Της Ιωάννας Σκυλογιάννη
Τα ψέματα της Πρωταπριλιάς είναι ένα έθιμο που μας έχει έρθει από την Ευρώπη. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές σχετικά με τον τόπο και τον χρόνο που γεννήθηκε το έθιμο αυτό , όμως δύο από αυτές είναι οι επικρατέστερες .
Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή , το έθιμο ξεκίνησε από τους Κέλτες . Λαός της βορειοδυτικής Ευρώπης , οι Κέλτες , ήταν δεινοί ψαράδες . Η εποχή του ψαρέματος ξεκινούσε την 1η Απριλίου. Όσο καλοί ψαράδες όμως και αν ήταν , την εποχή αυτή του χρόνου τα ψάρια πιάνονται δύσκολα . Έτσι και αυτοί , όπως προστάζει ο «κώδικας δεοντολογίας» των ψαράδων όλων των εποχών , έλεγαν ψέματα σχετικά με το πόσα ψάρια είχαν πιάσει. Αυτή η συνήθεια έγινε , με το πέρασμα του χρόνου , έθιμο.
Η δεύτερη εκδοχή , που θεωρείται ιστορικά πιο τεκμηριωμένη , τοποθετεί τη γένεση του εθίμου της Πρωταπριλιάς στην Γαλλία του 16ου αιώνα . Μέχρι το 1564 , οι Γάλλοι γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά την 1η Απριλίου. Ωστόσο , επί βασιλεία Καρόλου του 9ου , αυτό άλλαξε και η Πρωτοχρονιά μεταφέρθηκε στην 1η Ιανουαρίου. Πολλοί πολίτες αντέδρασαν και συνέχισαν να γιορτάζουν την παλαιά Πρωτοχρονιά τους την 1η Απριλίου , ενώ οι υπόλοιποι τους έστελναν ψεύτικα πρωτοχρονιάτικα δώρα με σκοπό να τους κοροϊδέψουν . Το πείραμα αυτό μετατράπηκε σταδιακά στο έθιμο της Πρωταπριλιάς που γνωρίζουμε σήμερα .
Η Πρωταπριλιά στην ελληνική παράδοση :
Το έθιμο της Πρωταπριλιάς έφτασε και στην Ελλάδα , αλλά διαφοροποιήθηκε σε κάποιο βαθμό , αποκτώντας τοπικά χαρακτηριστικά . Η βασική ιδέα παρέμεινε ίδια : λέμε καλοπροαίρετα ψέματα με σκοπό να ξεγελάσουμε το ‘θύμα’ μας . Σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας , έχουν αναπτυχθεί ιδιαίτερες δοξασίες γύρω από την Πρωταπριλιά :
- Σε κάποιες περιοχές , πιστεύουν ότι όποιος καταφέρει να ξεγελάσει κάποιον την Πρωταπριλιά , θα έχει την τύχη με το μέρος του για όλη την υπόλοιπη χρονιά .
- Σε άλλες περιοχές , επικρατεί η πεποίθηση ότι ο ‘θύτης’ , θα έχει καλή σοδειά στις καλλιέργειές του , ενώ το ‘θύμα’ θα έχει γρουσουζιά τον υπόλοιπο χρόνο και , αν είναι παντρεμένος , υπάρχει θα χηρέψει γρήγορα.
Η Πρωταπριλιά αφήνει μια ανάλαφρη και παιχνιδιάρικη εντύπωση γεμάτη εκπλήξεις και χιούμορ. Οι άνθρωποι νιώθουν χαρά , περιέργεια και ειδικά στους μεγαλύτερους , φέρνει μια παιδική διάθεση και γέλιο. Συμπεραίνοντας , η Πρωτοχρονιά είναι ένα έθιμο που μοναδικό , που σπάει τη ρουτίνα , φέρνει πιο κοντά τους ανθρώπους και μας προσφέρει πολλά πολλά γέλια!!!!
