Γεννήθηκε το 1781 στο χωριό Μεγάλη Αναστάσοβα των Πισινών Χωριών του Μυστρά (σημερινή Νέδουσα Μεσσηνίας, στους πρόποδες του Ταϋουγέτ, 25 χιλιόμετρα από την πόλη της Καλαμάτας, όπως μας διηγείται ο ίδιος στα απομνημονεύματά του που κατέγραψε ο Γ. Τερτσέτης. Στη σελ. 1 αναφέρει: Εγεννήθηκα εις ένα χωριό Μεγάλη Αναστάσοβα αποδώθε από του Μυστρά προς την Καλαμάτα. Ο προπάππος μου ήτον Προεστός και ο πατέρας μου έφυγε δεκαέξι χρόνων και επήγε με τα στρατεύματα τα Ρούσικα στην Πάρο και ήτον πολεμικός. Τον εσκότωσαν εις την Μονεμβασιά μαζί με έναν αδελφό και μ” εναν κουνιάδο μου. Από ένδεκα χρόνων, μαζί με τον πατέρα μου, έσερνα άρματα. Ετουφέκισα ένα Τούρκο στο Λεοντάρι.

Το 1816, μετά τη σφαγή του πατέρα του από τους Τούρκους και ο Νικηταράς ακολούθησε τον θείο του Κολοκοτρώνη στα Επτάνησα, όπου εντάχθηκε στα Ρωσικά τάγματα και μετέβη στην Ιταλία για να πολεμήσει κατά του στρατού του Ναπολέοντα. Στις 18 Οκτωβρίου 1818, ενώ βρισκόταν στην Καλαμάτα, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία από τον Ηλία Χρυσοσπάθη.

Ο Νικηταράς δεν κράτησε το οικογενειακό επώνυμο Σταματέλος, αλλά το έτος 1818 μετά τη μύησή του στη Φιλική Εταιρεία, το υποκοριστικό Σταματελόπουλος, Το παράδειγμά του ακολούθησε και ο αδελφός του Νικόλας. Στον ελληνικό λαό όμως έμεινε με το αγαπημένο του προσωνύμιο Νικηταράς, που του αποδόθηκε μετά την Μάχη στα Δερβενάκια και υιοθέτησε ως επώνυμο ο γιός του Ιωάννης μετά το 1854.

Στη συνέχεια επέστρεψε στα Επτάνησα και υπηρέτησε τους Γάλλους, οι οποίοι στο μεταξύ τα είχαν καταλάβει με τη συνθήκη του Τίλσιτ. Ακολούθως υπηρέτησε στον Αγγλικό στρατό με το βαθμό του Πεντηκόνταρχου.

Ήταν ένας από τους σημαντικότερους αγωνιστές της Επανάστασης του 1821. Συντηρούσε δικό του σώμα ενόπλων με άνδρες που προέρχονταν από διάφορα μέρη της Ελλάδας.

Συμμετείχε στην αντιμετώπιση του Δράμαλη στην Πελοπόννησο. Όταν οι Έλληνες κατέστρεψαν τη στρατιά του Δράμαλη στα στενά των Δερβενακίων, ο Νικηταράς μαζί με τους Δημήτριο Υψηλάντη και Παπαφλέσσα, είχε καταλάβει τη χαράδρα γύρω από τον Άγιο Σώστη, απ” όπου θα περνούσαν οι Τούρκοι, προκαλώντας τους μεγάλη καταστροφή. Κατά τη διάρκεια της μάχης μάλιστα έσπασε τρία σπαθιά και όταν έσπασε το τελευταίο, το χέρι του έπαθε αγκύλωση και χρειάστηκε γιατρός για να του ανοίξει το χέρι και να βγάλει το σπαθί. Καθώς ο Δράμαλης υποχωρούσε προς το Άργος, ο Νικηταράς κατέλαβε την οχυρή θέση Αγιονόρι και σκότωσε πολλούς Τούρκους που προσπάθησαν να διαφύγουν μέσω αυτής. Συνετέλεσε στο να υποχωρήσει τελικά ο Δράμαλης, υφιστάμενος πανωλεθρία (26 – 28 Ιουλίου 1822).

Ο Νικηταράς πήρε μέρος σε πολλές ακόμη μάχες μέχρι που απελευθερώθηκε η χώρα.

Επί Καποδίστρια και Όθωνα ανήκε στο Κόμμα των Ναπαίων (Ρωσόφιλων). Η Ελληνική Κυβέρνηση, φοβούμενη ότι το ρωσόφιλο Κόμμα επεδίωκε να αντικαταστήσει τον Βασιλιά Όθωνα με κάποιον Ρώσο Πρίγκιπα, συνέλαβε το Νικηταρά το 1839 και τον καταδίκασε, σε ενάμιση χρόνο φυλάκιση, την οποία εξέτισε στις φυλακές της Αίγινας. Ο Νικηταράς είχε εμπλακεί σε συνωμοσία εναντίον του Όθωνα, και είχε προδοθεί η δράση των συνωμοτών από πρώην μέλος. Στην επακόλουθη δίκη που ακολούθησε δεν προσκομίστηκαν, αφού είχαν προλάβει να τα καταστρέψουν, ενοχοποιητικά στοιχεία τα οποία να μπορούσαν να αποδείξουν έστω τη σύσταση «μυστικής εταιρείας» για αυτό και αθωώθηκε.

Όταν αποφυλακίστηκε ο Νικηταράς, η υγεία του ήταν εξασθενημένη από τα βασανιστήρια που υπέστη κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του. Έπασχε από ζάχαρο χωρίς να το γνωρίζει, με αποτέλεσμα να χάσει σε μεγάλο βαθμό την όρασή του. Του χορηγήθηκε «άδεια επαιτείας», στον χώρο όπου υπάρχει σήμερα ο ναός της Ευαγγελίστριας, κάθε Παρασκευή. Το 1843, όταν ο Βασιλιάς Όθωνας αναγκάστηκε να δώσει Σύνταγμα στην Ελλάδα του απονεμήθηκε ο βαθμός του υποστράτηγου μαζί με μία πενιχρή σύνταξη. Απεβίωσε στις 25 Σεπτεμβρίου 1849 σε ηλικία 62 ετών. Τελευταία του επιθυμία ήταν να ταφεί δίπλα από το Θείο του Θ. Κολοκοτρώνη στο Ά Νεκροταφείο Αθηνών

Γεια τον θάνατο του Νηκητα Σταματελόπουλο πατήστε εδώ :

https://www.mixanitouxronou.gr/nikitaraso-tourkofagos-filakisthike-apo-tous-vavarous-vasanisthike-echase-tin-orasi-tou-ke-katelixe-zitianos-sta-skalia-tis-ekklisias-vinteo/

1. Αθανάσιος Διάκος

2. Αλέξανδρος Υψηλάντης

3. Ανδρέας Μιαούλης

4. Γεωργάκης Ολύμπιος

5.Δημήτριος Παπανικολής

6. Δημήτριος Υψηλάντης

7. Εμμανουήλ Παππάς

8. Γεώργιος Καραϊσκάκης

9. Κωνσταντίνος  Κανάρης

10. Λόρδος Βύρων

11. Μαντώ Μαυρογένους

12. Μάρκος Μπότσαρης

13. Μπουμπουλίνα

14. Νικηταράς

15. Οδυσσέας Ανδρούτσος

16. Παπαφλέσσας

17. Ρήγας Φεραίος

Παντρεύτηκε δυο φορές, στην ηλικία των 17 με τον Σπετσιώτη Δημήτριο Γιάννουζα και στην ηλικία των 30 ετών με τον Σπετσιώτη πλοιοκτήτη και πλοίαρχο Δημήτριο Μπούμπουλη. Και οι δυο σκοτώθηκαν από Αλγερινούς πειρατές.^[2]. Της άφησαν, ωστόσο, μια τεράστια περιουσία, την οποία ξόδεψε εξ ολοκλήρου για να αγοράσει καράβια και εξοπλισμό για την Ελληνική Επανάσταση.

Όταν η Μπουμπουλίνα έγινε χήρα για δεύτερη φορά, είχε έξι παιδιά: τρία από τον πρώτο της γάμο, τον Ιωάννη,τον Γεώργιο και τη Μαρία, και τρία από τον δεύτερο γάμο της: την Σκεύω, την Ελένη και τον Νικόλαο. Επίσης είχε και τεράστια περιουσία την οποία είχε κληρονομήσει από τους συζύγους της, έχοντας υπό την κατοχή της πλοία, γη και χρήματα (τα μετρητά που είχε κληρονομήσει από τον Μπούμπουλη ήταν πάνω από 300.000 τάλαρα^[3])^[4]. Κατάφερε να αυξήσει την περιουσία της με σωστή διαχείριση και εμπορικές δραστηριότητες.

Το ακρόπρωρο του πλοίου «Αγαμέμνων» της Μπουμπουλίνας με κυβερνήτη το γιο της Ιωάννη. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Αρχικά έγινε συνέταιρος σε αρκετά πλοία ενώ αργότερα κατασκεύασε τρία δικά της, το ένα από τα οποία με το όνομα Αγαμέμνων πήρε μέρος στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, μήκους 48 πήχεων και έχοντας 18 κανόνια, η ναυπήγηση του οποίου κόστισε 75.000 τάλαρα. Το όνομα αυτό το έδωσε στη ναυαρχίδα της από τον ομηρικό βασιλιά των Μυκηνών, Αγαμέμνονα, που οδήγησε τους Έλληνες στον Τρωικό πόλεμο. Αυτό δείχνει πόσο τιμούσε η Μπουμπουλίνα την ελληνική ιστορική της κληρονομιά και τι συμβόλιζε το όνομα του πλοίου της.

Το 1816 η Οθωμανική Αυτοκρατορία θέλησε να κατασχέσει την περιουσία της με τη δικαιολογία ότι τα πλοία του δεύτερου άντρα της, συμμετείχαν με τον ρωσικό στόλο στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο^[5], μετά απὀ καταγγελίες συγγενών της, που εποφθαλμιούσαν την περιουσία της. Τότε η Μπουμπουλίνα πήγε στην Κωνσταντινούπολη με το πλοίο της Κανάκης, όπου συνάντησε τον Ρώσο, Φιλέλληνα πρεσβευτή Στρογκόνωφ, από τον οποίο ζήτησε να την προστατέψει επικαλούμενη τις υπηρεσίες του συζύγου της στον ρωσικό στόλο και το γεγονός ότι τα πλοία της είχαν τότε ρωσική σημαία, βάση της Συνθήκης Κιουτσούκ-Καϊναρτζή μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, το 1774. Τότε εκείνος για να την σώσει από την επικείμενη σύλληψή της από τους Τούρκους, την έστειλε στην Κριμαία της νότιας Ρωσίας, στη Μαύρη Θάλασσα, σε ένα κτήμα που της δόθηκε από τον Τσάρο Αλέξανδρο Α’. Πριν όμως πάει εκεί, κατάφερε να συναντήσει τη μητέρα του Σουλτάνου Μαχμούτ Β΄, την Βαλιντέ Σουλτάνα. Η Σουλτάνα εντυπωσιάστηκε από τον χαρακτήρα της Μπουμπουλίνας και έπεισε τον γιο της να υπογράψει φιρμάνι, με το οποίο δεν θα άγγιζε την περιουσία της και δεν θα την συνελάμβανε. Η Μπουμπουλίνα αφού έμεινε στην Κριμαία για περίπου τρεις μήνες περιμένοντας να ηρεμήσει η κατάσταση, έφυγε για στις Σπέτσες όταν κατάλαβε ότι ο κίνδυνος είχε πλέον απομακρυνθεί^[6].

Η Μπουμπουλίνα, έχοντας γίνει ήδη μέλος της Φιλικής Εταιρείας στην Κωνσταντινούπολη, που προετοίμαζε την ελληνική επανάσταση, και όντας η μόνη γυναίκα που μυήθηκε σε αυτή, στον κατώτερο βαθμό μύησης αφού οι γυναίκες δεν γίνονταν δεκτές, καθώς γυρνούσε στις Σπέτσες, αγόραζε μυστικά όπλα και πολεμοφόδια από τα ξένα λιμάνια, τα οποία μετά έκρυψε στο σπίτι της, ενώ ξεκίνησε την κατασκευή του πλοίου Αγαμέμνων^[7], της ναυαρχίδας της, η οποία ολοκληρώθηκε το 1820. Για τη ναυπήγηση του Αγαμέμνονα καταγγέλθηκε στην Υψηλή Πύλη ότι ναυπήγησε κρυφά πολεμικό πλοίο, αλλά η Μπουμπουλίνα κατάφερε να ολοκληρώσει την κατασκευή του δωροδοκώντας τον απεσταλμένο Τούρκο επιθεωρητή στις Σπέτσες και πετυχαίνοντας την εξορία αυτών που την κατήγγειλαν. Το 1819 η Μπουμπουλίνα επισκέφθηκε και πάλι την Κωνσταντινούπολη.

Την ίδια περίοδο έρχεται σε ρήξη με τα παιδιά του δεύτερου συζύγου της από τον πρώτο του γάμο-΄τον Παντελή και τον Γιάννη- όταν διεκδικούν το μερίδιο από την πατρική περιουσία. Κατέφυγαν όχι σε τουρκικό δικαστήριο, ούτε στην εκκλησιαστική αρχή στην οποία υπάγονταν: στη μητρόπολη Ναυπλίου και Άργους, αλλά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο για μεγαλύτερο κύρος. Εκείνο έκδωσε επιτίμιο, ίνα η ρηθείσα Λασκαρίνα[...] φοβειθείσα[...] την αιώνιον κόλασιν [...] παύσηται πάσης διαστροφής και ματαίας προφασεως και μη φανερώση εις μέσον οσάπερ κατακρατεί άσπρα, ομολογίας, ρουχικά ή άλλα κινητά και ακίνητα πράγματα [...]. Στη συνέχεια καταφεύγουν τα δύο αδέλφια στους προεστούς των Σπετσών, οι οποίοι περιορίζονται σε μια καταγραφή της περιουσίας της χωρίς όμως και να δίνουν λύση στην ενδοοικογενειακή διαφορά. Με το επιτίμιο και την έκθεση των προκρίτων καταφεύγουν τα δύο αδέλφια στη συνέχεια, στο Βουλευτικό, το οποίο δεν έλαβε θέση, εκτιμώντας το μέγεθος της προσφοράς της Μπουμπουλίνας στον Ελληνικό Αγώνα.^[8].

Επανάσταση[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

H Μπουμπουλίνα στο πλοίο «Αγαμέμνων», πίνακας του Γερμανού ζωγράφου Peter von Hess

Όταν ξεκίνησε η ελληνική επανάσταση, είχε σχηματίσει δικό της εκστρατευτικό σώμα από Σπετσιώτες, τους οποίους αποκαλούσε «γενναία μου παλικάρια». Είχε αναλάβει να αρματώνει, να συντηρεί και να πληρώνει τον στρατό αυτό μόνη της όπως έκανε και με τα πλοία της και τα πληρώματά τους, κάτι που συνεχίστηκε επί σειρά ετών και την έκανε να ξοδέψει πολλά χρήματα για να καταφέρει να περικυκλώσει τα τουρκικά οχυρά, το Ναύπλιο και την Τρίπολη. Έτσι τα δύο πρώτα χρόνια της επανάστασης είχε ξοδέψει όλη της την περιουσία.

Μετεπαναστατικά χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Προτομή της Μπουμπουλίνας στο Πεδίο του Άρεως, στην Αθήνα

Μετά την κατάληψη του Ναυπλίου από τους Έλληνες στις 30 Νοεμβρίου 1822, το νεοσύστατο κράτος της έδωσε κλήρο στην πόλη ως ανταμοιβή για την προσφορά της στο έθνος και η Μπουμπουλίνα εγκαταστάθηκε εκεί. Στα τέλη του 1824, η Ελλάδα υποφέρει από τον δεύτερο εμφύλιο πόλεμο, όπου η Κυβέρνηση Κουντουριώτη (η κυβέρνηση των Πλοιάρχων των νησιών) υπερισχύει του συνασπισμού των Προεστών και των Στρατιωτικών της Πελοποννήσου, με αποτέλεσμα ο Πάνος Κολοκοτρώνης, που διατελούσε φρούραρχος Ναυπλίου, να δολοφονηθεί και ο Κολοκοτρώνης να συλληφθεί και να φυλακιστεί μαζί με άλλους οπλαρχηγούς σε ένα μοναστήρι της Ύδρας, τον Προφήτη Ηλία. Η Μπουμπουλίνα αντέδρασε και ζήτησε την αποφυλάκιση του Κολοκοτρώνη^[9], λόγω του σεβασμού που έτρεφε προς αυτόν. Τότε η ίδια κρίνεται επικίνδυνη από την Κυβέρνηση και συλλαμβάνεται δύο φορές από το Υπουργείο Αστυνομίας, με εντολή να φυλακιστεί. Τελικά η Μπουμπουλίνα εξορίστηκε στις Σπέτσες χάνοντας τον κλήρο γης, που το Κράτος της είχε παραχωρήσει στο Ναύπλιο.

Το 1825 η Μπουμπουλίνα ζούσε στις Σπέτσες, πικραμένη από τους πολιτικούς και την εξέλιξη του Αγώνα και έχοντας ξοδέψει όλη την περιουσία της στον πόλεμο, η Ελλάδα βρέθηκε ξανά σε μεγάλο κίνδυνο. Στις 12 Φεβρουαρίου ο Αιγύπτιος ναύαρχος Ιμπραήμ Πασάς με έναν τουρκοαιγυπτιακό στόλο, αποβιβάστηκε στο λιμάνι της Πύλου στην Πελοπόννησο με 4.400 άντρες, σε μια τελευταία προσπάθεια να σταματήσει την επανάσταση.

Η Μπουμπουλίνα άρχισε να προετοιμάζεται ξανά, αλλά σκοτώθηκε σε συμπλοκή στις 22 Μαΐου 1825. Ο μικρότερος γιος της από τον πρώτο της γάμο, ερωτεύτηκε την κόρη της πολύ πλούσιας οικογένειας των Κουτσαίων, προκρίτων στις Σπέτσες.

Οι Κουτσαίοι δεν ήθελαν τον γάμο μεταξύ των δύο οικογενειών διότι η Μπουμπουλίνα είχε ξοδέψει πια την τεράστια περιουσία της και είχε παραπέσει οικονομικά. Υπάρχει και η εκδοχή ότι η κοπέλα αυτή, Ευγενία Κούτση (κόρη του Χριστόδουλου), ήταν ήδη λογοδοσμένη να πάρει κάποιον άλλον πλουσιότερο Σπετσιώτη. Οι δύο νέοι όμως κλέφτηκαν και πήγαν στο σπίτι του πρώτου άντρα της Μπουμπουλίνας, του Δημητρίου Γιάννουζα. Η Μπουμπουλίνα πήγε και αυτή στο σπίτι ενώ λίγο αργότερα έφτασαν και οι Κουτσαίοι πολύ εξαγριωμένοι με την απαγωγή, την οποία θεώρησαν μεγάλη προσβολή, σύμφωνα με τα έθιμα της εποχής. Κατά τη διάρκεια λογομαχίας μεταξύ Μπουμπουλίνας και Κουτσαίων, o Ιωάννης Κούτσης πυροβόλησε και σκότωσε τη Μπουμπουλίνα^[10]. Οι Ρώσοι μετά τον θάνατό της, της απένειμαν τον τίτλο της «Ναυάρχου», έναν τίτλο, μοναδικό στα παγκόσμια χρονικά για γυναίκα.^{[εκκρεμεί παραπομπή]}

Το Ντολτσό είναι μια πλατεία στην παλιά πόλη της Καστοριάς. Το κανονικό της όνομα είναι πλατεία αδελφών Εμανουήλ, λόγο του μνημείου που τοποθετήθηκε προς τιμήν τους. Αποτελούσε παλιά το εμπορικό κέντρο τις πόλης και έχει συνδεθεί με την οικονομική και πολιτιστική ζωή της παλιάς Καστοριάς.Πήρε την ονομασία Ντολτσό από το γλυκό, ήπιο κλίμα που επικρατεί στην νότια πλευρά τις πόλης. Γύρω από την  πλατεία, υπάρχουν πολλά μαγαζιά και γίνονται διάφορες εκδηλώσεις.Εκεί καταλήγουν και σήμερα τα μπουλούκια των καρναβαλιών μετά την παρέλαση. Ώμος, για μένα, είναι ένας κόσμος γεμάτος θαύματα, από αυτά που ξεπερνά η φαντασία .  Παιδικές φωνές, που ακούγονται παντού.  Μυστήρια, που είναι θαμμένα επί αιώνες.  Μυρωδιές από τις ταβέρνες, που θυμίζουν την θαλασσινή αύρα. Γιορτές, που μόνο αρχαίοι θα τις έκαναν τόσο μαγευτικές. Όμως, δεν έχει μόνο αυτά, έχει και πολλά χρώματα. Καφέ, όπως τα φύλλα του φθινοπώρου. Γκρι, όπως οι πέτρες τις πλατείας. Χρυσό, όπως το χρώμα του ήλιου που πέφτει στην πλατεία το μεσημέρι. Λευκό, όπως το χρώμα το κτηρίων και άλλα χίλια δυο. Στην περιοχή αυτή, υπάρχουν μουσεία, που μας θυμίζουν την ιστορία του τόπου μας. Βυζαντινές εκκλησίες, που μας διδάσκουν τον Χριστιανισμό.  Στενά περάσματα, που εκεί παίζουμε τις πιο φοβερές μάχες. Το σχολείο μας, που μαθαίνουμε ότι  μπορεί να μάθει ο άνθρωπος .  Τις καφετέριες, που από εκεί παίρνουμε τις καλοκαιρινές μέρες παγωτό.  Αλλά αυτά δεν είναι ούτε τα μισά από όσα είναι για μένα το Ντολτσό.  Είναι τα παιχνίδια που παίζουμε, όπως το ποδόσφαιρο, που παίζουμε για ώρες. Το μπάσκετ, που γίνονται οι πιο σκληροί αγώνες. Το κρυφτό και άλλα πολλά παιχνίδια που μας κάνουν να περνάμε καλά. Οι φίλοι μου, που κάνουμε μαζί όλα αυτά τα πράγματα. Οι περιπέτειες, τα παιχνίδια, οι τσακωμοί, αυτά είναι για μένα το Ντολτσό. Μια πλατεία, γεμάτη μαγεία, που το σήμερα συνδέεται με το χτες. Θα την έχω για πάντα στη καρδιά μου!!!!!!

Για, από το παιδί με την κιθάρα

Μι φα σολ φα μι ρε μι, ντριν,ντριν,ντριν, για!!!!!

απίδι = αχλάδι

ασντίζω = παίρνω κουράγιο

αχαμνά = άσχημα

αχούρι = σταύλος

βιγκλίζω =  κρυφοκοιτάζω

βουργά = γρήγορα

βαρόσκω  =  πρόστυχη, κατώτερη

γιόμα =  γεμάτο

γιούκι  =  εντοιχισμένη ντουλάπα

γκαβός  =  τυφλός

γκαϊγκανάς = φαγητό με αυγά και μυζήθρα

γκιζερώ =  γυρίζω

γκιουσουμές = βρύση

γκόλιος = γυμνός

γκουλιουφάρι = φαλακρό κεφάλι

γκουργκουλουτός = στρογγυλός

γκουσταρίτσα =  σαύρα

γκούσμαρος =  λάρυγγας

δραγάτης  = αγροφύλακας

ερμάζω = ερημώνω

ζαβάδι  = τρελός

ζάφτω = πίνω

ζάψα = ποτό

ζένω  =   μυρίζω

ζούμπουρδο =  ανήσυχος

ζουμπάς  =  κοντός

ζιούρος = ηλιόκαμα

κάκω  = κυρά

καρκανίζομαι  =  γελώ πολύ

κιόσκι  = ντιβάνι

κιοσιές = γωνιά

κουσούρι = ελάττωμα

κρούγμα =  βλάκας

λελέκι  = κακοντυμένος

μάζιακας  = ατροφικός

μάρα = λύπη

μασιαλάς  = φανάρι δρόμου

μαμάννα  =  γιαγιά

ματσκάλια  =  αηδίες

μπάης  =  αδερφός

μπάστι  = στοίχημα

μπαχτσές = κήπος

μουλώνω  = σιωπώ

μουσιαφέζης  =  ψεύτης

μαμαλίγκας  =  νωθρός

μακάλο =  φαγητό με αλεύρι

μαμπέτι = κουβέντα

μάτσω  = γάτα

μπάκακας = βάτραχος

μπαμπαρόκος  = φαντασιόπληκτος

μπέτσκα =  αρνί

μπιστούρα = μεγάλη πέτρα

μπουκλούκια = σκουπίδια γουναρικής

μπουχανιά = γροθιά

μπαρμπάλης = φλύαρος

μπίμπες = πάπιες

ντίγκα = γεμάτο

ντρουμπούλι =θρύψαλλο

νταρλικώνω = καταβροχθίζω

ξεσιανάζω = ξεμπερδεύω

οντίζω = ελπίζω

ούλτσα = στενός δρόμος

παζίνα = ιστός αράχνης

παρλακός = χαζός

πάτα = αδερφή

πατσιάδι = πόδι

πίπκα = δίψα

πίσκα = κατουρλιό

παρπαλιάζω = κάνω βιαστικά

σαλτσούνι = σαλάμι

σάψαλο = σάπιος

σιάπκα = καπέλο

σεργιανάω = κάνω βόλτα

σιουμπές = υποψία

σούρλα = σφυρίχτρα

σούρντος = χαζός

στούρνος = μαραμένος

σταματούρα =σανίδωμα τεντώματος γουναρικών

τζιουλβές = διασκεδαστικός

τσιάρκι = τακτοποίηση

τιφαρίκι = αριστούργημα

τούρτουρο = παγωμένος

τσουράπια = κάλτσες

τσαρτσαλίδα =διάρροια

τσουκάλι = κατσαρόλα

τσιούρλα = μεθυσμένος

τσούφκος = οπίσθια

τηράω =κοιτάζω

τσίκνα = βρωμιά

τσιούτσιανος = μικρός

χούι = συνήθεια

ψίχα = λίγο

Πηγή: About Kastoria

Στην περιοχή Ντολτσό βρίσκεται η παλιά πόλη της Καστοριάς, τα μεγαλοπρεπή αρχοντικά, οι βυζαντινές εκκλησίες, τα παραδοσιακά εστιατόρια, καφέ και τέλος η υπέροχη πλατεία Αδελφών Εμμανουήλ.

Η περιοχή Ντολτσό σίγουρα είναι μια απο ομορφότερες γειτονιές της πόλης μας.

Κάθε μέρα μετά το τέλος των σχολικών υποχρεώσεων, η πλατεία γεμίζει παιδιά όλων των ηλικιών, που με χαρά και ξεφωνητά παίζουν μπάλα, κάνουν ποδήλατο, παίζουν κυνηγητό στα σοκάκια και τα καλντερίμια και κρυφτό στις γωνιές από τα παραδοσιακά σπίτια και τις βυζαντινές εκκλησίες. Κοινός τόπος συνάντησης όλων των κοινωνικών δραστηριοτήτων των παιδιών, με το «ΠΑΜΕ ΠΛΑΤΕΙΑ?» ή «ΘΑ ΤΑ ΠΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ!», να είναι στο καθημερινό λεξιλόγιό μας . Τόπος προσμονής, τόπος συνάντησης, τόπος χαράς, ξεφαντώματος, ανεμελιάς….

Δυστυχώς όμως τον τελευταίο χρόνο, λόγω κορονοϊού, η πλατεία έχει ερημώσει και προσμένει άδεια και αυτή το τέλος της πανδημίας για να γεμίσει ξανά παιδικές φωνές και χαρούμενα παιδιά με χαμόγελα χωρίς μάσκες! ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΛΟΙΠΟΝ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ!!!

Το Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς
Το Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο της πόλης στην περιοχή του παλιού Ξενία. Περιέχει μια από τις πλουσιότερες συλλογές βυζαντινών και μεταβυζαντινών εικόνων στην Ελλάδα που εκτίθεται σε μουσειακό χώρο του Υπουργείου

Το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα -( στη γειτονιά μας, το Ντολτσό)
Το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα αποτελεί έναν μουσειακό χώρο που φιλοξενείται σε παραδοσιακή οικία μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής, ένα αρχοντικό του 18ου αιώνα, που αποτελούσε την οικία του Αναστασίου Πηχιών, Έλληνα Μακεδόνα αγωνιστή που έδρασε στη περιοχή της Καστοριάς στα τέλη του 19ου αιώνα.

Το Μουσείο Παύλου Μελά – ( στη γειτονιά μας, το Ντολτσό)
Το Μουσείο Παύλου Μελά είναι ιστορικό μουσείο στον οικισμό Μελάς του νομού Καστοριάς, χωριό που μετονομάστηκε από Στάτιστα, προς τιμήν του αξιωματικού και ήρωα του Μακεδονικού Αγώνα Παύλου Μελά που θανατώθηκε στις 13 Οκτωβρίου 1904, έπειτα από επιχείρηση οθωμανικού αποσπάσματος.

Το Μουσείο Ενδυματολογίας (στη γειτονιά μας- Ντολτσό)
Πρόκειται για ένα μουσείο στο οποίο σώζονται παραδοσιακές τοπικές ενδυμασίες ανδρών και γυναικών της περιοχής. Στεγάζεται στο αρχοντικό των Αδερφών Εμμανουήλ και διαθέτει σημαντική συλλογή από παραδοσιακές στολές της πόλης της Καστοριάς, καθώς και της ευρύτερης περιοχής.

Το Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων
Στο Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων Λαογραφίας και Προϊστορίας στο Μαυροχώρι της Καστοριάς παρουσιάζονται σκηνές καθημερινού βίου του λαού μας, αναβιώνοντας ήθη και έθιμα πανελλαδικά. Οι κέρινες φιγούρες σε φυσικό μέγεθος, παριστάνουν απλοϊκούς γραφικούς τύπους κάθε ηλικίας, του χωριού και της πόλης την ώρα της δουλειάς και του μόχθου με στολές εποχής. Στον ίδιο χώρο συστεγάζεται και η συλλογή του κ. Πιστικού με ακριβείς μικρογραφίες των κυριότερων αρχοντικών, βυζαντινών εκκλησιών και μνημείων της περιφερειακής ενότητας Καστοριάς.

Αριάδνη

Ο λαϊκός μύθος πήρε το χτύπημα των χεριών της και το έκανε μέρος του χορού ενώ τα απαιτητικά της λόγια έγιναν τραγούδι χαρωπό.

Πηνελόπη Καρανά                                                                                        
ποια θα κάνεις πεθερά;
Και τώρα, τώρα και τώρα, τώρα
τη Ρουσούλαινα, τη
θα διαλέξω πεθερά,
αχ, παιδιά μου τι χαρά!

Και τώρα…
Που χει πολλά φλουριά
και τα γρόσια στην ποδιά.
Και τώρα…
Την Τράνταινα έχεις πεθερά,
Πηνελόπη Καρανά.
Και τώρα…