Του μαθητή της Α Λυκείου Παπαδόπουλου Μπάμπη
Πυρρίχιος
Ο Πυρρίχιος είναι ο αρχαιότερος ελληνικός πολεμικός χορός. Οι χορευτές κρατώντας ασπίδα και δόρυ και φορώντας περικεφαλαία άρχιζαν να παλεύουν. Ο Πυρρίχιος χορευόταν από τον Εύξεινο Πόντο μέχρι την Κύπρο και την Κρήτη, ενώ οι Σπαρτιάτες τον θεωρούσαν ένα είδος πολεμικής προπόνησης και τον μάθαιναν από μικρά παιδιά.-
Πιτσάκ οιν
O Χορός των Μαχαιριών ή αλλιώς «Πιτσάκ» είναι ένοπλος χορός που έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα. Ποντιακός χορός, η πλοκή του οποίου είναι παρόμοια με αυτή που αναφέρει και ο Ξενοφών στην «Κύρου Ανάβαση». Για πολλούς, ο Χορός των Μαχαιριών ή αλλιώς Πιτσάκ κλείνει τον Πυρρίχιο χορό. Αφού τα δύο πιο δυνατά παλικάρια που έμεναν ακούραστα, συνέχιζαν με τον χορό αυτό. Οι δύο χορευτές (Πυρριχιστές) ξέφευγαν από τον κύκλο και συνέχιζαν με έναν χορό στον οποίο κρατούσαν μαχαίρια. Με τα οποία αυτοσχεδιάζουν, μιμούμενοι επίθεση και άμυνα. Οι παλαιότεροι πετούσαν το μαχαίρι στον αέρα και μάλιστα μερικοί το έπιαναν με το στόμα. Το τέλος του χορού μας δίνει ζωντανή την εικόνα της μάχης.
Λετσίνα
Η ονομασία «λετσίνα» προέρχεται από το ομώνυμο σατιρικό τραγούδι που συνοδεύει τη μελωδία του χορού («τη λετσίνας η Μαρία πάντα κοπανίζ’ μαλλία…», το τραγούδι συνεχίζει κάνοντας παιχνίδι με την πρόσθεση αριθμών και στίχων που να κάνουν ρίμα με το αποτέλεσμα αυτής της πρόσθεσης «ένα κι ένα εφτάν δύο… δύο κι ένα εφτάν τρία…» κτλ.). Ο ρυθμός και εδώ παραμένει εφτάσημος με αργή ρυθμική αγωγή. Ο χορός είναι μικτός, χορεύεται σε ανοιχτό κύκλο και σε κάθε περίσταση.
Τριγόνα
Με την ονομασία τρυγόνα (θηλυκό τρυγόνι) φέρεται ένας από τους λιγότερο γνωστούς ποντιακούς χορούς. Πρόκειται για σχετικά βουκολικό κεφάτο σιγανό χορό, απλό στη μορφή του, με το χαρακτηριστικό του αριστερόστροφου, ανήκει δηλαδή στους λίγους ποντιακούς χορούς, που χορεύονται από δεξιά προς τα αριστερά. Οι κινήσεις του χορού παρουσιάζουν την κίνηση της κρυμμένης τρυγόνας ανάμεσα σε θάμνους και ξερόκλαδα. Ο ρυθμός του παρουσιάζει δύο μορφές: Παίζεται ως δίσημος (2/4), όπως δηλαδή και το μονό ομάλ, αλλά και γρηγορότερα ως τρίσημος (5/8) όπως το τικ. Ο χορός τρυγόνα παραδοσιακά ήταν γυναικείος χορός, σήμερα όμως χορεύεται και από άντρες.
ΚΟΤΣΑΓΚΕΛ
Στα περισσότερα χωριά (αν όχι σε όλα) ήταν ο τελευταίος αποχαιρετιστήριος χορός στο τελετουργικό του Ποντιακού γάμου και προχωρούσε συνεχώς με γωνιώδεις ελιγμούς. Κοντά στα ξημερώματα, την ώρα περίπου που βγαίνει η πούλια και αφού είχε τελειώσει ο γάμος, μια ομάδα γλεντζέδων συγγενών και φίλων, μαζί με τον λυράρη, χορεύοντας τον χορό «Κοτσαγκέλ», ξεκινούσε για τα σπίτια της γειτονιάς και αυτών που είχαν αποχωρήσει από τον γάμο. Έτσι, όλο το «κομβόι» μαζί με τον γαμπρό και την νύφη περνούσε από όλα τα συγγενικά σπίτια και ίσως από όλα τα σπίτια του χωριού, όπου τους κερνούσαν. Σε κάθε σπίτι τραγουδούσαν και χόρευαν στην αυλή και κατόπιν ξεκινούσαν για άλλο σπίτι. Στο τέλος επέστρεφαν όλοι μαζί στο σπίτι του γαμπρού, όπου εκεί έδιναν πάλι τις ευχές τους στο νέο ζευγάρι πριν αποχωρήσουν από το γαμήλιο γλέντι.
Προσωπική άποψη
Προσωπικά όταν χορεύω ποντιακά μου προκαλούν μια εσωτερική ευχαρίστηση. Οι δύο αγαπημένοι μου χοροί είναι ο Πυρρίχιος και Πιτσάκ οιν, οι οποίοι με διεγείρουν εσωτερικά και μου δημιουργούν εικόνες και συναισθήματα από τις αναμνήσεις που έχουν μοιραστεί οι προγιαγιάδες, οι παππούδες και οι γονείς μου για την ποντιακή κοινότητα και ιστορία. Όταν τα χορεύω νιώθω ότι μαζί με εμένα χορεύουν και οι πρόγονοί μου. Νιώθω περήφανος που γνωρίζω και διατηρώ τις παραδόσεις των προγόνων μου και υπόσχομαι να τις μεταβιβάσω στα παιδιά μου.
Πηγές
Lelevose.GR: https://www.lelevose.gr › pontiakos-xoros-kotsagel
Wikipedia: https://el.wikipedia.org › wiki › Τρυγόνα
pontosnews.gr: https://www.pontosnews.gr › letsina-pontiakoi-choroi
Wikipedia: https://el.wikipedia.org › wiki › Χορός_των_μαχαιριών
