Χρυσάνθη Ντουκάκη
“Σημειωματάριο Φωτογραφίας – Sebastião Salgado”
Κατά την επίσκεψη μας στην Αθήνα είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του ΚΠΙΣΝ (Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος) με τίτλο “Σημειωματάριο Φωτογραφίας – Sebastião Salgado”
Πόση δύναμη μπορεί να κρύβεται σε ένα φωτογραφικό κλικ; Πόσα συναισθήματα μπορεί να μας ξυπνήσει μια φωτογραφία; Εμπνευστήκαμε από τη ζωή και το έργο του βραβευμένου φωτογράφου Σεμπαστιάο Σαλγκάδο και δημιούργησαμε με την ομάδα μας τη δική μας φωτογραφική καμπάνια μέσα στη βιβλιοθήκη.
Μόλις μπήκαμε στην Εθνική βιβλιοθήκη της Ελλάδος βρεθήκαμε κάτω από τον πύργο των βιβλίων. Πληροφορηθήκαμε ότι όλα τα βιβλία είναι 1.500.000. Μάθαμε πως ο κάθε άνθρωπος έχει μια δικιά του ιστορία.
Μας έβαλαν να καθίσουμε σε κάτι τεράστια τραπέζια. Πάνω σε αυτά είχαν τοποθετήσει διάφορα βιβλία και μας ζήτησαν να τα ξεφυλλίσουμε, να βρούμε μια φωτογραφία και να τις σχολιάσουμε μεταξύ μας. Έπειτα έδωσαν σε κάθε ομάδα από μια φωτογραφία και μας ζήτησαν να επιλέξουμε την πιο ενδιαφέρουσα, κατά τη γνώ μη μας. Μετά τις σχολιάσαμε όλοι μαζί και ο καθένας έλεγε ποια φωτογραφία του άρεσε και την εντύπωση του ή τα συναισθήματα που του προκάλεσε.Κάτι άλλο σημαντικό που μάθαμε μέσα από αυτή τη διαδικασία είναι πως η γνώση είναι δύναμη!
Στη συνέχεια οι υπεύθυνες του προγράμματος βασισμένες σε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο του Salgado και σε δικές του φωτογραφίες μας μίλησαν για τις αρετές ενός φωτογράφου αλλά και στις δυσκολίες που χρειάζεται να υπερβείς ώστε να βγάλεις μια καλή φωτογραφία.Μάθαμε πως το πιο σημαντικό στοιχείο είναι η υπομονή! Καταπληκτική εμπειρία! Με βιωματικό τρόπο καταλάβαμε πως μια ιστορία μπορείς να την πεις με πολλούς τρόπους κι ένας από αυτούς είναι η φωτογραφία.

Ζαμπελίνα Μπουλταδάκη Α3

1. Το 1991 ο μπαμπάς μου πήγε από τα σύνορα της Αλβανίας μέχρι τη Βέροια με τα πόδια, σε ένα ταξίδι που διήρκησε 3 μερόνυχτα. Εκεί παρέμεινε δύο μήνες και δούλεψε και μετά γύρισε πίσω στην Αλβανία με το λεωφορείο. Έπειτα το 1992 ξαναπήγε στη Βέροια για 2 μήνες και αυτό συνεχίστηκε για 6 χρόνια, διότι δεν είχε άλλο τρόπο να στέλνει τα χρήματα που μάζευε στην Αλβανία. Το 1998 πήγε στη Θεσσαλονίκη για να πάρει το τρένο που πήγαινε για την Αθήνα, όμως έμεινε εκεί μέχρι το 2012. Όλα αυτά τα χρόνια πήγε στην Αλβανία μία φορά, όμως εκείνη τη φορά γνώρισε τη μαμά μου, το 2005 δηλαδή, και έπειτα το 2008 την παντρεύτηκε. Μετά ήρθαν μαζί στην Αθήνα και έμειναν από το 2010 μέχρι το 2012, τότε δηλαδή που γεννήθηκα και εγώ. Το 2012 γυρίσαμε όλοι στην Αλβανία λόγω της κρίσης και την επόμενη χρονιά, το 2013 γεννήθηκε και η αδερφή μου. Τον Δεκέμβριο του 2014 ο μπαμπάς μου πήγε πάλι στην Αθήνα, αλλά επειδή δεν έβρισκε δουλειά ξαναγύρισε πάλι πίσω και το 2015 έφτασε στα Χανιά όπου έμεινε για δύο χρόνια στην περιοχή Σπλάτζια. Τέλος, το 2017 μετακόμισε στη Νέα Χώρα όπου ήρθαμε εγώ με τη μαμά μου και την αδερφή μου και ζούμε εκεί μέχρι και σήμερα.
Ρεγκένα Ντοντάι Β2

2. Πριν από 100 χρόνια, δηλαδή το 1924, ο προπάππους μου με την οικογένειά του διώχτηκαν από τη Μικρά Ασία μαζί με άλλους Έλληνες λόγω των διωγμών που έγιναν από τους Τούρκους την εποχή εκείνη. Ήθελαν να εξαφανίσουν όλους τους Έλληνες από τη Μικρά Ασία. Ο προπάππος μου ήταν τότε 15 ετών και ο παππούς μου δεν είχε γεννηθεί ακόμα, αλλά του διηγήθηκε την ιστορία αργότερα ο μπαμπάς του. Τους είχαν βάλει όλους σε μικρές βάρκες και τους μετέφεραν στη Χίο. Εκεί έμειναν δύο χρόνια, ενώ έπειτα μεταφέρθηκαν στο Ηράκλειο της Κρήτης σε ένα μικρό χωριουδάκι, το Λαράνι. Δεν είχαν πάρει τίποτα μαζί τους από τη Μικρά Ασία διότι τους τα είχαν κλέψει όλα οι Τούρκοι. Το σπίτι στο οποίο εγκαταστάθηκαν στο Λαράνι ήταν Τούρκων που είχαν γυρίσει πλέον πίσω στην Τουρκία. Ήταν οι λεγόμενοι Τουρκοκρητικοί. Το μέρος όπου ο προπάππους μου έμενε στην Τουρκία λεγόταν Αλάτσατα και στο σπίτι του στο Λαράνι είχε μία μεγάλη φωτογραφία από εκείνη την περιοχή, η οποία του θύμιζε τα παιδικά του χρόνια.
Ζέφη Λιονάκη Β2

3. Ο πατέρας μου ήρθε στην Ελλάδα το 1996 από την πάνω Αλβανία στη Θεσσαλονίκη με τα πόδια. Μετά από μερικά χρόνια ο πατέρας μου έφερε και τη μάνα μου, δηλαδή το 2010. Μετά από ένα χρόνο έκαναν εμένα, αλλά ο πατέρας μου δεν είχε αρκετά λεφτά για όλους μας και για αυτό εγώ και η μάνα μου πήγαμε πίσω στην Αλβανία. Τρία χρόνια μετά ο πατέρας μου κατέβηκε στην Κρήτη και βρήκε μια δουλειά, ώσπου να μπορέσει να βρει και η μητέρα μου μία δουλειά. Ο λόγος που ο πατέρας μου ήρθε στην Ελλάδα είναι γιατί η δουλειά του στην Αλβανία περιοριζόταν κάθε μήνα και αυτό μας οδήγησε σε οικονομικά προβλήματα. Ο πατέρας μου ήθελε μία καλύτερη ζωή για την οικογένειά του και για αυτό ήρθε εδώ.
Αντουέλ Λίκα Β2

4. Ο πατέρας μου ήρθε στην Ελλάδα το 2000 μαζί με τον αδερφό του. Ο πατέρας μου ήταν 14 ετών και ο αδερφός του ήταν 17. Προσπαθούσαν 9 μέρες να περάσουν τα σύνορα. Ήρθαν στην Ελλάδα για μία καλύτερη ζωή, ενώ μετά από κάποια χρόνια πήγε μόνος του πάλι στην Αλβανία όπου έφτιαξε μία εταιρεία με λουκούμια. Τότε γνώρισε τη μητέρα μου και παντρεύτηκαν, δηλαδή το 2010, ενώ μετά από δύο μήνες περίπου ήρθαν στην Ελλάδα και ένα χρόνο αργότερα γεννήθηκα εγώ.
Αλιόν Τσάρα Β2
5.Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΊΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ

Όλα ξεκίνησαν το 1920 όταν η οικογένεια της προγιαγιάς μου έμαθε ότι τα τούρκικα στρατεύματα εισέβαλαν στον Πόντο (Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας).Φοβισμένοι πήραν τη δύσκολη αυτή απόφαση να εγκαταλείψουν την Τραπεζούντα προτού εισβάλουν οι Τούρκοι και τους πάρουν την κόρη ( την προγιαγιά μου ) που ήταν μόλις 3 χρονών κάτι που ήταν αρκετά συνηθισμένο φαινόμενο εκείνη την περίοδο .
Μάζεψαν τα πράγματά τους και ξεκίνησαν τον μακρύ δρόμο για τη Γεωργία που ήταν μέλος της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Ο δρόμος ήταν μακρύς με πολλές δυσκολίες. Μετά από αρκετές μέρες ταξιδιού φτάσανε στην πανέμορφη πρωτεύουσα της Γεωργίας, την Τιφλίδα. Εκεί κάνανε μια στάση να ξεκουραστούν, διότι είχαν ακόμα αρκετό δρόμο για να πάνε στο οροπέδιο του Καυκάσου.

Μετά λοιπόν τη στάση τους ξεκίνησαν ξανά το ταξίδι για τον Καύκασο. Εκεί υπήρχαν χωριά τα οποία είχαν ιδρυθεί από Ποντίους που είχαν εγκαταλείψει τον Πόντο από πιο νωρίς. Αυτοί είχαν αναγκαστικά εγκαταλείψει τα χωριά τους στον Πόντο και κατέφυγαν εκεί για να ιδρύσουν από την αρχή τα χωριά τα οποία είχαν αφήσει. Η περιοχή που ήταν τα χωριά λεγόταν Τσάλκα. Κάποια από αυτά είναι το Μπαϊμπούρτ, η Σάντα, που είναι και το πιο δημοφιλές ποντιακό χωριό, το Μπεστασένι και η Τσάλκα που ήταν και πρωτεύουσα της περιοχής και για αυτό πήρε την ονομασία της και η περιοχή.

Η προγιαγιά μου και η οικογένειά της αποφάσισαν να μείνουν στο χωριό «Κιαράκ» στα ποντιακά ή αλλιώς «Γεράκι» στα ελληνικά. Μόλις έφτασαν λοιπόν εκεί, οι Πόντιοι τους υποδέχτηκαν με χαρά. Η ζωή εκεί ήταν εντελώς διαφορετική από σήμερα. Ήταν φύση και μόνο φύση. Η ζωή εκεί ήταν γεμάτη χαρά και κάθε καλοκαίρι υπήρχαν χαρές και πανηγύρια αφού γιόρταζε η εκκλησία του χωριού, Παναγία Σουμελά.

Η προγιαγιά μου έκανε και αυτή οικογένεια και απέκτησε και εγγόνια, ήταν όλα τέλεια, σύμφωνα με τις αφηγήσεις της. Τη δεκαετία του ‘90 η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε και ξέσπασε πόλεμος και στη Γεωργία. Τότε στην Ελλάδα κυβερνούσε το ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου. Τότε το ΠΑΣΟΚ έκανε μια πρόταση στους Πόντιους να έρθουν στην Ελλάδα με χρήματα που θα τους έδινε η ελληνική κυβέρνηση για να έχουν μια κανονική ζωή χωρίς πολέμους.
Το 1997 ο παππούς μου με την οικογένειά του μετακόμισαν στην Ελλάδα και συγκεκριμένα εδώ στα Χανιά και από τότε ζουν εδώ και έχουν μια όμορφη ζωή. Όταν με ρωτάνε από πού είμαι απαντάω ότι είμαι Έλληνας του Πόντου και ποτέ δεν ξεχνώ ποιες είναι οι ρίζες μου και από πού κατάγομαι.

Πώς νιώσατε που λόγω των πολιτικών απόψεων των γονιών σας δεν σας άφησαν να πάτε στη Σχολή που θέλατε;

Πώς να νιώσεις; Απογοήτευση! Αλλά όταν μπήκα στον κινηματογράφο το ξέχασα. Δεν με ενδιέφερε πια.

Ποια δουλειά από αυτές που έχετε κάνει στο παρελθόν στον χώρο του κινηματογράφου βλέποντάς την σήμερα δεν σας ικανοποιεί καθόλου και θα την αλλάζατε εντελώς;

Υπάρχουν πολλές. Μια φορά ήμουνα σε ένα εστιατόριο και έπαιζε μια ταινία .Κάποιος με αναγνώρισε και μου λέει :«Κύριε Αρβανίτη, είναι δυνατόν να έχετε κάνει εσείς αυτό το έγκλημα;». ‘’Έχω κάνει και άλλα’’, του απάντησα. Έχω κάνει πολλές ταινίες με τη Βουγιουκλάκη. Πρέπει να υπερηφανεύομαι που έκανα τις ταινίες αυτές; Όχι! Αλλά έπρεπε τότε να ζήσω. Βγήκε η μητέρα μου από τη φυλακή, μέναμε σε ένα υπόγειο, πλημμύρισε, κάτι έπρεπε να κάνω. Όταν πήρα κάποια χρήματα και νοίκιασα ένα διαμέρισμα με δύο δωμάτια, κουζίνα και μπάνιο, η μητέρα μου δεν έμπαινε μέσα γιατί φοβόταν εξαιτίας των οχτώ χρόνων που πέρασε στη φυλακή. Ήταν πολύ δύσκολα τα χρόνια εκείνα, κάτι που είναι αδύνατο να καταλάβετε εσείς. Μπορώ να πω ότι από την στιγμή που γνώρισα τον Αγγελόπουλο όλα άλλαξαν. Υπάρχει μία ταινία, “η Αναπαράσταση’’ που θίγει το θέμα της μετανάστευσης. Γυρίστηκε σ” ένα χωριό στα Ζαγόρια . Αυτή η ταινία μου άνοιξε άλλους ορίζοντες και αποφάσισα να φύγω από τη Φίνος Φιλμ. ‘’Η Αναπαράσταση’’, λοιπόν, ήταν η αφορμή. Όταν βρέθηκα σ” αυτό το χωριό είδα το φως. Είμαι ειδικός της φωτογραφίας. Φωτογραφία σημαίνει γράφω με το φως. Εκεί έγραψα για πρώτη φορά με το φως, γιατί εκεί ξανά ήρθε το φως των παιδικών μου χρόνων. Όταν ήμουν παιδί δεν θυμάμαι μία ηλιόλουστη μέρα στη ζωή μου. Όλες ήταν γκρίζες. Και αυτό μου βγήκε στην ταινία και από εκεί βέβαια εκτινάχθηκε. Βέβαια όταν έφυγα από τη Φίνος Φιλμ ξεκίνησαν τα δύσκολα αλλά δεν το μετάνιωσα.

Ποιος ήταν ο καλλιτέχνης με τον οποίο συνεργαστήκατε και περάσατε ευχάριστες στιγμές;

Ο Λεονάρντο Ντι Κάπριο, ο Κλάιβ Όουεν, ο Μικ Τζάγκερ (ήταν εκτός από τραγουδιστής και ηθοποιός) η Γαλλίδα Φανύ Αρντάν, η Μπίμπι Άντερσον, μια πολύ σπουδαία ηθοποιός του Μπέργκμαν, ο Χάρβεϊ Καϊτέλ, ο Μαστρογιάννι και πάρα πολλοί άλλοι ,αφού έχω 112 ταινίες στην πλάτη μου. Είμαι μεγάλος τώρα, φαίνομαι νέος, αλλά είμαι 83 χρονών.

Πόσο εύκολα γίνεται η δουλειά σας σήμερα σε σχέση με τότε;

Κοίταξε, υπάρχει ένα κομφούζιο αυτή τη στιγμή στον κινηματογράφο. Όλοι μου λένε ότι άλλαξε ο κινηματογράφος και λέω ότι για μένα δεν άλλαξε, όπως δούλευα πριν έτσι δουλεύω και τώρα, γιατί το φως είναι ένα. Εκείνο που άλλαξε είναι η καταγραφή της εικόνας. Έφυγε το φιλμ και μπήκε ένας σένσορας. Προβλήματα έχει και το φιλμ, προβλήματα έχει και ο σένσορας αλλά σήμερα με την ψηφιακή μορφή διδάσκεις διαφορετικά. Δεν έχει αλλάξει τίποτα, απλώς οι σκηνοθέτες έχουν πέσει στην παγίδα της ευκολίας. Αυτό το εκμεταλλεύονται οι παραγωγοί γρήγορα. Και έχει γίνει περισσότερο εμπορικό και λιγότερο καλλιτεχνικό. Σήμερα για να φωτίσω είναι βέβαια πιο εύκολο.. Αλλά επαναλαμβάνω ότι οι σκηνοθέτες έχουν πέσει στην παγίδα της ευκολίας. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις οποιοδήποτε μέσο, φτάνει να το χρησιμοποιήσεις σωστά , όχι γιατί απλά σε διευκολύνει.
Εκείνο που θα χρησιμοποιήσεις οφείλεις να το χρησιμοποιήσεις σωστά ώστε να φτάσεις σε ένα αισθητικό αποτέλεσμα, όχι για να διεκπεραιώσεις μια δουλειά.
Θα σας πω μια ιστορία που πάντα την λέω. Βρίσκομαι με έναν νέο σκηνοθέτη στο Παρίσι σε ένα μπιστρό. Μου λέει : «Εγώ με αυτή την κάμερα τώρα, την ψηφιακή , είμαι ελεύθερος. Μπορώ να τραβήξω, ας πούμε, με αυτό εδώ το φως». Του απαντώ: «Και με το φιλμ μπορούσες να τραβήξεις με ένα τέτοιο φως» . Τότε βλέπω έναν κυριούλη που καθόταν παραδίπλα σε ένα στρόγγυλο τραπέζι. Είχε στο χέρι του ένα τσιγάρο κι ένα ποτήρι κόκκινο κρασί. «Τον βλέπεις αυτόν τον κύριο ; Αυτός έχει χάσει την δουλειά του πριν από μία ώρα , δεν έχει πάει σπίτι του , τι θα πει στη γυναίκα του ; Δεν έχει να πληρώσει ΕΝΦΙΑ , τα φροντιστήρια των παιδιών κτλ. Η κάμερα είναι εδώ που είμαστε εμείς. Θα τον φωτογραφήσεις με αυτό το φως!» Αναρωτιόταν πώς θα τραβήξει την φωτογραφία. Του λέω: « Θα κλείσεις αυτό το παράθυρο , θα ανοίξεις το άλλο, πίσω η πόλη ολόκληρη σφύζει από ζωή , θα τον απομονώσεις και μετά θα πάρεις το πρόσωπό του να δεις τι έχει μέσα στην ψυχή του. Αν τον φωτογραφήσεις απλά , κάνεις ρεπορτάζ. Άλλο είναι το ένα , άλλο είναι το άλλο. Κάνοντάς τον όμως σιλουέτα πίσω από την πόλη του δίνεις μία υπόσταση. Αυτό σημαίνει κινηματογράφος και αυτό σημαίνει να δουλεύεις με το φως». Αφαιρείς και προβάλλεις, πότε ο χώρος έχει σημασία και ο χαρακτήρας χάνεται και πότε όχι. Δηλαδή φτιάχνεις ατμόσφαιρα και οδηγείς τον θεατή σε αυτό που εσύ θέλεις!

Πώς νιώθετε που χάσατε το ¨Όσκαρ για μια ψήφο;
Δεν πειράζει, άλλωστε τι θα τα κάνεις …Θα τα βάλεις εκεί πέρα και θα τα βλέπεις. Εκείνο που μετράει είναι αυτό που παραδίδεις, η δουλειά που κάνεις . Άλλωστε όταν διαγωνίζεσαι θα χάσεις ή θα κερδίσεις. Δεν ξέρω πόσα βραβεία έχω από την Ελλάδα και άλλα τόσα διεθνή. Έχω κερδίσει στη Βενετία, στο Σικάγο. Αυτά δεν μετράνε . Τα έχουμε για τα παιδιά μας ,να τα βλέπουνε.

Γιατί πήγατε στη Γαλλία και τι κερδίσατε από αυτό ;
Έφυγα για δύο λόγους . Πρώτα- πρώτα ο κινηματογράφος είχε αρχίσει να πέφτει στην Ελλάδα. Είχα δύο επιλογές , ή να κάνω διαφήμιση ή να κάνω τηλεόραση. Διαφήμιση παρόλο που έχει πολλά χρήματα δεν μπορώ να κάνω. Δεν μπορώ να πάρω εγώ αυτό το προϊόν, το οποίο μπορεί να είναι καλό ή κακό και να το φωτογραφήσω, γιατί έτσι αισθάνομαι πως σε κοροϊδεύω. Σε αποσυντονίζω και πας και το αγοράζεις. εγώ δεν υποστηρίζω το κεφάλαιο!Δεν θέλω λοιπόν να κάνω διαφήμιση. Τηλεόραση δεν θέλω επίσης να κάνω. Σκέφτομαι, φωτογράφιζα μέχρι τώρα την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τώρα να φωτογραφίζω την ξανθιά την Μενεγάκη, αυτό είναι κατάντια. Έτσι αποφάσισα να φύγω.
Ο δεύτερος λόγος είναι πως έχω τρία παιδιά. Είναι το θέμα του σχολείου. Έκανα έναν υπολογισμό τι έξοδα θα είχα με τα φροντιστήρια και κατέληξα στο συμπέρασμα ότι θα εργάζομαι σε όλη μου την ζωή για να πληρώνω τα φροντιστήρια. Για αυτό σας λέω να διαβάζετε, γιατί οι γονείς σας πληρώνουν πολλά. Αυτόν τον χρόνο που έχετε τώρα κοιτάξτε να τον «ξεζουμίσετε» για να προχωρήσετε στη ζωή και να μην επιβαρύνετε τους γονείς σας. Είναι πολύ μεγάλο το βάρος. Επιπλέον δεν ήξερα αν τα παιδιά μου θα έκαναν τις σπουδές που έπρεπε να κάνουν . Κι έφυγα, πήγα στη Γαλλία κι άρχισα να δουλεύω ευτυχώς!. Και τα παιδιά μου τελειώσανε τα σχολεία τους και τα πανεπιστήμια τους . Τα παιδιά μου είναι σαν Έλληνες, γιατί η μάνα τους καθόταν από πάνω. Γράφουν, διαβάζουν.
Τώρα ο ένας μου γιος έχει δύο μάστερ οικονομίας ενώ ο μικρός πήγε σε μια σχολή και κάνει την δουλειά την δική μου, όμως και ο άλλος πάλι με τον κινηματογράφο ασχολείται. Και δεν πλήρωσα μία! Αυτό είναι , γι’αυτό έφυγα. Τώρα βέβαια, έτσι τουλάχιστον λέει, το ελληνικό κράτος είναι περήφανο για μένα. Όταν πήρα το βραβείο στην Βενετία και πέρασα από την Ελλάδα μου κάνανε μία τελετή στο υπουργείο πολιτισμού .Με θυμηθήκανε…..Κάποιος εκεί μου είπε: « Κύριε Αρβανίτη, ελπίζω τώρα να μην ξεχάσετε τον ελληνικό κινηματογράφο» κι εγώ του απάντησα: « Ελπίζω ο ελληνικός κινηματογράφος να μην με ξεχάσει». Δεν έχω ξανακάνει από τότε μία ταινία στην Ελλάδα. Έκανα τις’’ Νύφες’’ του Παντελή Βούλγαρη , έκανα δυο ταινίες του Αγγελόπουλου και τίποτα άλλο.

Πώς ήταν η εμπειρία σας με τον σκηνοθέτη Παντελή Βούλγαρη;
Καταρχήν ήμασταν φίλοι, βοηθοί, τρεχαντήρια, είμαστε τα πάντα. Αναμφισβήτητα ήταν άψογη.
Πρέπει να σας πω πως είμαι ευτυχισμένος γιατί δούλεψα με πολύ σημαντικούς ανθρώπους και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό .Τους χρωστάω πάρα πολλά πράγματα και αν είμαι κάτι αυτή την στιγμή , από αυτούς έγινα, γιατί η δουλειά του διευθυντή φωτογραφίας είναι να κάνει εικόνες το όνειρο του σκηνοθέτη. Κάθε σκηνοθέτης έχει ένα όνειρο. Νομίζω πως στις 112 ταινίες που έχω κάνει στις 80, ας πούμε , έχω εκπληρώσει το όνειρο του σκηνοθέτη.. Είμαι γεμάτος!

Τι θα συμβουλεύατε σήμερα έναν νέο άνθρωπο που ονειρεύεται να εργαστεί στον χώρο του κινηματογράφου, να το τολμήσει ή όχι; Υπάρχει κάτι που θα πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα μπαίνοντας στον χώρο;
Εγώ έλεγα και στα παιδιά μου ότι πρέπει να κάνουν αυτό που τους αρέσει. Αν αρέσει του παιδιού να γίνει υδραυλικός, τότε καλό είναι να γίνει υδραυλικός, γιατί αν του αρέσει αυτό θα γίνει καλός υδραυλικός. Αλλά θα πρέπει να αφοσιωθεί! Δεν είναι εύκολα τα πράγματα, χρειάζεται πολλή δουλειά. Αν του αρέσει θα βάλει ένα στόχο , θα πάει προς τα εκεί και θα προχωρήσει. Και πρέπει να το τολμήσει ενώ οι γονείς πρέπει να σας υποστηρίζουν!Κάποτε τσακώθηκα με μία κυρία διότι στο σχολείο της του παιδιού της ήταν ένα Αλβανάκι. Ήρθε πρώτο και πήρε τη σημαία. Αυτό δεν της άρεσε και της απάντησα : “ Αυτό σε πείραξε εσένα; Γιατί το δικό σου παιδί που έχει τα πάντα δεν ήρθε πρώτο; Αυτό πρέπει να σε απασχολεί και όχι γιατί πήρε τη σημαία το παιδί από την Αλβανία”.
Τα παιδιά μου ήθελαν να κάνουν σινεμά. Τα ενθάρρυνα, δεν τους είπα να γίνουν γιατροί ή δικηγόροι, όχι, αυτό θέλουν, αυτό θα κάνουν! Τα βοήθησα και κέρδισαν τη ζωή τους.

Αν ήσασταν πάλι νέος σε αυτή την εποχή, θα ξαναρχίζατε την καριέρα σας; Πιστεύετε ότι θα ήταν εύκολο να φτάσετε τόσο μακριά;
Εξαρτάται από τις συνθήκες. Βεβαίως θα ξανάρχιζα κινηματογράφο. Αν είχα μια οικογένεια με χρήμα μπορεί να είχα ασχοληθεί με κάτι άλλο. Αλλά αυτό βρέθηκε στον δρόμο μου, το αγάπησα και έμεινα σ” αυτό με πολλές στερήσεις βέβαια. Ξέρετε ότι στην Θεσσαλονίκη αν και είχα πάρει το τέταρτο βραβείο φωτογραφίας έκανε δύο χρόνια να χτυπήσει το τηλέφωνό μου για δουλειά; Δεν είχα λεφτά, έπαιρνα τηλέφωνο τους φίλους μου για να πάω να φάω ένα πιάτο φαγητό σε αυτούς.

Τι σας αρέσει να φωτογραφίζετε;
Τι μου αρέσει να φωτογραφίζω; Τα πάντα! Μέσα από εκεί βγάζεις πράγματα εκπληκτικά. Την εποχή μου, βέβαια, στοίχιζε το φιλμ, έπρεπε να το αγοράσεις, να το εμφανίσεις, να τυπώσεις. Σήμερα έχουν όλοι οι φωτογράφοι ψηφιακές μηχανές. Η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική. Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι, τα πρόσωπα. Τα τοπία δεν με ενδιαφέρουν. Εάν μπορούσα να κάνω ένα ντοκιμαντέρ, θα έβαζα πρόσωπα και θα είχε παραδείγματος χάριν, τους ντελιβεράδες. Ξέρετε τι τραβάνε κάθε μέρα; Μέσα στην βροχή, σε συγκεκριμένη ώρα, ακόμα και σε αντίξοες συνθήκες πρέπει να μας φέρνουν το φαγητό, γιατί αν αργήσουν να πάνε την παραγγελία θα τους μαλώσει το αφεντικό. Ήμουν κουρασμένος ένα βράδυ πήρα τηλέφωνο να μου φέρουν κάτι να φάω. Την παραγγελία μου έφερε ένα κορίτσι χρόνων 23- 25 χρονών. Μου δίνει το σακουλάκι. Της λέω, χρυσό μου, δουλεύεις επειδή σπουδάζεις; Μου απαντάει: “Έχω τελειώσει ,κύριε, αλλά δεν βρίσκω δουλειά”. Αυτά τα πρόσωπα θέλω να φωτογραφίζω. Όχι τα μανεκέν, αν και έχουν κι αυτά την ομορφιά τους. Με ενδιαφέρουν τα πρόσωπα, οι άνθρωποι.
θα σας πω μια ιστορία. Μια εποχή, που ευτυχώς δεν την γνωρίσατε εσείς, ένας μεγάλος λοιμός είχε πέσει στην Αιθιοπία. Πέθαιναν οι άνθρωποι από την ασιτία. Έφυγα εκεί για να κάνω ένα ντοκιμαντέρ για τη UNICEF. Κινηματογραφούσα 50 ανθρώπους την μέρα, να μην σας πω 100.Περπατούσαν 1-2 μέτρα και πέθαιναν. Έχω φωτογραφίες που θα τρελαθείτε αν τις δείτε. Εγώ είχα φρικάρει πάντως! Μικρά παιδιά, πρησμένα, πεινασμένα, κρύωναν, την μέρα έκανε πολλή ζέστη και το βράδυ πολύ κρύο. Με παρακαλούσαν να τους δώσω να φάνε αλλά μας έλεγαν να μην τους δώσουμε τίποτα, γιατί τα καταπίνουν και τους μένει στον λαιμό. Αυτό το μαρτύριο των 15 ημερών τελείωσε και επέστρεψα στην Αθήνα.
Μετά από δύο μέρες η γυναίκα μου φέρνει στον κόσμο το δεύτερο παιδί μας. Βρίσκομαι στην αίθουσα, της κρατάω το χέρι όσο κάνει τις αναπνοές. Βλέπω το κεφαλάκι του παιδιού μου, και σε τρία δευτερόλεπτα έχω την ζωή στα χέρια μου. Και λέω, τώρα έχω την ζωή στα χέρια μου, πριν είχα τον θάνατο. Από εδώ μέχρι εκεί είναι το θέμα τι θα κάνεις στη ζωή σου.

Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στους :Χελιουδάκη Ευγενία,Τσάρα Αλεξάνδρα, Έλενα Χοχλάκη, Τζανακάκη Κατερίνα, Κωνσταντινοπούλου Αναστασία, Γκόγκα Παντελή, Αρβανιτάκη Θέμη, Γιαννούλη Βαγγέλη,
Ρίζο Δημήτρη, Μάριο Θιντ
Η απομαγνητοφώνηση έγινε από τους Γιαννούλη Βαγγέλη, Τσάρα Αλεξάνδρα, Τζανακάκη Κατερίνα και Κωνσταντινοπούλου Αναστασία

Σάββατο 7 Νοεμβρίου 1942

Αγαπημένο μου ημερολόγιο ,
Ο καιρός περνάει και εγώ εδώ κλεισμένη σε αυτή την παλιά αποθήκη να
μετρώ τις μέρες μέχρι να απελευθερωθώ. Στην αρχή έβαζα στοίχημα με τον εαυτό
μου και μετρούσα αντίστροφα τις μέρες της εβδομάδας. Ναι! Πίστευα ότι ο
πόλεμος θα τελείωνε μέσα σε μία εβδομάδα. Η αδερφή μου μού έλεγε πως ο
πόλεμος δεν λήγει τόσο γρήγορα, ότι διαρκεί χρόνια. Το ήξερα ότι το στοίχημα ήταν
μικρό αλλά ήλπιζα πως ήταν αρκετό. Ε, και οι εβδομάδες γίνανε μήνες , ώσπου
σταμάτησα να μετρώ πια.
Ζω σε μία παλιά τρομακτική αποθήκη. Είναι σκοτεινή και μικρή. Έχει μόνο
μία μικρή τρύπα πίσω από κάτι τελάρα και από εκεί μπορώ να δω τον έξω κόσμο.
Όταν την ανακάλυψα ήταν η αρχή του πόλεμου και μου άρεσε να κοιτάω την πόλη.
Φυσικά, το έκανα στα κρυφά όταν η οικογένειά μου κοιμόταν, γιατί ήξερα ότι αν με
έβλεπαν θα μου το απαγόρευαν. Είχα ανάγκη να δω το φως του ήλιου. Ώσπου
κάποια στιγμή όλα άλλαξαν. Μια μέρα που κοιμόντουσαν οι γονείς μου και η
αδερφή μου βρήκα την ευκαιρία να κοιτάξω τον κόσμο από αυτή την μικρή σχισμή,
και τότε αντίκρισα για πρώτη φορά στην ζωή μου την εικόνα του πολέμου. Αίματα
παντού, άνθρωποι στους δρόμους! Τρόμαξα πολύ! Είναι ο εφιάλτης που βλέπω
κάθε βράδυ και δεν με αφήνει λεπτό. Πολλές φορές νιώθω πως σε αυτή την θέση
εκείνων των ανθρώπων θα μπορούσε να είναι οι γονείς μου ή η αδερφή μου και
τρελαίνομαι και μόνο στην σκέψη. Από τότε δεν έχω ξαναμετακινήσει αυτά τα
τελάρα και ο έξω κόσμος είναι πια άγνωστος για εμένα. Καθημερινά κάνουμε
ησυχία για να μην μας ακούσουν οι άνθρωποι που περνάνε από έξω. Εγώ γράφω
και γράφω και γράφω χωρίς σταματημό. Έχω αρχίσει να γράφω πιο εντατικά εδώ
αλλά οι σελίδες του ημερολογίου μου δεν είναι αρκετές, παρόλα αυτά θέλω να τις
γεμίσω με τις σκέψεις και τα συναισθήματα μου. Ξέρω ότι δεν θα το διαβάσει
κανείς αλλά αν ποτέ επιβιώσω από αυτή την τραγωδία που ζω θα ήθελα να
κρατήσω αυτές τις αναμνήσεις γιατί ξέρω ότι κάθε φορά που θα διαβάζω έστω και
μία σελίδα θα γίνομαι όλο και πιο δυνατή. Αυτά που ζω θα μείνουν χαραγμένα
στην μνήμη μου σαν βαθιές πληγές και δεν θα τα ξεχάσω ποτέ, αλλά θέλω να
υπάρχει κάτι που να μου τα υπενθυμίζει.
Η αλήθεια είναι πως ποτέ δεν έπαψα να σκέφτομαι και να κάνω σχέδια για
την μελλοντική μου ζωή. Σκέφτομαι πως θα επιβιώσω μαζί με την οικογένειά μου
και ότι θα μεγαλώσω, θα διηγηθώ στον κόσμο αυτό που ζω τώρα, τον φόβο, τον
τρόμο, την ανησυχία, τους κινδύνους, την νοσταλγία. Τον φόβο και τον τρόμο όσον
αφορά την φυγή μας , να μην μας βρουν ,να μην μας απομακρύνουν τον έναν από
τον άλλο, τις συνέπειες. Την νοσταλγία της παλιάς μας ζωής. Έχω ανάγκη να χαρώ ,
να γελάσω αλλά πλέον ομολογώ πως έχω ξεχάσει πώς είναι αυτό το συναίσθημα. Η
λύπη μας έχει κυριεύσει και πιο πολύ τους γονείς και αυτό με κάνει λυπάμαι πιο

πολύ. Όλοι ελπίζουμε πως θα έρθει η στιγμή που όλα θα τελειώσουν, όμως αυτή η
στιγμή αργεί πολύ και δεν νομίζω πως έχω άλλες αντοχές.
Μακάρι να τα καταφέρουμε και να μην στοιχειώσει όλο αυτό την ζωή μας
άλλο.

Με αγάπη, Μαρία

Μαρία Δαράκη Β1

Ζητείται αληθινή φιλία και αληθινοί άνθρωποι γιατί στην εποχή που ζούμε είτε
μιλάνε πίσω από την πλάτη σου είτε μπροστά σου χωρίς να σε γνωρίζουν και
χωρίς να τους έχεις μιλήσει ποτέ.
Ζητείται περισσότερη ωριμότητα κυρίως στα αγόρια,διότι δεν ξέρουν να
συμπεριφέρονται προς τα κορίτσια. Πρέπει να μάθουν τι σημαίνει το ‘’όχι’’
και τι το ‘’ναι’’ ως λέξεις και πώς χρησιμοποιούνται .
Ζητείται βοήθεια προς τους άστεγους, διότι και αυτοί άνθρωποι είναι και
χρειάζονται αγάπη και ζεστασιά.
Ζητείται ισότητα ανάμεσα στις γυναίκες και στους άντρες και να μην θεωρούμε
τις γυναίκες κατώτερες.
Ζητείται ελευθερία στα ζωάκια που είναι εγκλωβισμένα σε ζωολογικούς
κήπους και βασανίζονται .
Ζητείται να σταματήσει το μπούλινγκ.
Ζητείται να σταματήσουν οι κοροϊδίες προς τους μεγαλύτερους ανθρώπους .

Γωγώ Κτενιαδακη Γ3

Ζητείται ενσυναίσθηση για τον συνάνθρωπο!
Πολύ συχνά, περνώντας από ένα πεζοδρόμιο βλέπουμε ανθρώπους να
κάθονται μόνοι τους ζητώντας χρηματική συνήθως βοήθεια. Οι αντιδράσεις
της πλειοψηφίας του πληθυσμού είναι το λιγότερο εξευτελιστικές. Δεν
επιθυμούν να μπουν στην διαδικασία να σκεφτούν πως θα μπορούσαν και οι
ίδιοι να βρίσκονται στην θέση τους. Αντίθετα τους αγνοούν και δεν
αντιλαμβάνονται ότι ένας άλλος άνθρωπος ζητάει βοήθεια σε μια δύσκολη
περίοδο που περνάει.

Ζητείται ευγένεια και σεβασμός!
Ένα από τα βασικότερα προβλήματα της εποχής μας είναι η έλλειψη
σεβασμού και ευγένειας. Είναι κάτι τόσο απλό, παρ’ όλα αυτά υπάρχουν
πολλοί άνθρωποι που δεν έχουν καταλάβει την σημασία τους. Από μικρή
ηλικία, τα πρώτα πράγματα που πρέπει να διδάσκονται στα παιδιά είναι η
σωστή συμπεριφορά απέναντι στους συνανθρώπους τους αλλά και η
ικανότητα να σέβονται τους γύρω τους .

Σταυρούλα Κουτσουνάκη Γ3

Ζητείται αυτί να με ακούσει.
Ζητείται φίλος αληθινός.

Ζητείται τρόπος απόδρασης από την πραγματικότητα.

Ζητείται απλή, λιτή ζωή.

Ζητείται φυλακή για το άγχος,την οργή, τις αμφιβολίες,τις απιστίες,τον τρόμο και τη

στενοχώρια.

Ζητείται άγνοια παγκοσμίων προβλημάτων.
Ζητείται αρμονία μεταξύ υποχρεώσεων και ελεύθερου χρόνου.

Ζητείται μία ασφαλή και θερμή αγκαλιά.
Ζητείται ζεστασιά από την ψύχρα του κόσμου.
Ζητείται τόπος όπου κριτική δεν θα υπάρχει.

Λευτέρης Παρασκευάκης Γ3

Ζητείται ελευθερία σε έναν κόσμο με πολλές διαφορετικές γνώμες και χωρίς
διακρίσεις. Έναν κόσμο στον οποίο δεν θα υπάρχουν προκαταλήψεις, θα
υπάρχει ένα καλύτερο αύριο.
Ζητείται ένας κόσμος χωρίς ρατσισμό και φασισμό…ένας κόσμος που θα
υπάρχει ισότητα των φύλων, των διαφορετικών ανθρώπων, της διαφορετικής
θρησκείας και την διαφορά βάρους.
Ζητούνται φαγητά χωρίς θερμίδες με γεύσεις που να είναι παρόμοιες με αυτές
των street food και των γλυκών. Για ένα κόσμο καλύτερο χωρίς διακρίσεις στο
φαγητό και στα κιλά του κάθε ανθρώπου, χωρίς τα περίεργα βλέμματα επειδή
έχεις παραπάνω ή λιγότερο κιλά. Τέλος, να τρώμε χωρίς τύψεις για το αν θα
παχύνουμε.

Στέφανος Νουχάκης Γ3

Ζητείται ισότητα! Ζητείται σεβασμός και κατανόηση από και προς όλους τους
ανθρώπους. Πρέπει να σταματήσουμε να περιθωριοποιούμε ομάδες ατόμων επειδή
δεν συμφωνούμε με τις απόψεις τους ή δε μας αρέσει κάτι πάνω τους. Ζητείται ο
αφανισμός του ρατσισμού, όλοι είμαστε ίσοι. Ζητείται η αναγνώριση των
δικαιωμάτων των γυναικών, δεν είσαι ανώτερος επειδή έτυχε να γεννηθείς άνδρας
και δεν σου ανήκει κανένας! Δεν είναι κατώτερος κάποιος επειδή απλά γεννήθηκε σε
διαφορετικό μέρος από εσένα. Όλοι πρέπει να έχουν ίσες ευκαιρίες! Δεν είναι
περίεργος κάποιος επειδή έχει άλλη ταυτότητα φύλου ή άλλες προτιμήσεις και
εννοείται πως δεν έχει καμία σχέση με το τι άνθρωπος είναι. Δεν υπάρχει λόγος να
κοροϊδεύεις κάποιον επειδή έχει παραπάνω ή λιγότερο κιλά.

Χρυσάνθη Ντουκάκη Γ3

Ζητείται σεβασμός προς τους συνανθρώπους μας και σε εμάς τους ίδιους!
Ζητείται αλήθεια για να μην ζήσουμε ένα ψεύτικο αύριο!
Ζητείται μόρφωση για καλύτερους ανθρώπους!
Ζητείται κατανόηση και υπομονή!
Ζητείται ειρήνη και αγάπη για έναν καλύτερο κόσμο!
Ζητούνται πολιτικοί με σοβαρότητα και ωριμότητα!
Ζητούνται άνθρωποι χωρίς υπερβολικό εγωισμό, άνθρωποι που να
ενδιαφέρονται για τους συνανθρώπους τους!
Ζητούνται αλτρουιστές για να μπορέσουν να προσφέρουν σε άλλους που το
έχουν ανάγκη!
Ζητείται συγχώρεση!
Ζητούνται λύσεις για ανθρώπους με σοβαρά προβλήματα!

Αλεξάνδρα Ντουρουντάκη Γ3

Ζητείται γενικότερη παιδεία

Εμείς στη Ελλάδα ναι μεν προωθούμε τη φήμη μας και την ιστορία μας αλλά την γνωρίζουμε τελείως επιδερμικά. Για παράδειγμα το μεγαλείο της Αθήνας, ο Παρθενώνας που βρίσκεται εκεί από το 5ο αιώνα π.Χ (χρυσό αιώνα του Περικλή) είναι ένα σημαντικό πολιτιστικό στοιχείο που εξάγει πολιτισμό. Από την άλλη, η Ελλάδα αντί να πηγαίνει μπροστά πάει πίσω, καθώς σε αντίθεση με το χρυσό παρελθόν της, πλέον διακρίνουμε τη φτώχεια να κυριαρχεί. Επιπρόσθετα θαυμάζουμε τα ελληνικά τοπία και τη
παρθένα φύση, παρόλα αυτά οι άνθρωποι δε κάνουν καμία προσπάθεια να την διατηρήσουν καθαρή. Ενώ οι Έλληνες αγαπούν τη χώρα τους δε κάνουν τίποτα για να τη προστατέψουν. Εν κατακλείδι η χώρα που γέννησε το πολιτισμό φαίνεται να μην προωθεί τη γενικότερη παιδεία.

Ρεγγίνα Πηγουνάκη Γ3

Ζητείται λύση για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα μας.
Η Ελλάδα έχει υπερβολικά πολλά προβλήματα και η κυβέρνηση δεν
κάνει απολύτως τίποτα για να τα αντιμετωπίσει. Πρώτα τα
σχολεία, μετά οι δρόμοι και πολλά άλλα. Αντί να χτίζουν κτίρια για
σχολεία ώστε να μειωθεί ο αριθμός των παιδιών σε κάθε τάξη,
χτίζουν ξενοδοχεία. Και οι δρόμοι είναι ένα μεγάλο πρόβλημα για
πολλά άτομα με ειδικές ανάγκες και όχι μόνο. Αλλά και πάλι ο δήμος
δεν ασχολείται! Επίσης η δόμηση όλων αυτών των ξενοδοχείων
δημιουργεί πολλή μεγάλη φασαρία στο σχολείο μου το οποίο
βρίσκεται σε μια θέση όπου γύρω του χτίζονται τέσσερα
ξενοδοχεία. Το αποτέλεσμα όλου αυτού είναι τα παιδιά να
δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν το μάθημα και πολλές φορές
αυτό να επηρεάζει και την απόδοση τους.

Ύρια Παπασηφάκη Γ3

Βγαίνοντας απ’ το σχολείο,
αντικρίσαμε έναν πελώριο
σιδηρόδρομο.
Τον καβαλήσαμε και μας
πήγε μακριά
στα όρη,
τα απέραντα και τα τεράστια βουνά.
Ξάφνου σε μία στροφή ήρθε η ώρα
και πήρε μπρος στην ανηφόρα.
Σταματήσαμε και τι να δούμε;
Χιλιάδες αστέρια να φεγγοβολούνε.
Του γυρισμού η ώρα άρχισε να μας κυνηγάει,
αλλά το τρένο απλά δεν σταματάει.
Τικ, τακ, τοκ, τοκ η κατηφόρα
και πήραμε μεγάλη φόρα.
Όλη την Γη γυρίσαμε,
και ο γυρισμός μας πήρε ίσαμε.
Ώσπου τον πιάσαμε και τον πατήσαμε
και πάλι καλά δεν τον γνωρίσαμε.
Και κάπως έτσι περνούσε η ώρα
με ανηφόρα
και κατηφόρα

Αντώνης Δημητριάδης Β1

Ο Χαμογελαστός Πύργος του Άιφελ

Βγαίνοντας από το σχολείο,
βρισκόμαστε ξαφνικά στο Παρίσι.
Προχωρούσαμε ανάμεσα στα
ψηλά δέντρα που μας χαιρετούσαν,
τους κεφάτους ανθρώπους που τραγουδούσαν,
και κάπως έτσι, φτάσαμε στον Πύργο του Άϊφελ.
Καθώς τον κοιτάζαμε με δέος, εκείνος
μας χαμογέλασε,
και έπειτα, άρχισε να μετακινείται,
λέγοντάς μας να τον ακολουθήσουμε.
Κατά την διάρκεια της διαδρομής,
μάθαμε πολλά ενδιαφέροντα πράγματα
για εκείνον και κάναμε όμορφες συζητήσεις.
Τέλος, φτάσαμε
στο πιο ψηλό σημείο της πόλης όπου
μπορούσαμε να την θαυμάσουμε ολόκληρη,
με κάθε λεπτομέρεια.

Ε.Γ

Βγαίνοντας από το σχολείο
Με πιάνει μια μελαγχολία
Όταν μπροστά μου βρίσκεται η πολυκατοικία .
Είναι τεράστια γεμάτη με τσιμέντα
Και κρύβει από τα μάτια μας
Όλη την ωραία θέα .
Παρά πολύ θα ‘θελα μπροστά
Να βλέπω δέντρα
Και πίσω από αυτά
Την θάλασσα την όμορφη πλανεύτρα.
Ξέρω πως είναι αδύνατο
Αυτό να αλλάξει τώρα
Για αυτό και εγώ βγαίνοντας από το σχολείο
Γρήγορα προσπερνώ αυτό το άσχημο τοπίο.
Στο δρόμο μου που συναντώ
Δύο ωραία πάρκα
Αισθάνομαι χαρούμενα μ’ αυτήν την πρασινάδα

Ανδρέας Κλεισαρχάκης Β2

Βγαίνοντας από το σχολείο
Συναντήσαμε μια γέφυρα μαγική
Που μας καλούσε να ταξιδέψουμε μακριά από την Αμερική
Με τα φτερά της φαντασίας μας, σε κόσμους μακρινούς
Όπου οι ήλιοι θα λάμπουν κι οι νύχτες θα μας χαμογελούν.
Προχωρώντας στο ταξίδι, με όνειρα παιδιών στα χέρια,
Σε θάλασσες χρυσές και βουνά κρυμμένα
Από το κρύο που τα πληγώνει,
Τα αστέρια μας οδηγούσαν,
Σε μονοπάτια φωτεινά ΄
Και τα μυστικά της φύσης
Μας ψιθυρίζουνε γλυκά
Στον κόσμο αυτόν τον μαγικό, θα μιλήσετε σε
φωτεινά χρώματα
Που καθώς προχωράνε αφήνουν νότες,
Που από ζωή είναι γεμάτα
Και γελούν σαν μικρά παιδιά.
Κάθε στιγμή ένα θαύμα, κάθε βήμα μια ευχή
Και η φαντασία μας επιτέλους είναι έτοιμη για στέψη.
Είναι πια ελεύθερη να δράσει
Και να μας δείξει το ταλέντο της,
Να λάμψει.

Ζέφη Λιονάκη, Β2

Βγαίνοντας από το σχολείο
συναντήσαμε ένα αστέρι
κι ένα τρενάκι που με περίμενε
κι έκατσα με το αστέρι στο τρενάκι
Και ξεκίνησε το τρενάκι
για να πάω πολύ ψηλά
Μέχρι έξω από τη γη
Και κοιτούσα κάτω
κι είδα ολόκληρη τη γη
Και φοβήθηκα
Αλλά το αστέρι κράτησε το χέρι μου
για να βγω έξω από το τρενάκι,
για να πετάω μαζί με το αστέρι
Και να δούμε πολλούς πλανήτες κι αστέρια
Και να πάω στο φεγγάρι
για να δω ολόκληρη τη γη
που ήταν τόσο ωραία.
Και στο τέλος το τρενάκι ήρθε πάλι
με το αστέρι
για να γυρίσω πίσω στη γη
Κι όταν έφτασα μέχρι το σπίτι μου
Χαιρέτησα το τρένο και το αστεράκι
Κι αυτά έφυγαν….

Ελμελίγκι Μάλακ Β5

Βγαίνοντας από το σχολείο συναντήσαμε το ροζ τρένο που μας πήρε για την Αίγυπτο.
Στην Αίγυπτο είδαμε πολλές καμήλες, πυραμίδες και τον τάφο του Φαραώ.
Η ζέστη αφόρητη, ο ιδρώτας έσταζε πάνω στο κουρασμένο κορμί μου. Στο τέλος
επιστρέψαμε πίσω στο σχολείο μέσα στην άμμο και καταϊδρωμένοι.

Ελευθερία Ξανθουδάκη Β1

4/12/2024
Βγαίνοντας από το σχολείο
Συναντήσαμε ένα αεροπλάνο
Που μας πάει όπου θέλουμε
Και όπου μπορούμε να φανταστούμε
Σε θάλασσες, σε άλλες χώρες σε βουνά
Παντού
Ώσπου χτυπάει το αεροπλάνο σε ένα παγόβουνο
Και πέφτουμε
Μαζί με τις πολικές αρκούδες
Στο Βόρειο Πόλο
Βλέπουμε τον Άγιο Βασίλη με τους ταράνδους
Και όλα τα δώρα στο σακί του
Ανεβαίνουμε στο έλκυθρο
Με προορισμό το σπίτι

Στυλιανός Λιώρας Β2

Όταν βγήκαμε από το σχολείο
Είδαμε μία τεράστια θάλασσα
Και ήρθε ένας δράκος
Και τον καβαλήσαμε
Και μας πήγε γύρω από τη γη
Και γύρω απ’ τον ήλιο
Και όταν κατεβήκαμε
Περπατούσαμε πάνω σ’ένα ουράνιο τόξο
Και φτάσαμε στο τέλος του
Και βρήκαμε μία τσουλήθρα
Που μας πήγε πίσω στο σπίτι μας
Φτιαγμένο από σύννεφα

Διονύσης Χαντζόπουλος Β5

Βγαίνοντας από το σχολείο
Συναντήσαμε
‘Έναν μεγάλο σιδηρόδρομο
Μας πήρε μαζί του
Σε ταξίδι μαγικό
Σε χώρες με ήλιους λαμπερούς
Και βουνά χιονισμένα
Με ανθρώπους χαρούμενους
Και παιδιά ευτυχισμένα
Που παίζουν στους δρόμους
Παιχνίδια που δεν είχαμε ξαναδεί
Κάναμε στάση σε τόπους
Που είναι όλο Χριστούγεννα
Ή όλο Καλοκαίρι
Και κατεβήκαμε στις χώρες
Που ζει ο Χάρρυ Πόττερ, η Εσμεράλδα
Ο Δον Κιχώτης και ο Σέρλοκ Χολμς
Δεν πήραμε τον δρόμο της επιστροφής.

ΕΥΓΕΝΙΑ ΧΕΛΙΟΥΔΑΚΗ, Β5

Μια φορά και έναν καιρό υπήρχαν δύο νησιά γειτονικά και όμως ήταν το άσπρο με το μαύρο, η μέρα με την νύχτα! Ήταν η Γαλήνια και η Φουρτούνα, η Γαλήνια ήταν ένα ονειρεμένο νησί όπου επικρατούσε ευτυχία! Χαρούμενοι άνθρωποι, ανθισμένα λουλούδια, μελωδικά τιτιβίσματα από τα πουλιά και η θάλασσα ήταν πάντοτε γαλήνια. Η φουρτούνα ήταν ένα νησί μεσ’ την δυστυχία! Δεν υπήρχε ψυχή… Μόνο μαραμένα λουλούδια, γκρίζος ουρανός και….. φουρτουνιασμένη θάλασσα στην οποία δεν ζούσε ούτε ένα ψάρι, ούτε ένα φύκι. Ο λόγος για τον οποίο δεν υπήρχε ζωή στην Φουρτούνα ήταν επειδή κανείς δεν είχε ενδιαφερθεί να πάει να δημιουργήσει πολιτισμό σε αυτήν. Ώσπου μια μέρα ένα πλοίο καθώς αναχωρούσε από την Γαλήνια και περνώντας από την Φουρτούνα συνάντησε μια μεγάλη κακοκαιρία και ναυάγησε. Ο καπετάνιος που ήταν ευτυχώς μόνος του έπρεπε να κολυμπήσει ως την Φουρτούνα που ήταν το πιο κοντινό μέρος. Εκείνος όμως με κίνδυνο της ζωής του προτίμησε να κολυμπήσει ως την Γαλήνια παρόλο που ήταν δύσκολο να τα καταφέρει γιατί ήταν πιο μακριά.
Μετά από ώρες κολύμπι κουράστηκε, πείνασε, δίψασε, ήταν στα πρόθυρα κατάρρευσης μέχρι που ένα δελφίνι τον είδε από μακριά και «έτρεξε» να τον βοηθήσει. Μόλις έφτασε, τον πήρε στην πλάτη του και ξεκίνησε το ταξίδι! Μέχρι που ο ναυαγός κατάλαβε ότι τον πήγαινε στην Φουρτούνα και όχι προς τη Γαλήνια γιατί δεν είχε τόσες δυνάμεις. Άρχισε τότε να του φωνάζει και να του λέει «φύγε!». Το δελφίνι στενοχωρημένο έφυγε και ο ναυαγός άλλαξε πάλι πορεία. Την επόμενη μέρα τον βρήκε πάλι το δελφίνι σχεδόν λιπόθυμο και τον πήγαινε προς τη Φουρτούνα. Στα μισά της διαδρομής ο ναυαγός ξύπνησε και το ξανά διωξε θυμωμένα! Το δελφίνι λυπημένο ξαναέφυγε… Την τρίτη και τελευταία φορά ο ναυαγός ήταν τόσο εξαντλημένος που όταν τον πλησίασε το δελφίνι το άφησε να τον πάει ως την Φουρτούνα.
Μόλις φτάσανε αντίκρισε ένα σκοτεινό μέρος με γκρίζο ουρανό και φουρτούνα. Όμως κάτι αναπάντεχο συνέβη! Είδε ένα πουλάκι που έφτιαχνε την φωλιά του σε ένα ξερό δέντρο για να βάλει μέσα τα παιδιά του. Ο ναυαγός παραξενεύτηκε βλέποντας το με πόσο μεράκι έβαζε τα ξερά φύλλα το’ να πάνω στ’ άλλο. Όμως μετά κατάλαβε πως και οι άνθρωποι αυτό έπρεπε να κάνουν! Να αρχίσουν να χτίζουν, να φυτεύουν μέχρι να βγει ο ήλιος. Με τούτο και με εκείνο ζήτησε συγγνώμη από το δελφίνι και του ζήτησε αν μπορεί να πάει σε ένα άλλο νησί να ζητήσει βοήθεια. Όμως σε όποιο νησί και να πήγε όταν τους έλεγε να πάνε στην Φουρτούνα έβρισκαν δικαιολογίες έτσι ώστε να το αποφύγουν. Μονάχα ένα νησί δέχτηκε να βοηθήσει που ονομαζόταν «Αλληλεγγύη». Όταν έφτασαν βρήκαν τον ναυαγό και το πουλάκι παρέα να σφυρίζουν δίπλα στη φωλιά του. Στο τέλος ο ναυαγός διασώθηκε και μαζί με του «Αλληλεγγιώτες» διηγήθηκαν στους Γαλήνιους για τη Φουρτούνα και το μικρό πουλάκι. Τότε συναποφάσισαν να πάνε όλοι μαζί και να δημιουργήσουν ένα παραμυθένιο μέρος. Έπειτα από πολλή δουλειά δημιουργήθηκε μία πανδαισία με ήρεμη θάλασσα, πουλάκια να τιτιβίζουν, πολύ ήλιο, ανθισμένα λουλούδια και ανθρώπους ευτυχισμένους γι’ αυτό άλλαξε και το όνομα από Φουρτούνα ονομάστηκε «Φουρτούνα της ευτυχίας». Ωστόσο ο ναυαγός , το δελφίνι και το πουλάκι έμειναν οι καλύτεροι φίλοι. Τέλος ο ναυαγός κατάλαβε πως το μόνο που χρειαζόταν να γίνει ήταν η αρχή και η ομαδική προσπάθεια, το λεγόμενο «όλοι μαζί μπορούμε»!