ΓέφυρεςΓέφυρες

Αφιέρωμα στην Παγκόσμια Ημέρα Νερού

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:27 +0000

Το νερό…νερό δροσερό, γάργαρο, πολύτιμο… Οι απαρχές της ύπαρξης στον πλανήτη Γη, η ελπίδα και υπόσχεση της ζωής, το πιο σπουδαίο αγαθό που προσφέρει η φύση.

Χωρίς αυτό δεν μπορούμε να φανταστούμε πώς θα είχε εξελιχθεί η ζωή πάνω στη Γη. Κρύβει μέσα του μυστικά εκατομμυρίων χρόνων εξέλιξης και ανάπτυξης. Οι πρώτες μορφές ζωής μέσα στο νερό δημιουργήθηκαν. Και με την πάροδο των χρόνων πολλαπλασιάστηκαν, βελτιώθηκαν, προσαρμόστηκαν, βγήκαν από το νερό και εξαπλώθηκαν στη στεριά. Οι επιστήμονες που σήμερα μελετούν την ιστορία του πλανήτη μας, ακόμα εκπλήσσονται από όσα οι έρευνές τους αποκαλύπτουν για τα μυστήρια του παρελθόντος.

Χημική σύσταση νερού

admin — Tue, 14 Dec 2021 16:22:26 +0000

Το νερό είναι μια ένωση της οποίας το μόριο αποτελείται από 2 άτομα υδρογόνου και 1 άτομο οξυγόνου. Στη Χημεία το γράφουμε Η2Ο (διαβάζεται υδρογόνο 2, οξυγόνο). Είναι άχρωμο, άοσμο και άγευστο.

Μορφές του νερού στη φύση

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:25 +0000

Το νερό το συναντάμε σε τρεις μορφές στη φύση: στερεή (χιόνι,πάγος), υγρή (λίμνες, ποτάμια) και αέρια (υδρατμός). Νερό σε στερεή και αέρια μορφή έχει βρεθεί και σε άλλους πλανήτες εκτός από τη Γη. Σε υγρή μορφή μέχρι πριν λίγο καιρό δεν είχε εντοπιστεί αλλού. Πριν από μερικά χρόνια, επιστήμονες της ΝΑΣΑ ανακοίνωσαν ότι ανακαλύφθηκε νερό στον Άρη. Μόνο στη Γη όμως συναντάμε το νερό και στις 3 μορφές του ταυτόχρονα!

Ο κύκλος του νερού

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:24 +0000

Ο ήλιος θερμαίνει το νερό της θάλασσας, των ποταμών και των λιμνών. Το νερό εξατμίζεται, γίνεται δηλαδή υδρατμός, και ανεβαίνει ψηλά στον ουρανό. Εκεί, λόγω της χαμηλής θερμοκρασίας, συμπυκνώνεται, μετατρέπεται δηλαδή σε σταγόνα. Έπειτα, εξαιτίας του βάρους που έχει, πέφτει στη γη με τη μορφή βροχής, χιονιού ή χαλαζιού. Με αυτήν τη διαδικασία το νερό διαρκώς ανανεώνεται και ο κύκλος συνεχίζεται. Το φαινόμενο αυτό λέγεται υδρολογικός κύκλος του νερού.

Τεχνητές λίμνες

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:23 +0000

Για τις αυξημένες ανάγκες κατανάλωσης γλυκού νερού για άρδευση (πότισμα καλλιεργειών), ύδρευση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχουν κατασκευαστεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες 25 τεχνητές λίμνες και φράγματα στην Ελλάδα. Οι τεχνητές λίμνες είναι στην ουσία ταμιευτήρες νερού και δημιουργούνται όταν χτίζεται ένα φράγμα στη ροή του ποταμού. Το νερό συγκεντρώνεται και διατίθεται με όποιο τρόπο κριθεί απαραίτητος για κάθε περιοχή.

Η λίμνη Κερκίνη σχηματίστηκε το 1932 με φράγμα στον ποταμό Στρυμόνα. Ο σκοπός ήταν να εξασφαλιστούν μεγάλες ποσότητες νερού για το πότισμα της πεδιάδας των Σερρών.
Για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργήθηκε η λίμνη Πολυφύτου στον νομό Κοζάνης. Σχηματίστηκε το 1973 μετά από κατασκευή φράγματος στον ποταμό Αλιάκμονα.
Για την ύδρευση της Αττικής, σχηματίστηκαν 2 τεχνητές λίμνες: η λίμνη Μαραθώνα (το 1931) και η λίμνη Μόρνου στον νομό Φωκίδας (το 1979).

Το νερό των μύθων

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:22 +0000

Οι Έλληνες ήταν από τα αρχαία χρόνια δεμένοι με το νερό. Ολόκληρος ο πολιτισμός τους αναπτύχθηκε και προόδευσε χάρη στην ύπαρξη του νερού. Οι μεγαλύτερες πόλεις τους ήταν χτισμένες κοντά σε θάλασσες σε ποτάμια. Οι μύθοι και οι δοξασίες που περιέβαλλαν το υγρό στοιχείο ήταν πάντα άφθονες. Ο πλούτος τους βασίστηκε στις υδάτινες διαδρομές των πλοίων τους. Το νερό εξασφάλισε τη διατροφή, το εμπόριο, τις επικοινωνίες τους.

Στη μυθολογία, ένας απο τους πιο ισχυρούς θεούς ήταν ο Ποσειδώνας που προστάτευε τις θάλασσες, τα ποτάμια και τις πηγές. Πολλοί ποταμοί εμφανίζονταν ως θεοί (Αχελώος, Πηνειός, Αλφειός). Οι Ναϊάδες ήταν θεότητες που ζούσαν δίπλα σε ποτάμια, πηγές και λίμνες και είχαν μαντικές και ιαματικές ικανότητες. Οι Νηρηίδες αντίστοιχα ήταν οι νύμφες της ήρεμης θάλασσας, φιλικές, όμορφες και περήφανες.

Το νερό στη θρησκεία

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:21 +0000

Στη θρησκεία, το νερό συμβολίζει την καθαρότητα, τη θεραπεία, τον εξαγνισμό ή σε άλλες περιπτώσεις την τιμωρία. Διαβάζουμε για τον Κατακλυσμό του Νώε όπου το νερό γίνεται το μέσο τιμωρίας των ανθρώπων για τις αμαρτίες τους. Για τον Μωυσή που χτυπώντας με το ραβδί του τον βράχο κάνει το νερό να αναβλύσει και σώζει τον λαό του Ισραήλ. Ο Ιωάννης βαπτίζει στα ιερά νερά του Ιορδάνη ποταμού τον Ιησού. Ο ίδιος ο Ιησούς μεταμορφώνει το νερό σε κρασί με θαυματουργό τρόπο και συγκλονίζει τους ανθρώπους.

Το νερό παίζει σπουδαίο ρόλο στις τελετουργίες της Εκκλησίας μέχρι τώρα. Οι Χριστιανοί με τη βάπτιση δέχονται την ευλογία του Αγίου Πνεύματος. Ο αγιασμός που πραγματοποιείται στα σχολεία στην αρχή της χρονιάς χαρίζει μια υπόσχεση υγείας και καλοτυχίας. Τα Θεοφάνια (ο μεγάλος αγιασμός) εξαγνίζουν τους ανθρώπους και διώχνουν κάθετι κακό.

Η γεωγραφία του νερού

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:20 +0000

Αν παρατηρήσουμε έναν γεωμορφολογικό χάρτη, θα διαπιστώσουμε ότι η Ελλάδα έχει πολλά ποτάμια. Διαθέτουν ορμητικά νερά, γεγονός που οφείλεται στο σχετικά μικρό τους μήκος. Πηγάζουν από τα βουνά, κυλούν μεταφέροντας μικρότερες ή μεγαλύτερες ποσότητες νερού ανάλογα με την εποχή και εκβάλλουν στη θάλασσα.

✓ Στο Αιγαίο πέλαγος εκβάλλουν: ο Αλιάκμονας, ο Πηνειός, ο Σπερχειός.

✓ Στο Ιόνιο εκβάλλουν: ο Άραχθος, ο Λούρος, ο Αχελώος, ο Εύηνος, ο Μόρνος.

✓ Στην Πελοπόννησο ρέουν ο Αλφειός, ο Λάδωνας και ο Ευρώτας. Ο Ευρώτας είναι ο ποταμός των αρχαίων Σπαρτιατών, που πηγάζει από τον Ταΰγετο και εκβάλλει στον Λακωνικό κόλπο.

✓ Υπάρχουν και ποτάμια τα οποία πηγάζουν από γειτονικές χώρες και εκβάλλουν στο Αιγαίο. Τα κυριότερα από αυτά είναι: ο Έβρος, ο Νέστος, ο Στρυμόνας και ο Αξιός.

✓Ο Αώος πηγάζει από την Πίνδο, περνά στην Αλβανία και εκβάλλει στην Αδριατική Θάλασσα.

Φυσικές λίμνες

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:19 +0000

Το πλούσιο φυσικό τοπίο της Ελλάδας στολίζεται και από πολλές λίμνες, φυσικές και τεχνητές. Οι λίμνες είναι κοιλότητες της γης, γεμάτες με νερό, που δε φαίνεται να επικοινωνούν με τη θάλασσα. Η λίμνη δεν είναι μόνο μια συγκέντρωση νερού αλλά αποτελεί ένα ολόκληρο οικοσύστημα φυτών, ζώων και μικροοργανισμών που εξαρτώνται και επηρεάζουν το ένα το άλλο. Είναι χαρακτηριστικό ότι η μεγαλύτερη φυσική λίμνη της Ελλάδας, η Τριχωνίδα, φιλοξενεί πάνω από 200 είδη πουλιών, 18 είδη ψαριών και πολλά είδη εντόμων.

Νερό και παραδόσεις

ΚΙΤΣΟΥΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ — Tue, 14 Dec 2021 16:22:18 +0000

Η σημασία του νερού ως πηγή ζωής πλούτισε και τη λαϊκή μας παράδοση. Έθιμα, δοξασίες, τραγούδια, αινίγματα, παροιμίες με θέμα το νερό αποτυπώνουν τον συμβολισμό του νερού ως δύναμη ευτυχίας, γονιμότητας, αφθονίας και κάθαρσης.

Το πρωί της Πρωτοχρονιάς οι νοικοκυρές, για να έχουν μια πλούσια και ευλογημένη χρονιά, έφερναν στο σπίτι το «αμίλητο νερό». Το έλεγαν έτσι γιατί οι γυναίκες που το μετέφεραν με τις στάμνες δεν έπρεπε να μιλήσουν σε κανέναν στον δρόμο πηγαίνοντας από τη βρύση στο σπίτι τους.
Οι νύφες συνήθιζαν την επόμενη μέρα του γάμου τους να φέρνουν φρέσκο νερό για το νέο σπιτικό τους.
Παλιά, πριν φύγει κάποιος για ταξίδι, θεωρείτο καλό να χύνουν νερό μπροστά του για να είναι ανοιχτός ο δρόμος του.
Σε πολλά παραμύθια και τραγούδια, ακούμε για το «αθάνατο νερό» που έχει ζωογόνο δύναμη και ανασταίνει τους νεκρούς.
Στις 2 Φεβρουαρίου(της Υπαπαντής) οι άνθρωποι έραιναν με αγιασμό τα χωράφια τους για να εξασφαλίσουν μια καλή σοδειά.
Τρεις μέρες μετά τη βάφτιση, το μωρό και τα λαδόπανα της βάφτισης ξεπλένονται από το λάδι και το νερό το πετάνε σε ειδικό χώρο στην εκκλησία.
Στον Πέτα της Αρτας υπήρχε το έθιμο της Μπαρμπαρούσας. Κατά το έθιμο αυτό έντυναν κάποιον με φύλλα, κλαδιά και ψαθιά και άδειαζαν πάνω του κανάτες με νερό καθώς αυτός περιφερόταν στους δρόμους του χωριού. Σκοπός ήταν να συγκινήσουν τον Θεό για να στείλει βροχές για τα χωράφια τους.
Στα χωριά του Έβρου έχουν ένα παρόμοιο έθιμο που ονομάζεται «Περπερούνα». Εκεί ντύνουν ένα κοριτσάκι με κλαδιά και λουλούδια και το γυρίζουν στο χωριό βρέχοντάς το και τραγουδώντας ταυτόχρονα
Περπερούνα