Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης είναι Κύπριος μαθηματικός και συγγραφέας, ο οποίος κατάφερε να ενώσει δύο κόσμους που συχνά θεωρούνται διαφορετικοί: τα μαθηματικά και τη λογοτεχνία. Είναι από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της «μαθηματικής μυθοπλασίας», ενός είδους που συνδυάζει την αφήγηση με μαθηματικές ιδέες, γρίφους και επιστημονικές αναφορές. Έχει γράψει έξι μυθιστορήματα, μία συλλογή αστυνομικών διηγημάτων, τρία βιβλία επιστημονικής εκλαΐκευσης και δέκα διδακτικά βιβλία μαθηματικών. Παράλληλα, έχει συμμετάσχει με διηγήματά του σε πολλούς συλλογικούς τόμους και έχει συνεργαστεί με ελληνικές εφημερίδες και περιοδικά, όπως το ηλεκτρονικό περιοδικό «Χάρτης» και το περιοδικό «Πολάρ», του οποίου είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής. Ένα από τα πιο γνωστά έργα του είναι το μυθιστόρημα «Αχμές, ο γιος του φεγγαριού», το οποίο τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η διάκρισή του αυτή αποδεικνύει την αξία και την ποιότητα του έργου του. Επίσης, το διήγημά του «Περίπτωσις αυτοδικίας» αποτέλεσε τη βάση για την επιτυχημένη κινηματογραφική ταινία του Σωτήρη Τσαφούλια, «Έτερος Εγώ», η οποία μάλιστα συνδέεται με μια ενδιαφέρουσα μαθηματική έννοια: τους φίλιους αριθμούς. Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης δεν περιορίζεται μόνο στη συγγραφή. Έχει μεταφράσει 48 βιβλία από τα αγγλικά και τα γαλλικά σχετικά με τα μαθηματικά και την ιστορία των επιστημών, συμβάλλοντας έτσι στη διάδοση της γνώσης. Το 2012 παρουσίασε στην ΕΡΤ την εκπομπή «Ο γύρος του κόσμου με 80 βιβλία», με στόχο να ενισχύσει τη φιλαναγνωσία σε παιδιά και εφήβους. Το 2006 τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία με τον τίτλο του Ιππότη του Τάγματος των Ακαδημαϊκών Φοινίκων (Chevalier dans l’Ordre des Palmes Académiques), μια σημαντική διεθνή διάκριση για την προσφορά του στην εκπαίδευση και τον πολιτισμό. Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα ανθρώπου που συνδυάζει επιστήμη και τέχνη. Μέσα από τα βιβλία και τις δράσεις του, μας δείχνει ότι τα μαθηματικά δεν είναι μόνο τύποι και εξισώσεις, αλλά και έμπνευση, φαντασία και δημιουργικότητα. Είναι ένας δημιουργός που αποδεικνύει πως όταν η γνώση συναντά τη λογοτεχνία, μπορεί να γεννηθεί κάτι πραγματικά μαγικό.
Τη συνέντευξη πήραν οι μαθήτριες: Νικολαΐδη Χριστίνα (Α2), Τζουλάκη Μιχαέλα (Γ3), Τσιάρα Δέσποινα (Γ3) και Τσιάρα Ευθυμία (Γ3).
Πότε καταλάβατε ότι θέλετε να ασχοληθείτε με τα μαθηματικά;
Πάντα αγαπούσα τα μαθηματικά αλλά κατάλαβα ότι θέλω να ασχοληθώ μαζί τους στη ζωή μου στην ηλικία σας περίπου, στα 15 μου χρόνια.
Πώς συνδυάζονται τα μαθηματικά με τη λογοτεχνία και τι είναι η «μαθηματική μυθοπλασία»;
Θα σας πω πώς συνδυάζονται τα μαθηματικά με τη λογοτεχνία για μένα! Όπως σας είπα, ήμουν από πολύ μικρός, φίλος των μαθηματικών αλλά από ακόμα πιο μικρός, ήμουνα φίλος των ιστοριών. Στην εποχή τη δική μου -σας φαίνεται λίγο παράξενη και εξωπραγματική!- δεν υπήρχε τηλεόραση! Προφανώς δεν υπήρχε ίντερνετ, δεν είχαμε ούτε καν τηλέφωνο στα σπίτια μας. Χρησιμοποιούσαμε όλοι στην πολυκατοικία το τηλέφωνο του φούρναρη απέναντι. Οπότε, ουσιαστικά, η μόνη παρέα για ένα παιδί εκτός από το να κατέβει κάτω να παίξει μπάλα, ήταν τα βιβλία! Μου άρεσε πάρα πολύ το διάβασμα, μου άρεσε να διαβάζω ιστορίες, να μου λένε ιστορίες και μετά σιγά σιγά άρχισα να φτιάχνω κι εγώ ο ίδιος τις δικές μου ιστορίες. Επομένως, το να ασχολείται κάποιος με ιστορίες και απ’ την άλλη μεριά να αγαπάει τα Μαθηματικά, δεν μου φάνηκε ποτέ παράξενο. Όταν έγινα καθηγητής μαθηματικών γύρω στα 26 -27, μου ήρθε η ιδέα, όχι απότομα αλλά σε κάθε μάθημα το έκανα φυσιολογικά: το κάθε καινούριο κεφάλαιο, που είχα να διδάξω στην τάξη μου, ήταν μια ιστορία, την οποία φανταζόμουν εγώ. Ας πούμε, ρωτούσα τα παιδιά, όταν ήταν να μιλήσουμε για τις εξισώσεις: «Τι είναι το x;» και στη συνέχεια, τους έλεγα: «Το x είναι σαν τον κεραυνό που ρίχνει ο Δίας. Είναι μια άγνωστη ποσότητα και μια άγνωστη ποσότητα πάντα μας τρομάζει και γι’ αυτό, οι αρχαίοι Έλληνες έφτιαξαν ένα παραμύθι… ότι δεν είναι τίποτα κακό. Απλώς, ο Δίας έχει τις τσαντίλες του και ρίχνει κεραυνούς»! Όταν, λοιπόν, κάτι το εξηγείς, έστω και με τρόπο που δεν είναι ο πραγματικός, ο σωστός, το φοβάσαι λιγότερο. Έτσι ήταν η εισαγωγή μου στις εξισώσεις και μετά, σιγά σιγά, καθώς προχωρούσα στις τάξεις και στα μαθήματα, άρχισα να φτιάχνω για κάθε ενότητα από μια ιστορία. Επομένως, οι ιστορίες για μένα δεν ήταν κάτι που απείχε από τα μαθηματικά.
Παράλληλα, η Λογοτεχνία, η μυθοπλασία δηλ., είναι κάτι που αντλεί εμπειρίες απ’ όπου βρει. Για παράδειγμα, μια εποχή ήταν πάρα πολύ της μόδας η μυθοπλασία να αντλεί εμπειρίες από τη δουλειά των γιατρών. Γράφονταν ιστορίες με γιατρούς, με κάποιον άρρωστο που ήταν καταδικασμένος και ο γιατρός προσπαθούσε να τον γιατρέψει . Αργότερα, όταν άρχισε η εξερεύνηση του διαστήματος, φτιάχτηκαν ιστορίες που είχαν σχέση με τη Φυσική ή με την Αστρονομία. Εκεί λοιπόν, περίπου στα τέλη του 20ου αιώνα, γράφτηκαν ιστορίες που αντλούσαν την έμπνευσή τους από τα Μαθηματικά. Υπήρχαν, βέβαια, και παλιότερα τέτοιες ιστορίες τον 19ο αιώνα. Για παράδειγμα, κάποιος κύριος Edwin Abbott είχε φτιάξει γύρω στο 1890 μια ιστορία, που εκτυλισσόταν σε μια χώρα, που είχε 2 διαστάσεις, υπήρχε δηλαδή μπρος πίσω, αριστερά δεξιά αλλά δεν υπήρχε πάνω κάτω, γιατί όλα ήταν επίπεδα και αυτό είχε πολύ ενδιαφέρον. Τότε, λοιπόν, προς τα τέλη του 20ού αιώνα, άρχισαν να υπάρχουν πολλές ιστορίες, που να χρησιμοποιούσαν τα Μαθηματικά. Αυτό είναι, λοιπόν, η «μαθηματική μυθοπλασία», που εμπνέεται από το χώρο των Μαθηματικών, ως αντικείμενο και των μαθηματικών, των ανθρώπων δηλ. που είναι μαθηματικοί: η ζωή τους, οι παραξενιές τους, τα όνειρά τους, οι επιτυχίες τους.
Τι σημαίνει για εσάς η βράβευση από τη Γαλλική Δημοκρατία;
Ήταν κάτι που ήρθε σε μένα τελείως ξαφνικά. Μια μέρα βρήκα στο γραμματοκιβώτιό μου ένα γράμμα από τη Γαλλική Πρεσβεία. Φυσικά, το θεώρησα πολύ μεγάλη τιμή! Έχω ζήσει 7 χρόνια στη Γαλλία. Έκανα όλες μου τις σπουδές εκεί, αγαπώ τον γαλλικό τρόπο σκέψης, ιδίως μετά την περίοδο του Διαφωτισμού και της Επανάστασης. Επομένως, ο γαλλικός πολιτισμός ήταν κάτι που το ένιωθα πολύ μέσα μου και επομένως, ήταν μια πολύ μεγάλη αναγνώριση για μένα και ανταμοιβή το να με τιμήσει η Γαλλική Δημοκρατία μ’ αυτό το μετάλλιο. Βέβαια, είναι λίγο αστείο: είμαι ιππότης με σπαθί και άλογο…είναι το παράσημο που έχω. Έτσι τους βραβεύουν οι Γάλλοι . Ήταν πολύ σημαντικό για μένα! Ξέρετε, υπάρχει κάτι που λένε: «κανείς δεν είναι στον τόπο του προφήτης» Καμιά φορά, κάνεις πράγματα στον τόπο σου, γιατί έτσι νιώθεις και θέλεις αλλά δεν τα αναγνωρίζει κανένας κι όταν έρχεται κάποιος απέξω και στα αναγνωρίζει…όσο να “ναι… παίρνεις θάρρος!
Υπάρχει κάποιο βιβλίο που σας σημάδεψε όταν ήσασταν έφηβος;
Ναι! Είναι 2-3 βιβλία, που με σημάδεψαν ως έφηβο. Ίσως το πιο σημαντικό είναι ένα βιβλίο της Betty Smith με τον τίτλο “A tree grows in Brooklyn” («Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλυν»). Αναφέρεται στη ζωή μιας κοπέλας από πάρα πολύ φτωχή οικογένεια, που μεγαλώνει στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης και ωριμάζει σταδιακά. Επειδή το διάβασα την περίοδο που κι εγώ ωρίμαζα σταδιακά ως έφηβος, νομίζω πως αυτό το βιβλίο με σημάδεψε πάρα πολύ. Βέβαια, πρέπει να πω ότι και ο «Κόμης Μοντεχρήστος» του Αλέξανδρου Δουμά με σημάδεψε, γιατί είναι εκδικητικός. Πρόκειται για μια ιστορία εκδίκησης. Ίσως αυτά τα δύο στην εφηβική μου ηλικία άσκησαν τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω μου, παρόλο που έχω διαβάσει πάρα πολλά βιβλία. Συγκλονιστικό, επίσης, μου φάνηκε το «Ουδέν νεώτερον από το δυτικόν μέτωπον», του Erich Maria Remarque, ένα αντιπολεμικό βιβλίο, όπως και το «Ώρες Αγάπης και ώρες Πολέμου», επίσης του Remarque. Όλος μου ο κόσμος είναι φτιαγμένος από τα βιβλία, που διάβασα, αλλά νομίζω πως αυτά που σας είπα είναι τα κυριότερα.
Πώς νιώθετε που η κινηματογραφική ταινία του Σωτήρη Τσαφούλια, «Έτερος Εγώ», η οποία στηρίζεται στις ιδιότητες των φίλιων αριθμών και έχει κάνει τεράστια επιτυχία, είναι βασισμένη σε ένα δικό σας διήγημα, το «Περίπτωσις αυτοδικίας»;
Αισθάνομαι πολλή χαρά αλλά και λίγη στεναχώρια και θα σας εξηγήσω τον λόγο! Θα δείτε, λοιπόν, πώς συνδυάζονται τα Μαθηματικά με τη μυθοπλασία. Καταρχάς, ο Πυθαγόρας πίστευε πως όλα ερμηνεύονται με τους αριθμούς. Οι αριθμοί 220 και 284 αποκαλούνται «Φίλιοι Αριθμοί», διότι συνδέονται μεταξύ τους με μιαν ιδιαίτερη σχέση, αφού ο κάθε ένας από αυτούς είναι το άθροισμα των γνήσιων διαιρετών του άλλου. Θεωρούσε πως «φίλος είναι ο άλλος σου εαυτός, όπως το 220 με το 284». Όταν μου ζητήθηκε να γράψω ένα αστυνομικό διήγημα για έναν Συλλογικό τόμο, έγραψα το «Περίπτωση Αυτοδικίας» -να ‘τη πάλι η Εκδίκηση, που λέγαμε! Ευτυχώς που γράφω στις ιστορίες μου για την εκδίκηση, γιατί, αν τις έκανα πράξη, θα ήμουν στη φυλακή (γέλια!)…Φυσικά, αστειεύομαι! Όταν, λοιπόν, ο Σωτήρης Τσαφούλιας διάβασε εντελώς τυχαία αυτό το διήγημα, με πήρε τηλέφωνο και μου είπε πως θέλει να πάρει αυτή την ιστορία και να τη βάλει σε μια ταινία. Φυσικά, χάρηκα πάρα πολύ αλλά από την άλλη πλευρά, οι δικές μου ιστορίες έχουν ως πρωταγωνίστρια μια γυναίκα υπαστυνόμο, την Όλγα Πετροπούλου. Παρεμπιπτόντως, θα σας αποκαλύψω πώς σκέφτηκα να χρησιμοποιήσω το συγκεκριμένο όνομα στην ηρωίδα μου. Εκείνη την εποχή, είχα στην Α΄ γυμνασίου μια πάρα πολύ έξυπνη μαθήτρια, που τη λέγανε Πετροπούλου, και στη Γ΄ Γυμνασίου μια, επίσης, πολύ έξυπνη μαθήτρια, που την έλεγαν Όλγα. Κι όταν αποφάσισα ότι θα φτιάξω μια αστυνομική φιγούρα για όλες μου τις αστυνομικές ιστορίες, γεννήθηκε η «Όλγα Πετροπούλου»! Ήθελα, λοιπόν, αυτή να είναι η πρωταγωνίστρια αλλά ο Σωτήρης ο Τσαφούλιας είχε μια άλλη ιδέα: να χρησιμοποιήσει αυτή την ιδέα των «φίλιων αριθμών» και πως μια κοπέλα εκδικείται το θάνατο μιας φίλης της χρησιμοποιώντας αυτούς τους αριθμούς. Όμως, προτιμούσε να είναι άντρας ο εξιχνιαστής. Έτσι, η ταινία γυρίστηκε με πρωταγωνιστή έναν εξαιρετικό Άνθρωπο και Ηθοποιό, τον Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη. Η αλήθεια είναι ότι πέρασα πολύ καλά και είμαι πολύ περήφανος που ο κόσμος βλέπει και του αρέσει αυτή την ταινία. Έκανα κι εγώ μια σκηνή μαζί του. Μου έδωσαν ένα πολύ μικρό ρόλο! Όμως, πάντα λέω πόσο πιο ωραίο θα ήταν- για μένα- αν είχαν κρατήσει την Όλγα Πετροπούλου. Αλλά ποτέ δεν σβήνει η ελπίδα, κάποια στιγμή κάποιος άλλος θα βρεθεί, θα πάρει μια άλλη ιστορία μου και θα δώσει ζωή στην «Όλγα Πετροπούλου» (γέλια).
Από πού αντλείτε έμπνευση για τις ιστορίες σας;
Από το καθετί! Κοιτάζω γύρω μου, περπατάω, βλέπω κι ακούω ειδήσεις, μιλάω με ανθρώπους, ασχολούμαι με τα μαθηματικά! Καμιά φορά η ιδέα μου για μια ιστορία ξεκινάει από κάποια μαθηματική ιδέα και άλλες φορές λειτουργεί ανάποδα: δηλαδή, θέλω να πω μια ιστορία και μετά βρίσκω έναν τρόπο να βάλω ένα μαθηματικό παιχνίδι μέσα. Λίγο πολύ από παντού αντλώ έμπνευση! Επίσης, έχω μια πολύ μεγάλη αγάπη για την Ιστορία. Έτσι, τα πιο πολλά μου μυθιστορήματα εκτός από τα αστυνομικά -που δεν είναι όλες οι ιστορίες μου αστυνομικές- και εκτός από τα μαθηματικά -που είναι όλες μου οι ιστορίες συνυφασμένες με τα μαθηματικά- συσχετίζονται με την Ιστορία. Για παράδειγμα, το τελευταίο μου βιβλίο, «Ένα πτώμα στην αυλή της Αμαλίας». Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Αθήνα, την εποχή του Όθωνα, αμέσως μετά την απελευθέρωση και τη δημιουργία του ελληνικού κράτους. Παλιότερα είχα γράψει μυθιστορήματα, που διαδραματίζονταν στην Κωνσταντινούπολη, στην Αίγυπτο…Αυτό μάλιστα το μυθιστόρημα μου στην Αίγυπτο είναι πολύ αγαπητό στο σχολείο σας εδώ και πάρα πολλά χρόνια: «Αχμές, ο γιος του φεγγαριού». Τα παιδιά το είχαν διαβάσει, το είχαν αγκαλιάσει! Για να το πω, λοιπόν, με μια παροιμιακή φράση: «γράφω, γιατί μια ζωή δεν μου αρκεί. Θέλω, λοιπόν, να ζήσω σε πολλούς χώρους, σε πολλούς χρόνους, σε πολλούς τόπους»! Μέσα από τους ήρωες των ιστοριών μου, αυτό ζω…
Ποιο βιβλίο σας θα προτείνατε σε μαθητές γυμνασίου;
Είναι μεγάλη αδικία αυτό! Είναι σαν να ρωτάτε μια μαμά ή έναν μπαμπά ποιο από τα 4 παιδιά τους αγαπάνε πιο πολύ! Πόσω μάλλον εγώ, που έχω 14…βιβλία…όχι παιδιά! (γέλια). Ωστόσο, μιας και μου περιορίζετε την ερώτηση σε μαθητές γυμνασίου, θα σας πρότεινα από αυτά που κυκλοφορούν -γιατί μερικά έχουν εξαντληθεί και έχουν μπει σε ένα πρόγραμμα επανεκδόσεων- «Τα τέσσερα χρώματα του καλοκαιριού». Είναι μια ιστορία, που εκτυλίσσεται σε ένα ελληνικό νησί και κάνει αναδρομή στο παρελθόν. Έχει και αρκετό αίσθημα μέσα…
Ποιο ήταν το πιο σημαντικό μάθημα που πήρατε στη ζωή σας;
Δεν είναι δική μου η παροιμία αλλά το μάθημα που πήρα στη ζωή μου είναι λίγο σκληρό! Σήμερα το λέμε σαν προσευχή: «Θεέ μου, φύλαγέ με από τους φίλους μου… τους εχθρούς μου, τους κανονίζω και μόνος μου»! Ό,τι κι αν σημαίνει αυτό…
Ποιο είναι η πιο σημαντική συμβουλή, που εμείς, οι έφηβοι, πρέπει να σκεφτόμαστε για το μέλλον μας;
Θυμίζει μια παλιά διαφήμιση για ουίσκι: «Follow your heart»! Πραγματικά, νομίζω ότι ένα παιδί πρέπει να κοιτάξει τι πραγματικά του αρέσει, να διαλέξει για το μέλλον του κάτι, που και ακόμα αν δεν είναι αναγκασμένο να δουλεύει κι έπρεπε απλώς να κάνει κάτι, για να περνάει την ώρα του, αυτό να διάλεγε! Με άλλα λόγια, να φροντίσετε το επάγγελμα, που θα επιλέξετε, να είναι για εσάς ταυτόχρονα ΚΑΙ διασκέδαση! Όχι μόνο επάγγελμα! Κι όταν λέω «διασκέδαση», δεν εννοώ μόνο απλά χορός και ξεγνοιασιά! Εννοώ πως διασκέδαση νιώθει και ένας νοσηλευτής ή μια νοσηλεύτρια, όταν βοηθάει έναν άνθρωπο να περπατήσει στη ζωή του ή να ζήσει! Εγώ πιστεύω πως χρήσιμος νιώθει και σίγουρα είναι -πολύ περισσότερο από ότι του αναγνωρίζει η κοινωνία- κι ένας άνθρωπος, που η δουλειά του είναι να καθαρίζει στους δρόμους, αν βρει σε αυτή τη δουλειά τη χαρά ότι μέσα από αυτή, θα βλέπει ανθρώπους ή θα βλέπει μέσα από τα σκουπίδια τους πώς ζήσανε! Βέβαια, διάλεξα δύο επαγγέλματα, που γενικώς οι άνθρωποι λένε ότι τα αποφεύγουνε. Εγώ πιστεύω ότι όλοι είναι χρήσιμοι και όλα τα επαγγέλματα είναι χρήσιμα. Καλό είναι να διαλέγετε πράγματα, που να μη συναντάτε αξεπέραστα εμπόδια αλλά, παράλληλα, να μην σας είναι και πάρα πολύ εύκολα, γιατί κάποια στιγμή θα βαρεθείτε. Να έχετε στο μυαλό σας αυτό: να γίνετε αυτό που θέλετε εσείς και όχι ό,τι θέλουν οι άλλοι για εσάς! Ακούω συχνά παιδιά να λένε: «οι δικοί μου θέλουν να γίνω οικονομολόγος, γιατρός, λογιστής, αρχιτέκτονας, υδραυλικός, νοσοκόμος»! Συγγνώμη που τα λέω όλα στο αρσενικό. Όλα τα επαγγέλματα σχεδόν είναι πια και αρσενικά και θηλυκά και καλώς είναι έτσι! Αυτό που θα πρέπει να σκεφτείτε είναι το εξής: «θα ήθελα και μετά από 10 χρόνια να κάνω αυτό το επάγγελμα;» «Θα ήθελα να ασχοληθώ πολύ με τον άρρωστο;» Σίγουρα θα ήθελα…είναι έργο ζωής αλλά θα πρέπει να σκεφτείτε και το εξής: «θα άντεχα τον πόνο;» Προσπαθήστε, λοιπόν, να διαλέξετε κάτι, που και στο μέλλον θα σας είναι αρεστό, έστω και αν δεν φέρνει τα πολλά λεφτά ή τη ζωή που ονειρεύεστε…
Τι ρόλο παίζει η Φαντασία στην Επιστήμη;
θα έλεγα ότι χωρίς φαντασία η επιστήμη είναι απλή διαχείριση. Δεν μπορεί να υπάρξει επιστήμη χωρίς φαντασία. Η επιστήμη ψάχνει να εξηγήσει και, για να το καταφέρει αυτό, πρέπει να ξεπεράσει τους πεπατημένους δρόμους. Η φαντασία χρειάζεται, για να μπορέσει κάποτε ο άνθρωπος να πει αυτό, που είναι τελείως ανάποδο από αυτό που βλέπουμε. Για παράδειγμα, εμείς βλέπουμε το πρωί τον Ήλιο να ανατέλλει, και καθώς ο Ήλιος ταξιδεύει στον ουρανό, περνάει η μέρα και κάποια στιγμή δύει. Τι πιο προφανές από αυτό το πράγμα; Ωστόσο, χρειάστηκε πάρα πολύ μεγάλη φαντασία, για να σκεφτούν κάποια στιγμή οι άνθρωποι ότι δεν συμβαίνει αυτό που νόμιζαν, δηλαδή ότι δεν είναι ο ίδιος ο Ήλιος που γυρνάει γύρω από τη Γη αλλά η Γη γυρνάει γύρω από τον Ήλιο! Η Επιστήμη χρειάζεται τη Φαντασία και -θα έλεγα – όχι τον φόβο και το bullying! Γιατί να ξέρετε ότι bullying δέχτηκαν οι πρώτοι άνθρωποι, οι πρώτοι επιστήμονες, που το είπαν αυτό ή bullying υπέστησαν οι πρώτοι άνθρωποι, που είπαν: «Η χολέρα οφείλεται στο νερό που πίνουμε όχι στη βρωμιά της ατμόσφαιρας» αλλά και όλοι οι άνθρωποι, που είπαν κάτι διαφορετικό, από αυτό που πίστευε μέχρι τότε ο κόσμος. Γι’ αυτό, λοιπόν, η Φαντασία είναι προϋπόθεση της Επιστήμης.
Ποια συμβουλή θα δίνατε σε έναν μαθητή που δυσκολεύεται στα μαθηματικά; Πιστεύετε ότι τα μαθηματικά είναι για όλους ή μόνο για «λίγους και πολύ καλούς»;
Πιστεύω ότι τα Μαθηματικά είναι για όλους, πιστεύω ότι ο κάθε άνθρωπος έχει μέσα του τα Μαθηματικά! Όμως, αυτό που δεν είναι εύκολο να βρεθεί και, δυστυχώς, το παραδοσιακό σχολείο -όχι μόνο το ελληνικό!-δυσκολεύεται πάρα πολύ να το βρει είναι ότι ο κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές πύλες εισόδου. Άρα, η πόρτα, που βάζει τον κάθε άνθρωπο μέσα στα μαθηματικά, η πόρτα που έχει μέσα του, είναι διαφορετική για τον καθένα και συνήθως δε βρίσκεται. Πέρα από αυτό, υπάρχουν και οι προκαταλήψεις: παιδιά μεγαλωμένα σε ένα χώρο, που είτε βρήκαν κάποιον από μας (εκπαιδευτικό), που είναι “στραβόξυλο” και τους χάλασε το κέφι, με αποτέλεσμα να μισήσουν τα μαθηματικά αλλά τον συγκεκριμένο άνθρωπο, που τυχαία βρέθηκε να τους κάνει μαθηματικά ή παιδιά που μεγάλωσαν σε μια οικογένεια, που οι γονείς τους ή το περιβάλλον τους φοβούνται τα μαθηματικά κι λένε «εμείς δεν κάνουμε για μαθηματικά» ή παιδιά που πιστεύουν αυτή την ηλίθια άποψη, ότι δηλαδή τα μαθηματικά είναι μόνο για τα κορίτσια! Όλα αυτά, όμως, είναι προκαταλήψεις. Δεν λέω ότι ο κάθε άνθρωπος μπορεί ή πρέπει να γίνει μαθηματικός κι εννοώ πολλές κατηγορίες: ερευνητής μαθηματικός, δάσκαλος μαθηματικός…Όμως, πιστεύω ότι για κανέναν άνθρωπο τα μαθηματικά δεν είναι απαγορευτικά και δεν πιστεύω καθόλου μα καθόλου αυτή την ιστορία ότι άμα είσαι έξυπνος, καταλαβαίνεις τα μαθηματικά, αν δεν είσαι, δεν τα καταλαβαίνεις. Αυτά είναι -κατά τη γνώμη μου- ανοησίες.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους νέους αναγνώστες;
Σε μια εποχή όπως είναι η δική μας , που είναι μια εποχή του πρόσκαιρου μηνύματος, της πλοήγησης στο διαδίκτυο, όπου εκεί που διαβάζεις ένα κείμενο, υπάρχει μια λέξη με μπλε γράμματα ή και υπογραμμισμένη, την κάνεις κλικ και φεύγεις από αυτό το κείμενο και πας κάπου αλλού και αλλού και αλλού …αυτό δεν είναι διάβασμα! Νομίζω ότι -βέβαια θα επανέλθει- η κοινωνία μας τώρα, το 2026, είναι μια κοινωνία του εύκολου μηνύματος, του εικονογραφημένου μηνύματος και τα νέα παιδιά χάνουν πολλές εμπειρίες, γνώσεις και απολαύσεις χωρίς το διάβασμα. Θα πρότεινα στον κάθε αναγνώστη, σε κάθε νέο άνθρωπο να δοκιμάσει, να έρθει σε επαφή με το βιβλίο! Βέβαια δεν είναι όλα τα βιβλία για όλους τους ανθρώπους και για όλα τα γούστα αλλά θα ήθελα ένας νέος άνθρωπος να μην παραιτηθεί από αυτό, που για μένα ήταν ένα από τα βασικά στηρίγματα της ζωής μου: το διάβασμα. Ας διαβάσει 2-3 βιβλία, δεν είναι ανάγκη να είναι δύσκολα αλλά ας μη χάσει ένα προνόμιο, πριν το δοκιμάσει!
Κύριε Μιχαηλίδη, σας ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο και την έμπνευση, που μας προσφέρατε και σας ευχόμαστε να συνεχίσετε να μας ταξιδεύετε στον κόσμο των ιδεών και των αριθμών.
Σας ευχαριστώ κι εγώ πολύ και σας εύχομαι κάθε καλό! Όπως λέω πάντα στα παιδιά: «τα όνειρα σας να γίνουν αλήθειες»!
Ευχαριστούμε από καρδιάς τον Τεύκρο Μιχαηλίδη, που μας έδειξε πως η Γνώση δεν έχει όρια, όταν συνοδεύεται από Φαντασία και Αγάπη για τη μάθηση. Του ευχόμαστε να έχει Υγεία και παραφράζοντας την παροιμία, που ο ίδιος χρησιμοποίησε… «να γίνει προφήτης ΚΑΙ στον τόπο του» και όχι μόνο στη Γαλλία ή στον υπόλοιπο κόσμο!
