ΣαΪτοπόλεμος, το κάψιμο του Ιούδα.
Το πιο γνωστό έθιμο του Πάσχα στην Μεσσηνία είναι αυτό του Σαϊτοπολέμου. Λέγεται πως το έθιμο είναι βγαλμένο από τη Μεσσηνιακή ιστορία και τους ηρωικούς αγώνες των κατοίκων της Καλαμάτας κατά των Τούρκων. Σύμφωνα λοιπόν με την παράδοση, οι Μεσσήνιοι χρησιμοποιούσαν τις σαϊτες για να αναχαιτίσουν το ιππικό των Τούρκων. Ο δυνατός θόρυβος και ο κρότος που προκάλεσαν, τρόμαξαν τα άλογα τόσο πολύ που έριξαν κάτω τους αναβάτες τους και έφυγαν φοβισμένα. Οι σαϊτολόγοι (τα μπουλούκια) προετοιμάζονται όλο το χρόνο για εκείνη την ημέρα. Ετοιμάζουν τα χαρμάνια και γεμίζουν τους χαρτονένιους σωλήνες που θα σκάσουν την Κυριακή του Πάσχα. (Σε ορισμένα χωριά της Μεσσηνίας ο σαϊτοπόλεμος γινόταν τη Δευτέρα του Πάσχα.) Οι συμμετέχοντες χωρίζονται σε ομάδες (μπουλούκια) των 10-15 ατόμων, οι οποίες διαθέτουν λάβαρο, σαλπιγκτή και επικεφαλής. Πολλοί από αυτούς φορούν παραδοσιακές στολές, ενώ οι υπόλοιποι προτιμούν πρόχειρα ρούχα και στρατιωτικές στολές. Με το σύνθημα της έναρξης οι σαϊτες ανάβουν και εκκωφαντική φασαρία ξεσηκώνει το πλήθος που ζητωκραυγάζει.
Συνταγές:
Ν.Μεσσηνίας: Ριγανάδα, Σπανάκι με μαυρομάτικα, λαλάγγια, γουρνοπούλα.
Είναι εύκολο, γρήγορο και πάνω απ΄ όλα δεν χρειάζεται κάτι το ιδιαίτερο για να το ετοιμάσει κανείς. Το φαγητό του καλοκαιριού που το αγαπούν μικροί και μεγάλοι, μας χορταίνει και μας δροσίζει. Με πολλές παραλλαγές και ονομασίες και φυσικά μιλάμε για την γνωστή σε όλους μας “Μπαμπανάτσα ή “Ριγανάδα”.
Υλικά:
ψωμί
ντομάτα φρέσκια
λάδι
αλάτι
ρίγανη
Παρασκευή
«Κόβουμε ψωμί χωριάτικο σε φέτες, να έχουνε γύρω-γύρω κόρα.
Τρίβουμε με τον τρίφτη πάνω ντομάτα φρέσκια.
Ρίχνουμε αλάτι, ρίγανη και λάδι. Η ριγανάδα-μπαμπανάτσα τρώγεται σκέτη αλλά και με τυρί ή ελιές».
Παραδοσιακά τραγούδια,
Ν.Μεσσηνίας (τραγούδια): Στον πλάτανο της Αρκαδιάς, Η Ελένη του Χαμέρη.
Στης Αρκαδιάς τον πλάτανο
Ώρε στης Αρκαδιάς τον πλάτανο, γεια σ” Ελένη!
Αμάν, αμάν Ελένη, ζαχαροζυμωμένη!
Ώρε Ελένη, που, Ελένη που “ν ο άντρας σου, γεια σ” Ελένη!
Αμάν, αμάν Ελένη, μας τρέλανες, καημένη!
Ώρε θε να καεί, θε να καεί ο πλάτανος, γεια σ” Ελένη!
Αμάν, αμάν Ελένη, ζάχαρη με το μέλι!
Αυτή η φωτογραφία είναι τραβηγμένη στις αρχές του 20ου αιώνα και απεικονίζει την πόλη της Κυπαρισσίας. Είναι από μια συλλογή που είχε κάποτε ο παππούς μου και έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς πια η εικόνα της πόλης δεν έχει καμία απολύτως ομοιότητα.
Καρυδομάτη Δήμητρα
