Η αναισθησία είναι η ιατρική πράξη που καθιστά δυνατή μια χειρουργική επέμβαση ή άλλη ιατρική διαδικασία χωρίς πόνο, μέσω της χορήγησης ειδικών ουσιών που προκαλούν προσωρινή έλλειψη συνείδησης ή αναλγησία σε μια συγκεκριμένη περιοχή. Διακρίνεται κυρίως σε τρεις τύπους: γενική (ολική απώλεια αισθήσεων), περιοχική (π.χ. επισκληρίδιος, ραχιαία, αποκλεισμός νεύρων) και τοπική (μικρή περιοχή του σώματος).
Μερικά ενδιαφέροντα πράγματα για την αναισθησία είναι:
-
Οι μύες χαλαρώνουν εντελώς. Σε παραλύουν, έτσι ώστε ο χειρουργός να μπορεί να κάνει την επέμβαση χωρίς να χρειάζεται να αντιμετωπίσει τεταμένους μύες.
-
Τα μάτια σου κινούνται, αλλά δεν μπορείς να τα ανοιγοκλείσεις. Έτσι, θα χρησιμοποιήσουν ειδική ταινία και αλοιφή, προκειμένου να μην στεγνώσουν.
-
Δεν ουρείς μόνος σου. Η αναισθησία χαλαρώνει την ουροδόχο κύστη και οι πιο μακροχρόνιες χειρουργικές επεμβάσεις απαιτούν την εισαγωγή ενός μικρού σωλήνα γνωστού ως καθετήρα στην ουροδόχο κύστη.
-
Ο εγκέφαλός εισέρχεται σε μια αναστρέψιμη ιατρική παύση. Είναι μια ιατρικά ελεγχόμενη παύση, παρόμοια με το κώμα, και όχι με θάνατο ή ύπνο.
-
Ενώ ο εγκέφαλός δεν συνειδητοποιεί τη βλάβη που βιώνει το σώμα σου,, τα κύτταρά σου βρίσκονται σε εγρήγορση, γι” αυτό και η χειρουργική επέμβαση δημιουργεί πολλή φλεγμονή και παράγονται ορμόνες του στρες, καθώς και γιατί η ανάρρωση από τη χειρουργική επέμβαση απαιτεί χρόνο.
-
Κατά τη διάρκεια της αναισθησίας, το σώμα σταματά να αναπνέει μόνο του, καθιστώντας απαραίτητη τη χρήση αναπνευστικού σωλήνα.
-
Δεν μπορείς να βήξεις ή να καταπιείς, οπότε πρέπει να προστατεύουν την αναπνευστική σου οδό, εξού και ο λόγος που πρέπει να έχεις άδειο στομάχι πριν από την επέμβαση.
-
Η θερμοκρασία του σώματος μειώνεται επειδή η αναισθησία επηρεάζει την ικανότητα του σώματος να ρυθμίζει τη θερμοκρασία, γι” αυτό και μπορεί να έχεις ρίγη αφού ξυπνήσεις μετά την επέμβαση.
Πώς ένας αναισθησιολόγος γνωρίζει ότι πονάς κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης;
Το σώμα σου τον ενημερώνει. Ακόμα και όταν δεν μπορείς να κινηθείς ή να μιλήσεις, ο καρδιακός σου ρυθμός αυξάνεται απότομα, η αρτηριακή πίεση αυξάνεται και οι μύες συσπώνται αν δεν σε έχουν παραλύσει. Το σώμα σου αισθάνεται πόνο, αλλά ο εγκέφαλος δεν τον επεξεργάζεται και δεν γνωρίζει ότι συμβαίνει. Οι αναισθησιολόγοι χρησιμοποιούν αλγόριθμους για να παρέχουν παυσίπονα και αναισθησία ανάλογα με την ηλικία, το βάρος, το ιατρικό ιστορικό και τα ζωτικά σας σημεία. Καθώς, επίσης, συλλέγουν πληροφορίες σχετικά με το είδος της χειρουργικής επέμβασης, πόσο επώδυνη είναι και έτσι, χορηγούν αναισθησία και παυσίπονα, διασφαλίζοντας ότι θα κοιμηθείς βαθιά και δεν θα νιώσεις πόνο.
Μπορείς να καταπολεμήσεις την αναισθησία και να παραμείνεις ξύπνιος;
Οι ασθενείς συχνά προκαλούν τον εαυτό τους να καταπολεμήσουν την επήρεια των φαρμάκων. Μπορεί να είσαι σε θέση να παλέψεις για λίγα δευτερόλεπτα ακόμα, αλλά κανείς δεν κερδίζει πραγματικά. Η αναισθησία λειτουργεί “απενεργοποιώντας” τα αντανακλαστικά σου και σταματώντας την ικανότητα του εγκεφάλου να αντιδράσει. Μόλις τα φάρμακα εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος και φτάσουν στον εγκέφαλο, δεν μπορείς να τους αντισταθείς. Στην πραγματικότητα, η μεγαλύτερη περίοδος που κάποιος έχει παλέψει ποτέ με την αναισθησία ήταν μόνο λίγα δευτερόλεπτα περισσότερο.
Η αναισθησία είναι ουσιαστικά θάνατος;
Η αναισθησία δεν σημαίνει θάνατο, καθώς η καρδιά, οι πνεύμονες και ο εγκέφαλός σου συνεχίζουν να λειτουργούν. Οι αναισθησιολόγοι απλώς παρακολουθούν αυτές τις διαδικασίες για ασφάλεια. Κατά τη διάρκεια του θανάτου, όλα τα συστήματα απενεργοποιούνται μόνιμα. Η αναισθησία σταματά την επίγνωσή σου, ενώ τα βασικά σου όργανα παρακολουθούνται δευτερόλεπτο προς δευτερόλεπτο. Σε αντίθεση με τον θάνατο, είναι αναστρέψιμη.
Ειρήνη Τσιμούρη
