Οι συντάκτες του περιοδικού, μία ομάδα μαθητών της Α’ Λυκείου και Γ’ Γυμνασίου του Μουσικού Σχολείου Τρικάλων, είμαστε εξερευνητές των ενεργειακών κυμάτων που μας περιβάλλουν και των κινδύνων που κρύβονται στα αόρατα νερά τους. Υπάρχουν βιολογικές επιπτώσεις και πώς μπορούμε να προστατευτούμε;

Ταξιδέψαμε στο διαδίκτυο, επισκεφτήκαμε το e-Trikala, και το Διαγνωστικό κέντρο Euromedica – Γαληνός. Τις σημαντικότερες πληροφορίες που αποκτήσαμε απο τις περιπλανήσεις μας τις δημοσιεύουμε στο περιοδικό μας το οποίο δημιουργήθηκε με την υπηρεσία Schoolpress του ΠΣΔ και φιλοξενείται από αυτή.

Στην καθημερινότητά μας δεχόμαστε ακτινοβολία από ένα μεγάλο σύνολο φυσικών και τεχνητών πηγών που βρίσκονται παντού γύρω μας. Δεν μπορούμε να την αποφύγουμε και ακόμη περισσότερο την κουβαλάμε μαζί μας!

Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται με γοργούς ρυθμούς τα τεχνητά ηλεκτρομαγνητικά κύματα εισβάλλουν όλο και περισσότερο στη ζωή μας και προκαλούν αυτό που αποκαλείται ηλεκτρομαγνητική ρύπανση.

Η ακτινοβολία επιδρά στον οργανισμό κατά τρόπο πολύπλοκο, άλλοτε ευεργετικά και άλλοτε βλαβερά, ανάλογα με το είδος, την έντασή της και την ενέργεια που μεταφέρει.

Διακρίνεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με την ενέργεια και την επίδρασή της στην ύλη:

την ιοντίζουσα και τη μη ιοντίζουσα

Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία δεν έχει καμία σχέση με τη ραδιενέργεια. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία από τα κινητά τηλέφωνα και τους σταθμούς βάσης κινητής τηλεφωνίας εντάσσεται στις μη ιοντίζουσες ακτινοβολίες, δηλαδή στις ακτινοβολίες που είναι αδύνατο να προκαλέσουν ιοντισμό των μορίων και να διασπάσουν χημικούς δεσμούς.

Στις μη ιοντίζουσες ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες εντάσσονται επίσης:

• τα στατικά ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία που δεν μεταβάλλονται και

έτσι δεν δημιουργούν ηλεκτρομαγνητικά κύματα (π.χ. το φυσικό μαγνητικό πεδίο της γης),

• τα ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία στα 50Hz που δημιουργούνται από

τις ηλεκτρικές συσκευές, τους υποσταθμούς και τις γραμμές μεταφοράς

και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας,

• τα ραδιοκύματα που χρησιμοποιούνται για τις ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές, καθώς και στις τηλεπικοινωνίες, στα ραντάρ και

στους φούρνους μικροκυμάτων,

• το φως, η υπέρυθρη και η υπεριώδης ακτινοβολία.

Συντάκτης : Ιακωβάκης Νικόδημος

α) με την εκπομπή ακτινοβολίας από την ίδια τη συσκευή

β) με την εκπομπή ακτινοβολίας από την κεραία του σταθμού που στέλνει στη συσκευή

Κινητά τηλέφωνα, Ασύρματα τηλέφωνα, Ασύρματα δίκτυα, Συσκευές παρακολούθησης βρεφών, Φούρνοι μικροκυμάτων, Οθόνες, Καλώδια υψηλής τάσης, Ραδιόφωνα, Τηλεοράσεις, Επαγωγικές εστίες

Ο παρακάτω πίνακας αναφέρει τις τιμές εκπομπής ακτινοβολίας ανάλογα με την απόστασή μας απο αυτές

ΣΥΣΚΕΥΗ                                                3cm              30cm        1m
Ψυγείο                                                  0,5 – 1,7    0,01 – 0,25     < 0,01
Πλυντήριο ρούχων                               8 – 50          0,15 – 3      0,01 – 0,15
Ηλεκτρικό σίδερο                                 8 – 30        0,12 – 0,3     0,01 – 0,03
Συσκευή τηλεόρασης                          2,5 – 50        0,04 – 2     0,01 – 0,15
Ηλεκτρονικός υπολογιστής (PC)        0,5 – 3               1             < 0,01
Εστία μαγειρέματος                              1 – 50          0,15 – 0,5    0,01 – 0,25
Φούρνος μικροκυμάτων                      73 – 200       4 – 8           0,25 – 0,6
Ηλεκτρική τοστιέρα                              7 – 18           0,06 – 0,7    < 0,01
Ηλεκτρική σκούπα                            200 – 800         2 – 20         0,13 – 2
Ξηραντήρας μαλλιών                          6 – 2.000        0,01 – 7     0,01 – 0,3
Μίξερ τροφής                                       60 – 700       0,06 – 10    0,02 – 0,25
Ηλεκτρική ξυριστική μηχανή            15 – 1.500      0,08 – 9     0,01 – 0,3
Ηλεκτρικό ρολόι                                      300                2,25         < 0,01

πηγή Γεώργιος Μ. Χουτζαίος

Υπολογιστές, τηλεοράσεις, κινητά τηλέφωνα, αλλά ακόμα και πλυντήρια, φούρνοι μικροκυμάτων και ηλεκτρικές συσκευές κάθε τύπου, είναι αναπόσπαστα κομμάτια της καθημερινής μας ζωής. Παράλληλα με τη γρήγορη ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών, παρουσιάζονται και σημαντικές ανησυχίες, που αφορούν τις αρνητικές επιπτώσεις της ολοένα και αυξανόμενης ακτινοβολίας που δεχόμαστε καθημερινά δεδομένου ότι ο καθένας από μας ζει βουτηγμένος σ’ ένα ‘‘ωκεανό’’ από ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Πρόσφατες έρευνες μάλιστα έδειξαν ότι οι ακτινοβολίες ηλεκτρικών συσκευών μας προκαλούν παρενέργειες όπως πονοκέφαλο, αϋπνία, εξάψεις, κατάθλιψη, απώλεια μνήμης, ενώ η κοντινή ύπαρξη ηλεκτροφόρων κολόνων μπορεί να προκαλέσει ασθένειες όπως ο καρκίνος και η λευχαιμία σε παιδιά. Μήπως τελικά πρέπει να πάρουμε το θέμα περισσότερο στα σοβαρά;

Τι είναι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα;

Είναι αόρατα και άθικτα αλλά βρίσκονται παντού, προέρχονται από διαφορετικές πηγές, ξεκινώντας από τον ήλιο (ακόμα και το φως είναι ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα), τα’ αστέρια, τους γαλαξίες, την ίδια τη γη ή ακόμα και από τεχνητά προϊόντα. Ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα προέρχεται από ηλεκτρικές φορτίσεις σε κίνηση που, αφού ταλαντεύονται με μια σταθερή συχνότητα, προκαλούν ένα ηλεκτρικό και ένα μαγνητικό πεδίο αλληλένδετα μεταξύ τους, και διαδίδονται υπό μορφή κύματος, ταξιδεύοντας με ταχύτητα φωτός και μεταφέροντας περισσότερη ή λιγότερη ενέργεια ανάλογα με το μεγαλύτερο ή μικρότερο μήκος κύματος.

Μας τα φέρνει η γη, οι πυλώνες, τα κινητά, οι στεγνωτήρες μαλλιών… Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα, βρίσκονται παντού. Όχι μόνο σε πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ούτε μόνο σε κεραίες κινητής τηλεφωνίας και κεραίες τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών, αλλά και σε όλες τις συσκευές και σε εργαλεία καθημερινής χρήσης, στο σπίτι και τον τόπο εργασίας μας.

Υπάρχουν όρια ασφαλούς χρήσης;

Αποδεκτά από όλους και ασφαλή όρια εκπομπής για όλες τις ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές δεν υπάρχουν. Υπάρχουν ‘‘όρια αποδεκτής έκθεσης’’, τα οποία αλλάζουν από χώρα σε χώρα και φυσικά διακρίνονται με βάση τη συχνότητα εκπομπής. Πιο ‘‘αυστηρά’’ θεωρούνται αυτά που έχουν θεσπίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Χώρες όπως η Ελλάδα, έχουν θεσπίσει νομοθεσία για τα μέγιστα αποδεκτά όρια, μειώνοντας μάλιστα τις τιμές που όρισε η Ε.Ε. (η Ελλάδα π.χ. μείωσε τις εν λόγω τιμές κατά 20%).

Οι επιστήμονες εκτιμούν πως είναι εξαιρετικά δύσκολο να κωδικοποιηθούν μετρήσεις και όρια ασφαλούς χρήσης για κάθε συσκευή, καθώς δεν μπορούν να εφαρμοστούν στη χρήση σε συνδυασμό με άλλες συσκευές, ούτε να λάβουν υπ’ όψιν την ευαισθησία και την προδιάθεση κάθε ανθρώπου. Κίνδυνοι υπάρχουν όχι μόνο από τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία υψηλής έντασης για τα οποία γίνεται τόσο πολύς θόρυβος αλλά και από τα πεδία χαμηλής έντασης. Οι ειδικοί επαναλαμβάνουν ότι στο σπίτι μας και στην εργασίας μας έχουμε πολλές συσκευές που εκπέμπουν χαμηλής έντασης μαγνητικά πεδία: στεγνωτήρες μαλλιών, ηλεκτρικές ξυριστικές μηχανές και κουβέρτες, φούρνους κάθε μορφής, μηχανές καφέ, ηλεκτρικά ρολόγια και άλλες.

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Είναι γεγονός ότι η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, όχι μόνο από τα κινητά και από κεραίες υψηλής τάσης ή κινητής τηλεφωνίας, αλλά και από συσκευές καθημερινής χρήσης, θεωρείται απειλή. Οι ενδείξεις για αύξηση κρουσμάτων παιδικής λευχαιμίας έχουν αυξηθεί κατά 50% κοντά σε πυλώνες υψηλής τάσης, ενώ γίνονται αναφορές για αύξηση όγκων του εγκεφάλου ή για εγκαύματα που σχετίζονται με τη χρήση κινητών. Έρευνες έχουν αποδείξει πως η πλέον επικίνδυνη ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία είναι εκείνη που εκπέμπεται στην περιοχή συχνοτήτων από 30 έως 300 MHz. Δυστυχώς, σε αυτήν ακριβώς την περιοχή συχνοτήτων λειτουργούν σήμερα η ραδιοφωνία, η τηλεόραση, πολλά βιομηχανικά και ιατρικά μηχανήματα, ενώ πολλαπλάσιες συχνότητες από την κύρια συχνότητα λειτουργίας τους εκπέμπουν τα κινητά τηλέφωνα, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και η τηλεόραση.

Οι έρευνες αποδεικνύουν…

Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Σουηδίας, τα άτομα που χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο για δέκα ή περισσότερα χρόνια διατρέχουν διπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν ακουστικό νεύρωμα, έναν καλοήθη όγκο του ακουστικού νεύρου.

Άλλη έρευνα Σουηδών επιστημόνων, οι οποίοι υπολόγισαν τις επιδράσεις στο αίμα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας στην οποία υποβάλλονται οι άνθρωποι λόγω χρήσης κινητών τηλεφώνων, αποδεικνύει ότι οι ελκυστικές δυνάμεις που εξασκούνται μεταξύ των ερυθρών αιμοσφαιρίων του αίματος πολλαπλασιάζονται τουλάχιστο 11 φορές λόγω των ραδιοκυμάτων της τάξης των 850 megahertz που χρησιμοποιούνται στην κινητή τηλεφωνία. Οι αλλοιώσεις στα ερυθρά αιμοσφαίρια ή σε άλλες ομάδες κυττάρων μπορεί να είναι αιτία διαφόρων προβλημάτων υγείας συμπεριλαμβανομένου και του καρκίνου.

Τα άτομα που χρησιμοποιούν κινητά τηλέφωνα στην ύπαιθρο διατρέχουν σημαντικά μεγαλύτερους κινδύνους από την εν δυνάμει επιβλαβή ακτινοβολία, υποστηρίζουν επίσης ερευνητές, καθώς η ισχύς που απαιτείται για να πραγματοποιηθεί μια σύνδεση σε μια αγροτική περιοχή, όπου οι σταθμοί αναμετάδοσης σημάτων της κινητής τηλεφωνίας είναι πολύ λιγότεροι και βρίσκονται διάσπαρτοι σε μεγάλες αποστάσεις, μπορεί να είναι και 1.000 φορές μεγαλύτερη, σε σχέση με εκείνη που απαιτείται στις αστικές περιοχές.

Εσείς, πόση ακτινοβολία απορροφάτε από το κινητό σας;

Τα κινητά τηλέφωνα κατέχουν σήμερα την πρώτη θέση στη λίστα των συσκευών που χρησιμοποιούμε καθημερινά για αρκετές ώρες και οι φόβοι ότι η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εκπέμπεται από αυτά είναι δυνατόν να έχει αρνητικές επιδράσεις στον εγκέφαλο και να είναι η αιτία διαφόρων νόσων, είναι έντονοι.

Αρχικά υποστηρίχτηκε ότι η χρήση κινητών τηλεφώνων ήταν αιτία πονοκεφάλων, δυσκολιών στη συγκέντρωση και κούρασης και διατυπώθηκε η άποψη ότι η ακτινοβολία που απορροφάται από τα κύτταρα του σώματος και ιδιαίτερα από αυτά του εγκεφάλου, μπορεί να προκαλεί καρκίνο, νόσο του Αλτσχάϊμερ και άλλες ασθένειες. Έτσι, εκφράστηκε η ανάγκη να γνωρίζει ο κάθε χρήστης, την ακτινοβολία που εκπέμπει το κινητό του τηλέφωνο και την ακτινοβολία που απορροφάται από το σώμα του κατά τη διάρκεια χρήσης του κινητού του τηλεφώνου. Σήμερα ενώ είναι γνωστή για κάθε τύπο και μάρκα τηλεφώνου, η ειδική τιμή απορρόφησης ακτινοβολίας από το σώμα (SAR, Specific Absorption Rate), εντούτοις δεν αναγράφεται στο κινητό τηλέφωνο. Έτσι ο χρήστης, δεν μπορεί να γνωρίζει εύκολα και άμεσα τη συγκεκριμένη τιμή, παρά μόνο αν την αναζητήσει.

Το όριο που τέθηκε για την τιμή απορρόφησης ακτινοβολίας από το σώμα λόγω κινητού τηλεφώνου, είναι τα 2 watt ανά κιλό και δεν επιτρέπεται η εμπορία κινητών τηλεφώνων που έχουν SAR μεγαλύτερη από watt ανά κιλό. Παρόλο όμως που το ανώτατο επιτρεπτό όριο του SAR είναι 2 watt ανά κιλό, εντούτοις υπάρχουν διαφορές μεταξύ των διαφόρων τύπων κινητών τηλεφώνων. Οι διαφορές αυτές πιθανόν να έχουν μια σημασία για μεγάλους χρόνους χρήσης και για το αθροιστικό αποτέλεσμα της απορροφούμενης ακτινοβολίας διαχρονικά.

Κινητά & παιδιά

Κάτι που ανησυχεί ιδιαίτερα τους επιστήμονες είναι η αυξημένη χρήση των κινητών τηλεφώνων από παιδιά. Ο αριθμός των παιδιών που έχουν κινητά τηλέφωνα αυξάνεται συνεχώς όπως επίσης αυξάνεται και ο ολικός χρόνος χρήσης των συσκευών αυτών από τα παιδιά. Το κρανίο των παιδιών είναι πιο λεπτό, ο εγκέφαλός τους βρίσκεται σε περίοδο γρήγορης ανάπτυξης και ως εκ τούτου είναι περισσότερο ευάλωτος σε νοσηρούς περιβαλλοντικούς παράγοντες. Ποια θα είναι η επίδραση στον εγκέφαλο, της μακροχρόνιας χρήσης κινητών τηλεφώνων από παιδιά και τι μπορεί να τους προκαλέσει η συνολική ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που θα απορροφήσουν; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά αποτελούν πηγή ανησυχιών και θα γίνουν γνωστές μετά από πολλά χρόνια.

Πόσο κινδυνεύουμε από τους φούρνους μικροκυμάτων;

Και η έκθεση σε ψηλά επίπεδα ακτινοβολίας μικροκυμάτων μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα και καταρράκτη. Ωστόσο, οι διαρροές από φούρνο μικροκυμάτων μπορούν να παρατηρηθούν σε περιπτώσεις που η πόρτα του φούρνου μικροκυμάτων έχει κάποια βλάβη ή δεν κλείνει καλά. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι διαρροές που παρατηρούνται στους φούρνους μικροκυμάτων δεν αποτελούν σημαντικό κίνδυνο για την υγεία.

Χρήσιμες συμβουλές κατά της επικίνδυνης ακτινοβολίας

• Χρησιμοποιείστε κινητά με εξωτερική κεραία, αλλάζοντας συχνά το αυτί από το οποίο ακούτε
• Μη στέκεστε για πολύ ώρα κοντά σε φούρνους μικροκυμάτων και διατηρείτε τις απαραίτητες αποστάσεις από την οθόνη της τηλεόρασης και του υπολογιστή.
• Εάν παρατηρήσετε ότι η πόρτα του φούρνου μικροκυμάτων δεν κλείνει καλά ή έχει κάποια διάβρωση, τότε πρέπει να γίνει επιδιόρθωση ή αντικατάστασή του.
• Απομακρύνετε από το κρεβάτι σας οποιαδήποτε ηλεκτρική ή ηλεκτρονική συσκευή (από τις ηλεκτρικές κουβέρτες μέχρι και το ξυπνητήρι).
• Το σπίτι ή το σχολείο θα πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση άνω των 200 μέτρων από πυλώνες μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης.
• Ο πίνακας ηλεκτρικής εγκατάστασης θα πρέπει να βρίσκεται στο πλέον απόμερο σημείο του σπιτιού.
• Το κλασικό καλοριφέρ είναι ο ηλεκτρομαγνητικά ‘‘καθαρότερος’’ τρόπος θέρμανσης, μετά το τζάκι και την ξυλόσομπα.
• Αν πραγματικά χρειάζεστε κινητό, χρησιμοποιήστε το όσο γίνεται λιγότερο.
• Αποφύγετε ηλεκτρικές κουβέρτες, θερμαινόμενα στρώματα νερού, ηλεκτρική ξυριστική μηχανική, ηλεκτρική οδοντόβουρτσα.
• Αντικαταστήστε το ηλεκτρικό ρολόι-ξυπνητήρι των 220 Volts και 50 Hz με ένα ηλεκτρονικό μπαταρίας.
• Κρατήστε τα υπνοδωμάτια ελεύθερα από ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές.
• Τοποθετήστε σε απόσταση άνω του μισού μέτρου την οθόνη του υπολογιστή και φροντίστε να μη βρίσκεται κανείς στο πίσω μέρος της, σε απόσταση μικρότερη του ενός μέτρου.
• Μειώστε τη χρήση ηλεκτρικής σκούπας ή σεσουάρ μαλλιών.

Η έκθεσή μας σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία είναι καθημερινή. Παντού γύρω μας υπάρχουν φυσικές ή τεχνητές πηγές που εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία: τα κινητά τηλέφωνα και οι σταθμοί βάσης κινητής τηλεφωνίας είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα τεχνολογίας που στηρίζει τη λειτουργία της στα ραδιοκύματα. Στο εξωτερικό περιβάλλον, στο σπίτι και στον χώρο εργασίας υπάρχουν πολλές ηλεκτρικές συσκευές που χρησιμοποιούμε, οι οποίες εκπέμπουν επίσης ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.

Yπάρχουν θεσμοθετημένα όρια για την προστασία του κοινού από τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία στη χώρα μας;

Στη χώρα μας έχουν θεσμοθετηθεί όρια αναφορικά με τις εκπομπές ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Για το θέμα αυτό ορίζονται μηχανισμοί ελέγχου για τα επίπεδα της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που εκπέμπεται από τους σταθμούς κεραιών όλων των ειδών.Καθορίστηκαν τα όρια για την έκθεση του κοινού στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εκπέμπουν οι σταθμοί κεραιών.

Η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ)  (www.eeae.gr ), είναι αρμόδια για θέματα σχετικά με τα μέτρα προφύλαξης του κοινού από την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία. Δίνει τη γνώμη της για τις μελέτες και διενεργεί επιτόπιους ελέγχους και μετρήσεις που αφορούν στις εκπομπές των κατασκευών κεραιών

Άλλοι αρμόδιοι διεθνείς Οργανισμοί είναι οι ακόλουθοι:

• Διεθνής Επιτροπή για τις Μη-Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection, ICNIRP)
• Διεθνής Οργανισμός Υγείας – Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (WHO – International EMF Project)
• Ευρωπαϊκή Ένωση –Δημόσια Υγεία – Ηλεκτρομαγνητικά Πεδία

Ως όρια ασφαλούς έκθεσης του κοινού στην Ελλάδα θεωρούνται το 70% των τιμών των πινάκων που δίνονται απο το κράτος για τη συχνότητα στην οποία λειτουργούν οι  εγκατεστημένες διατάξεις κεραιών, έχοντας έτσι μεγαλύτερη ασφάλεια. Ειδικά σε περίπτωση εγκατάστασης κεραίας σε απόσταση μέχρι 300 μέτρα από την περίμετρο κτιριακών εγκαταστάσεων βρεφονηπιακών σταθμών, σχολείων, γηροκομείων και νοσοκομείων, προβλέπεται περαιτέρω μείωση των ορίων ασφαλούς έκθεσης του κοινού, καθώς αυτά απαγορεύεται να υπερβαίνουν το 60% των τιμών των πινάκων που καθορίζονται. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ που έχουν θεσπίσει αυστηρά όρια σχετικά με την έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.

Τι είναι ο ρυθμός ειδικής απορρόφησης (SAR);

Όταν εκτιθέμεθα σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία μια ποσότητα ενέργειας από την εκπεμπόμενη ακτινοβολία απορροφάται από το σώμα μας. Ο ρυθμός ειδικής απορρόφησης ενέργειας  εκφράζει την απορροφούμενη ισχύ ανά μονάδα μάζας του σώματος. O SAR στο κεφάλι και στον κορμό, καθώς και στα άκρα, αναφέρεται στην τοπική απορρόφηση στα μέλη αυτά. Στη περίπτωση των κινητών τηλεφώνων χρησιμοποιείται ο τοπικός SAR για την περιοχή του κεφαλιού και στην περίπτωση των σταθμών βάσης ο μέσος ολόσωμος SAR.

 Παρακάτω ακολουθεί ένα βίντεο σχετικά με την εκπομπή κεραιών ασύρματου δικτύου:

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Συντάκτες :Γρηγορίου Παρασκευή, Κόκκοβα Έλενα

Όσο μεγαλύτερη είναι η ισχύς εκπομπής τόσο μεγαλύτερη είναι και η ακτινοβολία που προσπίπτει στις θέσεις που βρίσκονται οι άνθρωποι. Τυπικές τιμές ισχύος στους σταθμούς βάσης κινητής τηλεφωνίας είναι από 10W έως 40W στις αραιοκατοικημένες αγροτικές περιοχές και κάτω από 10W στις πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές.

Η ακτινοβολούμενη ισχύς από μια κεραία προς μία κατεύθυνση δεν είναι σταθερή, αλλά μειώνεται πολύ γρήγορα με την απόσταση (με το αντίστροφο τετράγωνο της απόστασης δηλαδή σε διπλάσια απόσταση προσπίπτει το ένα τέταρτο της ακτινοβολίας και σε δεκαπλάσια απόσταση το ένα εκατοστό).

Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία εξασθενεί πάρα πολύ από τα παρεμβαλλόμενα φυσικά ή τεχνητά εμπόδια όπως γα παράδειγμα πίσω από τοίχους ή κάτω από οροφές κτιρίων.

Σχετικά με τα συστήματα της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης αν και παρουσιάζουν κάποιες ομοιότητες με αυτά της κινητής τηλεφωνίας, υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά: η επικοινωνία στις περιπτώσεις του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης είναι μονόδρομη από την κεραία εκπομπής προς τον δέκτη στο σπίτι μας, ενώ στα συστήματα κινητής τηλεφωνίας είναι αμφίδρομη τόσο από τον σταθμό βάσης προς το κινητό τηλέφωνο όσο και αντίστροφα. Δηλαδή, οι κεραίες του σταθμού βάσης και τα κινητά τηλέφωνα είναι πομποί και δέκτες ταυτόχρονα. Έτσι, στις περιπτώσεις των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών είναι δυνατόν εκπέμποντας με μεγάλη ισχύ από μία μόνο θέση, όπως η κορυφή ενός βουνού απ’ όπου η εκπομπή είναι πολύ καλύτερη, να καλυφθεί αποτελεσματικά μια μεγάλη γεωγραφική έκταση με σήμα. Αντίθετα, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας για να λειτουργήσουν χρειάζεται να έχουν δυνατότητα εκπομπής από πολλές θέσεις, αλλά με μικρή ισχύ εκπομπής σε κάθε μία από αυτές, γιατί κάθε σταθμός βάσης μπορεί να εξυπηρετήσει ταυτόχρονα έναν συγκεκριμένο (μικρό) αριθμό κινητών τηλεφώνων.

Η μέτρηση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που εκπέμπουν οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας γίνεται απο την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) με τη διενέργεια επί τόπου μετρήσεων. Οι μετρήσεις διεξάγονται από κλιμάκια της ΕΕΑΕ ή εξουσιοδοτημένα από αυτήν συνεργεία:

α. αυτεπαγγέλτως και κατά τρόπο δειγματοληπτικό ετησίως στο 20% τουλάχιστον των αδειοδοτημένων από την ΕΕΤΤ κεραιών που λειτουργούν εντός σχεδίου πόλεως καθώς και

β. κατόπιν αιτήματος οποιουδήποτε φυσικού ή νομικού προσώπου που έχει έννομο συμφέρον εντός 20 εργάσιμων ημερών από την υποβολή του αιτήματος που θα συνοδεύεται με την καταβολή σχετικού παραβόλου. Για τη διεξαγωγή των επί τόπου μετρήσεων έχει εκδοθεί σχετική νομοθεσία, στην οποία καθορίζονται όλες οι τεχνικές προδιαγραφές για την διεξαγωγή επί τόπου μετρήσεων από συνεργεία της ΕΕΑΕ ή από άλλα εξουσιοδοτημένα συνεργεία σύμφωνα με τα σχετικά διεθνή, ευρωπαϊκά και εθνικά πρότυπα.

Πού γίνονται οι μετρήσεις της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας;

Οι μετρήσεις γίνονται στο περιβάλλον του εκάστοτε σταθμού βάσης, στα σημεία όπου αναμένονται οι μέγιστες τιμές της έντασης της προσπίπτουσας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Τέτοια σημεία είναι αυτά που βρίσκονται σε υπερυψωμένες θέσεις κοντά στο σταθμό βάσης και στην κατεύθυνση που ακτινοβολούν οι κεραίες του σταθμού. Για παράδειγμα στο περιβάλλον των σταθμών που βρίσκονται εντός κατοικημένων περιοχών πραγματοποιούνται συνήθως μετρήσεις στις ταράτσες των υψηλότερων γειτονικών κτιρίων, λαμβάνοντας υπόψη και τις κατευθύνσεις που ακτινοβολούν οι κεραίες των σταθμών.

Σε κάθε περίπτωση μέτρησης υπολογίζεται η συνολική έκθεση του κοινού στα υψίσυχνα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που προέρχονται όχι μόνο από τις άμεσα γειτονικές κεραίες, αλλά και άλλες πιο μακρινές ή μη ορατές (π.χ. κεραίες  ραδιοφωνίας/τηλεόρασης τοποθετημένες σε βουνά).

Μετρήσεις στον Νομό Τρικάλων γίνονται μέσω του προγράμματος pedion24 το οποίο αναπτύχθηκε από το Εργαστήριο Κινητών Ραδιοεπικοινωνιών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το Εργαστήριο Ραδιοεπικοινωνιών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το Εργαστήριο Συστημάτων Υπολογιστών & Επικοινωνιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Πώς μετράται η ενέργεια που απορροφά κάποιος όταν χρησιμοποιεί κινητό τηλέφωνο;

Για να υπολογισθεί η ενέργεια που απορροφά ένας οργανισμός απο το κινητό τηλέφωνο χρησιμοποιείται ο ρυθμός ειδικής απορρόφησης (SAR). Τα όρια που υπάρχουν για την προστασία από την χρήση κινητών τηλεφώνων αφορούν το μέγιστο τοπικό SAR στη περιοχή του κεφαλιού και του σώματος (κανονικοποιημένο σε 10 g ιστού).

Η εκτίμηση του μεγέθους αυτού γίνεται σε εξειδικευμένα εργαστήρια, με βάση διεθνή πρότυπα, με μετρήσεις σε ομοιώματα ανθρώπινων κεφαλιών και σωμάτων.

Για να μάθουμε τον δείκτη SAR του κινητού μας, οι κατασκευαστές κινητών τηλεφώνων δίνουν τις τιμές για τα διάφορα μοντέλα των κινητών τους στα έντυπα τεχνικών χαρακτηριστικών και στα εγχειρίδια χρήσης. Οι τιμές αυτές αφορούν συνήθως την λειτουργία της συσκευής με τη μέγιστη δυνατή ισχύ εκπομπής και τη χειρότερη περίπτωση έκθεσης σε ραδιοκύματα, κατά την οποία ο χρήστης ακουμπά τη συσκευή στο αυτί του και το σώμα του. Οι τιμές του SAR για τις περισσότερες συσκευές κινητών τηλεφώνων που κυκλοφορούν στο εμπόριο είναι αρκετά μικρότερες από τα θεσμοθετημένα όρια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ICNIRP. Όλες οι συσκευές κινητών τηλεφώνων που διατίθενται στην ΕΕ πρέπει να αποδεικνύουν ότι συμμορφώνονται με αυτά και να φέρουν τη σήμανση CE. Ο SAR κυμαίνεται για την συντριπτική πλειονότητα των συσκευών από 0,5W/kg έως 1,3W/kg (με όριο ΕΕ 2W/kg). Επισημαίνεται ότι στις πραγματικές συνθήκες χρήσης η ισχύς του κινητού τηλεφώνου είναι πολύ μικρότερη από τη μέγιστη δυνατή ισχύ εκπομπής με την οποία μετρήθηκε η τιμή του SAR.

Τι εκπέμπουν τα ασύρματα τηλέφωνα σε σχέση με τα κινητά τηλέφωνα;

Τα ασύρματα τηλέφωνα επικοινωνούν με τη βάση τους μέσω ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, όπως και τα κινητά τηλέφωνα με το σταθμό βάσης. Όμως, επειδή η αναμενόμενη απόσταση του ασύρματου τηλεφώνου από την βάση του είναι πολύ μικρότερη σε σχέση με αυτή του κινητού από τον σταθμό βάσης, έτσι και η εκπεμπόμενη ακτινοβολία από το ασύρματο τηλέφωνο είναι συνήθως πολύ μικρότερη από αυτή του κινητού τηλεφώνου.

Ωστόσο τα επίπεδα στα οποία εκτίθεται ο άνθρωπος είναι πολύ χαμηλότερα από εκείνα που μπορεί  να προκαλέσουν σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας. Παρόλα αυτά  οι επιστήμονες ερευνούν την πιθανότητα επιδράσεων σχετικά με την αύξηση της θερμοκρασίας ακόμα και κάτω από τα θεσμοθετημένα όρια, ως αποτέλεσμα της μακρόχρονης έκθεσης.

Οι ανησυχίες γενικότερα των πολιτών και των επιστημόνων οδήγησαν σε πολυάριθμες μελέτες.

Ορισμένες από αυτές δείχνουν πως υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για εμφάνιση καρκίνου του εγκεφάλου, του δέρματος και του στήθους στις γυναίκες, λευχαιμία, στειρότητα, απώλεια μνήμης, πονοκεφάλους, αϋπνία, κατάθλιψη, υπερκινητικότητα σε παιδιά, αρρυθμίες, κυκλοφοριακά προβλήματα, πρόωρο τοκετό, μείωση δυνατότητας συγκέντρωσης,  και άλλα.

Από την άλλη πλευρά υπάρχουν και αρκετές μελέτες που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει κάποια συσχέτιση μεταξύ της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας και των ασθενειών για τις οποίες που έχει ενοχοποιηθεί. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι σύμφωνα με τα τωρινά δεδομένα και τις έρευνες δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να τεκμηριώνουν τον αυξημένο κίνδυνο, ωστόσο υπογραμμίζει πως απαιτείται επιπλέον έρευνα για να βγουν ασφαλή συμπεράσματα.

Kαι τέλος ένα βίντεο πως επιδρά η ακτινοβολία στην υγεία μας..

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ:

1. Ασύρματο τηλέφωνο

Οι ασύρματες τηλεφωνικές συσκευές. Είναι σίγουρα πιο βολικές αλλά και τα ακουστικά και οι βάσεις των ασύρματων τηλεφώνων εκπέμπουν ακτινοβολία. Η βάση εκπέμπει συνεχώς ακτινοβολία και το ακουστικό μόνο όταν το χρησιμοποιούμε.

* Τις ώρες που κοιμόμαστε καλό είναι να βγάζουμε τη βάση από την πρίζα.

* Αντικαθιστούμε το ασύρματο τηλέφωνο με ενσύρματο.

2. Κινητό τηλέφωνο
* Φροντίζουμε να μην «κολλάμε» το κινητό στο αφτί, αλλά να το κρατάμε λίγο μακριά από το κεφάλι μας.
* Μιλάμε από ανοιχτή ακρόαση ή χρησιμοποιούμε ενσύρματο bluetooth ή handsfree. Τα παιδιά μπορούν να το χρησιμοποιούν για μηνύματα, αλλά πρέπει οπωσδήποτε να μιλούν με τους παραπάνω τρόπους.
* Αποφεύγουμε να το βάζουμε σε τσέπη κοντά στα ζωτικά όργανα (π.χ. στην καρδιά).

3. Ασύρματο δίκτυο

Σύνδεση wi-fi. Υπάρχει πλέον παντού γύρω μας, στο σπίτι και στη δουλειά. Η ακτινοβολία της είναι χαμηλότερη από εκείνης του κινητού τηλεφώνου, ωστόσο δεν παύει να εκπέμπει ακόμα και όταν δεν είμαστε συνδεδεμένοι.

* Φροντίζουμε να απενεργοποιούμε το δίκτυο τις ώρες που κοιμόμαστε ή δεν το χρειαζόμαστε.
* Τοποθετούμε το ασύρματο router μακριά από τις θέσεις που περνάμε πολλές ώρες και δεν καθόμαστε κοντά του, αλλά σε απόσταση τουλάχιστον μισού έως ενός μέτρου.
* Αντικαθιστούμε την ασύρματη σύνδεση με ενσύρματη, χρησιμοποιώντας καλώδιο δικτύου (Ethernet).

4. Φούρνος μικροκυμάτων

Μας βοηθούν πολύ στην καθημερινότητα. Παράγουν όμως ραδιοκύματα, τα οποία βέβαια περιορίζονται μέσα στο φούρνο.

* Δεν στεκόμαστε μπροστά στον φούρνο όσο λειτουργεί (η ακτινοβολία που εκπέμπει μειώνεται σημαντικά σε απόσταση μισού έως ενός μέτρου).
* Αν πάλι η πόρτα έχει φθαρεί ή υποστεί ζημιά, απλώς δεν τον χρησιμοποιούμε μέχρι να την αντικαταστήσουμε.

Παρακολουθήστε στο παρακάτω σύντομο video τι μας είπε ο πυρηνικός ιατρός κ. Κόντος Άγγελος, σχετικά με τον φούρνο μικροκυμάτων:

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

5. Σεσουάρ

* Όταν το χρησιμοποιούμε, το κρατάμε λίγο μακριά από το κεφάλι μας.
* Μπορούμε, επίσης, να αφήσουμε τα μαλλιά μας να στεγνώσουν μόνα τους

6.Τηλεόραση

Και οι τηλεοράσεις εκπέμπουν ακτινοβολία. Γύρω τους δημιουργούνται ηλεκτρομαγνητικά πεδία.

* Η καλύτερη λύση είναι να πάρουμε καινούργια τηλεόραση. Διαφορετικά, αν έχουμε τηλεόραση παλαιού τύπου, φροντίζουμε να καθόμαστε τουλάχιστον 2 μέτρα μακριά από την οθόνη.

Συντάκτες: Δανάη Αναστασίου, Θεοδώρα Γούλα

Βασικοί τρόποι μείωσης  ακτινοβολίας του κινητού

1: Κάθε φορά που έχετε μια επιλογή, χρησιμοποιήστε ένα κανονικό ενσύρματο τηλέφωνο. Αποφύγετε να καλείτε κάποιον στο κινητό του, αν μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του σε ένα σταθερό. Πολλές φορές δεν είναι απαραίτητο να μιλήσουμε από το κινητό μας τηλέφωνο. Για παράδειγμα, όταν βρισκόμαστε στο σπίτι ή στη δουλειά μπορούμε να χρησιμοποιούμε σταθερό τηλέφωνο.

2: Επιλέξτε αποστολή και λήψη μηνυμάτων κειμένου κατά προτίμηση αντί για κλήσεις

3: Κρατήστε το τηλέφωνό σας απενεργοποιημένο το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου. Ενεργοποιήστε το για να παίρνετε μηνύματα και να απαντάτε.

4: Αν τελικά  πρέπει να καλέσετε από ένα κινητό τηλέφωνο, κρατήστε την συνομιλία σύντομη.

5: Χρησιμοποιείστε hands free, οπότε το κινητό θα είναι μακριά απο το κεφάλι σας και κρατήστε το όσο πιο μακριά απο το σώμα σας. Έστω και μικρή αύξηση της απόστασης της συσκευής από το σώμα ελαττώνει δραστικά την ένταση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που δεχόμαστε και κατά συνέπεια την απορροφούμενη ισχύ.

Επίσης τα ασύρματα εξαρτήματα τεχνολογίας Bluetooth εκπέμπουν πολύ μικρότερη ακτινοβολία απ’ ότι ένα κινητό τηλέφωνο, επειδή η απόσταση ανάμεσα στο ακουστικό Bluetooth και το κινητό τηλέφωνο είναι πολύ μικρότερη σε σχέση με την απόσταση ανάμεσα στο κινητό τηλέφωνο και τον σταθμό βάσης. Έτσι, η επιβάρυνση του κεφαλιού είναι πάρα πολύ μικρή σε σχέση με αυτή που θα είχαμε αν χρησιμοποιούσαμε απευθείας το κινητό τηλέφωνο.

6: Όταν βρίσκεστε σε εσωτερικούς χώρους, όπου το κινητό τηλέφωνο έχει κακό σήμα, να αποφεύγετε να κάνετε και να δέχεστε κλήσεις. Προτιμήστε τους εξωτερικούς χώρους ή πηγαίνετε κοντά στις εξωτερικές πόρτες και τα παράθυρα των κτιρίων που γενικά υπάρχει καλύτερο σήμα, ώστε το κινητό να χρησιμοποιεί την ελάχιστα απαιτούμενη ισχύ για να αποκαταστήσει επικοινωνία με τον σταθμό βάσης.

Το ίδιο ισχύει όταν βρίσκεστε μέσα στο μεταλλικό αμάξωμα του αυτοκινήτου σας, καθώς και μέσα σε ανελκυστήρες.

7: Τα παιδιά καλό είναι να αποφεύγουν τη χρήση του κινητού.

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

(πηγή: , Cell Phone Radiation: 10 Ways to Reduce Your Exposure)

Τέλος σχετικά με την απαγόρευση χρήσης κινητών τηλεφώνων στα πρατήρια καυσίμων, η ακτινοβολία είναι πολύ μικρή για να προκαλέσει ανάφλεξη καυσίμων. Επίσης υπάρχει πολύ μικρή πιθανότητα να πέσει η συσκευή και να δημιουργηθεί σπινθήρας ο οποίος να προκαλέσει πυρκαγιά ή έκρηξη.