της Ζένιας Φιλιππακοπούλου
Τα εκπαιδευτικά συστήματα παγκοσμίως αλλά ειδικότερα το ελληνικό απαιτεί από παιδιά 16 με 17 χρόνων να αποφασίσουν τι θα ακολουθήσουν για την υπόλοιπη ζωή τους. Από μόλις μία τόσο μικρή ηλικία οι μαθητές σήμερα καλούνται να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον και την εξέλιξη της ζωής τους πολλά χρόνια αργότερα. Πόσο ψυχικό βάρος ασκεί όμως αυτό στους εφήβους;
Αρχικά, ένα δεκαεξάχρονο παιδί της πρώτης με δευτέρας λυκείου καλείται να διαλέξει τι θα ήθελε να ακολουθήσει για την υπόλοιπη του ζωή ενώ δεν έχει καν ακόμα ανακαλύψει τις επιλογές του, τις φιλοδοξίες του, ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό. Έτσι, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα επιβαρύνει τους εφήβους του σήμερα δίνοντας τους μηδαμινό χρόνο για να πειραματιστούν και να αποκτήσουν εμπειρίες μέσα από τις οποίες μπορούν να αποφασίσουν πιο συνειδητά και ουσιαστικά τι πραγματικά θα ήθελαν να ακολουθήσουν. Ως συνέπεια, οι έφηβοι συχνά αισθάνονται πολλή ψυχική πίεση τόσο από το σχολείο όσο και από την κοινωνία, η οποία περιμένει από αυτούς να έχουν ξεκάθαρη επαγγελματική πορεία στο μυαλό τους από τόσο νωρίς.
Παράλληλα, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, ενώ κρίνεται άκρως απαραίτητος για την διευκόλυνση ενός μαθητή να διαλέξει το μελλοντικό του επάγγελμα, σπάνια πραγματοποιείται εντός του σχολικού περιβάλλοντος και αν ναι, όχι με την απαραίτητη διαδικασία που χρειάζεται. Συνεπώς και το ίδιο το σχολείο θα έπρεπε να συμβάλλει ενεργά στον επαγγελματικό προσανατολισμό των παιδιών σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ότι το κάνει ήδη ώστε τα παιδιά να νιώσουν πιο οικεία με την επιλογή που χρειάζεται να κάνουν και να είναι πιο καθοδηγημένα.
Επιπρόσθετα, η ψυχική πίεση που αισθάνονται οι έφηβοι σ’ αυτή την ηλικία δεν έρχεται μόνο από την ευρύτερη κοινωνία και το σχολικό περιβάλλον αλλά και από την οικογένεια και τους φίλους. Συχνά το οικογενειακό ή το φιλικό περιβάλλον ενός εφήβου ενισχύει το ψυχικό βάρος της επιλογής ενός επαγγέλματος συχνά συγκρίνοντας τους με άλλους συνομήλικους τους που έχουν επιλέξει ήδη μία επαγγελματική κατεύθυνση. Είτε είναι συγγενής ή φίλος, ένα άτομο που από νωρίς έχει αποφασίσει ένα επαγγελματικό μέλλον έπιβαρύνει ακόμα περισσότερο την ψυχική υγεία ενός εφήβου που δεν έχει διαλέξει την επαγγελματική του κατεύθυνση προκαλώντας του την αίσθηση ότι είναι ανεπαρκής ή ότι έχει καθυστερήσει σε σύγκριση με τους υπόλοιπους.
Εν κατακλείδι, η απαίτηση από τους εφήβους να παίρνουν αποφάσεις ζωής σε τόσο μικρή ηλικία έχει πολύ αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχική τους υγεία και σίγουρα δεν είναι εφικτό ένα άτομο που έχει συμπληρώσει μόλις τόσο λίγα χρόνια ζωής να γνωρίζει τι θα του άρεσε ακόμα και σε 20 ή 30 χρόνια μετά. Οι έφηβοι σήμερα έχουν ανάγκη από στήριξη και ουσιαστική καθοδήγηση, όχι από πίεση και βιαστικές επιλογές. Το σημαντικότερο μάθημα που έπρεπε να μας διδάσκει το σχολείο δεν είναι μόνο ποιο επάγγελμα θα ακολουθήσουμε αλλά πώς να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και να κάνουμε την επιλογή μας με γνώμονα το τι πραγματικά θέλουμε.
