκινο πανί, που συμβολίζει το αίμα του Χριστού, απλωμένο στο μπαλκόνι ή το παράθυρο, ξεκινούν στην επαρχία τη Μεγάλη Πέμπτη οι προετοιμασίες για τη βραδιά της Ανάστασης, ενώ την ίδια ημέρα οι νοικοκυρές σε όλη τη χώρα βάφουν τα κόκκινα αυγά. Τη Μεγάλη Πέμπτη ζυμώνονται και τα τσουρέκια. Αυτήν την ημέρα οι νοικοκυρές δεν πλένουν, δεν απλώνουν ούτε κάνουν άλλες δουλειές στο σπίτι.
Τη Μεγάλη Πέμπτη στην εκκλησία ψέλνεται η μακρά ακολουθία των Παθών με τα 12 Ευαγγέλια και αναπαριστάνεται ξανά η Σταύρωση. Αφού τελειώσουν τα 12 Ευαγγέλια, κοπέλες αναλαμβάνουν να στολίσουν τον Επιτάφιο με γιρλάντες από λευκά λουλούδια, έτσι ώστε το πρωί της επόμενης μέρας να είναι έτοιμος να δεχθεί το σώμα του Χριστού κατά την Αποκαθήλωση.
ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Ακόμη και σήμερα σε κάποια χωριά οι κάτοικοι δεν στρώνουν καν τραπέζι τη Μεγάλη Παρασκευή. Δεν τρώνε γλυκά για την αγάπη του Χριστού, που τον πότισαν ξύδι. Ταχινόσουπα, μαρούλι ή φακές με ξύδι είναι τα συνήθη φαγητά. Κανείς δεν πρέπει να πιάσει στα χέρια του σφυρί ή βελόνι, γιατί θεωρείται μεγάλη αμαρτία. Το βράδυ γίνεται ο Εσπερινός και η περιφορά του Επιταφίου, ο στολισμός και η περιφορά του οποίου είναι το κυριότερο έθιμο της Μεγάλης Παρασκευής.
Χαρακτηριστικό των παλαιότερων ετών ήταν η ευγενής άμιλλα ανάμεσα στις ενορίες για τον ομορφότερα στολισμένο Επιτάφιο. Πρώτα πήγαιναν τα λουλούδια για το στολισμό του Επιταφίου οι ελεύθερες και ύστερα οι παντρεμένες. Από κάτω περνούσαν όλοι από μία φορά, ενώ πίστευαν πως, αν τα ζωηρά παιδιά περάσουν τρεις φορές, θα γίνουν φρόνιμα… Τρεις φορές έπρεπε να περάσουν και οι άρρωστοι για ν” αναρρώσουν.
ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΕΘΙΜΩΝ
ΚΟΚΚΙΝΑ ΑΒΓΑ : Συμβολίζουν με το κόκκινο χρώμα τους το αίμα του Χριστού
ΑΡΝΙ : Συμβολίζει τους πιστούς από την παραβολή του Χριστού με τον βοσκό
Ο ΣΤΑΥΡΟΣ: Συμβολίζει το Σταυρό πάνω στον οποίο μαρτύρησε ο Χριστός
Η ΛΑΜΠΑΔΑ: Συμβολίζει το φως που έφερε ο Χριστός νικώντας το θάνατο και κατ’ επέκταση το σκοτάδι με την Ανάστασή του
ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΑ: Με το θόρυβο και το φως που κάνουν λέγεται ότι διώχνουν τα κακά πνεύματα.
ΤΑ ΥΠΕΡΟΧΑ,ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ, ΚΑΙ ΕΝΤΥΠΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ:
«ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΥΡΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ»
1. (Χρόνης Αηδονίδης & Νεκταρία Καραντζή) σε μουσική εκδοχή της Θράκης
«Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα.
Σήμερα όλα θλίβονται και τα βουνά λυπούνται.
Σήμερα έβαλαν βουλή οι άνομοι Οβραίοι»
«ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΣΠΩ ΠΑΣΧΑΛΙΑ»
2.(παραδοσιακό Μακεδονικό τραγούδι)
«Σήμερα Δέσπου μ” Πασχαλιά κι όλη την ιβδουμάδα
κι εσύ Δέσπου μ” δεν φαίνισι, σιργιάνι για να κάνεις.
Και τι καλό έχω εγώ η πικριά, εγώ η φαρμακουμένη;
Ιψές πέθαν” ου άντρας μου, προυψές ο πιθιρός μου
και του πιδί μου δεν μπουρεί, βαριά είναι θιρμασμένου
κι εγώ θαρρούσα δεν μπουρεί κι αυτό ήταν πιθαμένου»
» ΣΗΜΕΡΑ ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ»
3. (Δόμνα Σαμίου)
«Σήμερα χριστός Ανέστη
και στους ουρανούς ευρέθη.
Σήμερα και οι παπάδες
λειτουργάν σαν δεσποτάδες.
Σήμερα και τα κορίτσια
στέκονται σαν κυπαρίσσια.
Σήμερα τα παλικάρια
στέκονται σαν τα βλαστάρια.
Σήμερα κι οι παντρεμένες
είναι λαμπροφορεμένες…»
Παραδοσιακές συνταγές για τις ημέρες του Πάσχα:
ΤΟ ΓΝΗΣΙΟ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΡΝΑΚΙ ΜΕ ΠΑΤΑΤΕΣ
ΤΑ ΝΟΣΤΙΜΑ ΚΑΙ ΑΦΡΑΤΑ ΤΣΟΥΡΕΚΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
ΜΙΑ ΟΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΚΑΛΟΣΤΟΛΙΣΜΕΝΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΣΑΛΑΤΑ
ΤΑ ΟΜΟΡΦΑ ΚΑΤΑΚΟΚΚΙΝΑ ΑΥΓΑ
ΑΛΛΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΚΑΙ ΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΙΑ
ΜΕΛΙΤΙΝΙΑ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ
ΛΑΜΠΡΟΚΟΥΛΟΥΡΑ.
Μεϊμάρη Ασπασία
