Έθιμα και παραδόσεις των Χριστουγέννων που ίσως δεν γνωρίζατε

Πέρα από τα γνωστά έθιμα των Χριστουγέννων όπως τα κάλαντα και το χριστουγεννιάτικο δέντρο, υπάρχουν πολλά άγνωστα και τοπικά ελληνικά έθιμα. Ας ρίξουμε λοιπόν ανάλαφρα τη ματιά μας όσοι δεν τα μάθαμε!

Το Χριστόξυλο:

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, στη Ρούμελη, Θεσσαλία και Μακεδονία, ο νοικοκύρης βάζει στο τζάκι ένα μεγάλο ξύλο το «Χριστόξυλο» από την Παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι τα Φώτα. Η φωτιά πρέπει να μένει αναμμένη για να ζεσταίνει τον νεογέννητο Χριστό και να διώχνει τα καλικαντζάρια από το σπίτι.

Οι Καλικάντζαροι:

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, οι καλικάντζαροι βγαίνουν από τα έγκατα της γης 12 μέρες πριν τα Χριστούγεννα για να πειράξουν τους ανθρώπους. Λέγεται ότι κατεβαίνουν αθόρυβα από την καμινάδα και αντιμετωπίζονται με αμύγδαλα, σύκα και λουκάνικα, η μυρωδιά των οποίων τους απωθεί.

Το Πάντρεμα της φωτιάς:

Στη Θράκη και αλλού, υπάρχει το έθιμο όπου ο νοικοκύρης «παντρεύει» τη φωτιά, τοποθετώντας δίπλα-δίπλα δύο μεγάλα ξύλα, το αρσενικό και το θηλυκό, για να εξασφαλίσει την ευτυχία και τη γονιμότητα της οικογένειας και των ζώων.

Κολίντα Μπάμπω:

Άλλο ένα έθιμο της Μακεδονίας και πιο συγκεκριμένα της Πέλλας είναι το έθιμο της «Κάλαντα Μπάμπογια». Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, ανάβουν φωτιές στα χωριά, γνωστές ως «Κάλαντα Μπάμπογια», μια φωτιά που οι μεγάλοι «κρατούν γιαγιά». Αναπαριστούν δηλαδή τη στέγη των παιδιών από τον Ηρώδη και ανάβουν φωτιά για να προφυλάξουν τους χωριανούς ώστε να προστατευτούν από τον Ηρώδη αλλά και από τα κακά που μπορεί να φέρει η νέα χρονιά.

Το έθιμο του καραβιού:

Παλαιότερα, ιδιαίτερα στη νησιωτική και ναυτική περιοχή, το παραδοσιακό ελληνικό χριστουγεννιάτικο σύμβολο ήταν το στολισμένο καραβάκι, όχι το δέντρο. Τα παιδιά, όταν έλεγαν τα κάλαντα, κρατούσαν μαζί τους μικρά καραβάκια, τα οποία οι νοικοκυραίοι γέμιζαν με φιλοδωρήματα.

Κουλουρογέρα:

Η κουλουρογέρα είναι μια παραδοσιακή εορταστική συνήθεια από τη Νάξο, η οποία περιέχει γλυκίσματα, κουλούρια και στάρι. Προέρχεται από το πρωτοχρονιάτικο τραπέζι. Πρώτα βράζουν το καλαμπόκι, το στάρι και τα όσπρια μέχρι να μαλακώσουν και αργότερα το ρίχνουν μπλέρι με εδέσματα. Θεωρείται ότι φέρνει τύχη στην οικογένεια και την ευφορία των καλλιεργειών.

Οι Μωμόγεροι:

Δρώμενο της Θράκης (κυρίως στη Δράμα) κατά το Δωδεκαήμερο. Μεταμφιεσμένοι χωρικοί γυρνούν στα σπίτια και αναπαριστούν ιστορίες με σκοπό να διώξουν τα κακά πνεύματα και να φέρουν ευημερία.

Αυτά τα έθιμα αναδεικνύουν τον πλούτο της ελληνικής λαογραφίας και την ποικιλία των τοπικών παραδόσεων.

Ειρήνη Χρήστου, Γ Γυμνασίου