Μια συνέντευξη ζωής με τον καθηγητή μας και συγγραφέα του βιβλίου «Τι πραγματικά αξίζει»
Υπάρχουν στιγμές που οι λέξεις δεν γράφονται απλώς για να διαβαστούν, αλλά για να μείνουν. Η συνέντευξη που κρατάτε στα χέρια σας δεν είναι μια συνηθισμένη παρουσίαση βιβλίου. Είναι η φωνή ενός ανθρώπου που βρίσκεται αντιμέτωπος με τον πιο δύσκολο αγώνα της ζωής του και επιλέγει, αντί για τη σιωπή, να μιλήσει για όσα αξίζουν. Ο καθηγητής μας, φυσικός, συγγραφέας και μουσικός, μέσα από το βιβλίο «Τι πραγματικά αξίζει» προσπαθεί να αφήσει πίσω του κάτι περισσότερο από αναμνήσεις: μια πυξίδα ζωής, γραμμένη με ειλικρίνεια, τρυφερότητα και θάρρος. Οι μαθητές του τον ρωτήσαμε όχι μόνο ως συγγραφέα, αλλά ως άνθρωπο που συνεχίζει να διδάσκει, ακόμη και τώρα, τι σημαίνει να ζεις ουσιαστικά, όταν ο χρόνος δεν θεωρείται πια δεδομένος.
Τι σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Η συγγραφή του βιβλίου ξεκίνησε όταν η ασθένειά μου άρχισε να δυσκολεύει έντονα την καθημερινότητά μου, ιδιαίτερα μετά τη διάγνωση ενός δεύτερου καρκίνου, πολύ πιο επιθετικού, που επηρέασε και την ομιλία μου. Τότε συνειδητοποίησα ότι ίσως να μην είμαι παρών σε σημαντικά στάδια της ζωής του γιου μου, στην ηλικία, για παράδειγμα, που περίπου βρίσκεστε κι εσείς σήμερα. Παράλληλα, δεν είχα πια την ίδια ενέργεια να είμαι δίπλα του όπως παλιά, ούτε μπορούσα εύκολα να μιλήσω. Έτσι, στράφηκα στη μοναδική δημιουργική διέξοδο που είχα: το γράψιμο. Ήθελα να του αφήσω κάτι ουσιαστικό, μια παρακαταθήκη από όσα έχω καταλάβει για το τι αξίζει πραγματικά στη ζωή, γνωρίζοντας ότι αυτή η οπτική είναι προσωπική, αλλά μπορεί τελικά να αγγίξει και άλλους ανθρώπους.
Από πού προέκυψε ο τίτλος «24 γράμματα στον γιο μου»;
Αρχικά είχα σκοπό να γράψω ένα μόνο γράμμα στον γιο μου, όμως όταν τελείωνε την πρώτη δημοτικού και μάθαινε τα γράμματα, αποφάσισα να γράψω 24 γράμματα, όσα και τα γράμματα της αλφαβήτου. Αυτή η επιλογή με βοήθησε να δώσω στο βιβλίο μια σαφή δομή και να οργανώσω καλύτερα τις σκέψεις μου γύρω από το τι αξίζει στη ζωή. Ήθελα το βιβλίο να μιλάει για τη ζωή και όχι για τον θάνατο ή την ασθένεια, παρότι το πρώτο γράμμα είναι συναισθηματικά πιο δύσκολο. Για μένα, η αξία βρίσκεται στην ίδια τη ζωή, αλλά και σε διαφορετικά πράγματα για κάθε άνθρωπο. Κάποια πράγματα φαίνονται σημαντικά στην αρχή, αλλά με τον χρόνο καταλαβαίνουμε ότι δεν άξιζαν τελικά τόσο όσο νομίζαμε.
Πώς καταφέρατε να εκδώσετε το βιβλίο;
Η έκδοση του βιβλίου συνδέθηκε άμεσα με τις δυσκολίες που αντιμετώπισα στο σύστημα υγείας, καθώς αναγκάστηκα να κάνω κάποιες εξετάσεις και χειρουργεία σε ιδιωτικά νοσοκομεία, γεγονός που δημιούργησε μεγάλο οικονομικό βάρος. Καθώς έγραφα το βιβλίο, ένιωσα την ανάγκη να ζητήσω στήριξη από τον κόσμο και αποφάσισα να το εκδώσω μόνος μου, χωρίς εκδοτικό οίκο. Δημιούργησα μια διαδικτυακή καμπάνια αλληλεγγύης, τόσο για την έκδοση του βιβλίου όσο και για την κάλυψη μέρους των ιατρικών μου εξόδων. Η ανταπόκριση ήταν συγκινητική και χάρη στην υποστήριξη του κόσμου το βιβλίο εκδόθηκε και κυκλοφόρησε.
Πώς αντέδρασε ο κόσμος στο βιβλίο;
Η στήριξη του κόσμου ξεπέρασε κάθε προσδοκία μου. Ενώ αρχικά σκεφτόμουν να τυπώσω λίγα αντίτυπα, η ζήτηση ήταν τόσο μεγάλη που φτάσαμε γρήγορα σε χιλιάδες αναγνώστες σε όλη την Ελλάδα. Αυτό μου έδωσε τεράστια δύναμη, όχι μόνο γιατί το βιβλίο διαβάστηκε, αλλά γιατί έλαβα πολλά προσωπικά μηνύματα από ανθρώπους που συγκινήθηκαν και ένιωσαν ότι τους αφορά. Το βιβλίο είναι διαθέσιμο και δωρεάν σε ψηφιακή μορφή, ενώ υπάρχει και το έντυπο, που για μένα έχει ξεχωριστή αξία. Σκέφτομαι επίσης να δημιουργήσω μια οπτικοακουστική εκδοχή, διαβάζοντας ο ίδιος το βιβλίο, ώστε να είναι προσβάσιμο και με άλλους τρόπους.
Τι αντιπροσωπεύει το εξώφυλλο του βιβλίου;
Το εξώφυλλο αντιπροσωπεύει κυρίως το φως που ήθελα να έχει το βιβλίο, μακριά από τη σκοτεινή και μακάβρια εικόνα που συχνά συνοδεύει την ασθένεια. Το σχεδίασε η αδερφή μου, με οδηγία να αποπνέει μια φωτεινότητα, όπως προσπαθεί να κάνει και το ίδιο το περιεχόμενο του βιβλίου. Παράλληλα, απεικονίζει μια πολύ προσωπική σκηνή: στιγμές που περνούσα με τον γιο μου στη θάλασσα, πριν η ασθένεια με περιορίσει. Η εικόνα αυτή συμβολίζει τη στιγμή που συνειδητοποίησα ότι δεν μπορώ πια να είμαι πάντα δίπλα του όπως πριν, αλλά μπορώ να τον συνοδεύω με άλλους τρόπους.
Γιατί επιλέξατε να γράψετε 24 γράμματα;
Ο αριθμός 24 με βοήθησε κυρίως δομικά. Το να χωρίσω το βιβλίο σε 24 μικρότερες ενότητες έκανε τη διαδικασία της γραφής πιο διαχειρίσιμη και με βοήθησε να οργανώσω τις σκέψεις μου. Το γράψιμο για τη ζωή και τις αξίες της είναι συναισθηματικά φορτισμένο και εύκολα μπορεί να γίνει χαοτικό. Η δομή λειτουργεί σαν πυξίδα, ώστε να μη χάνεσαι μέσα στις σκέψεις και τα συναισθήματα. Επιπλέον, το γεγονός ότι ο γιος μου μάθαινε τότε τα γράμματα της αλφαβήτου έδωσε έναν ακόμη συμβολισμό σε αυτή την επιλογή.
Πόσο δύσκολη ήταν η μεταφορά των συναισθημάτων σας σε λόγο;
Στην αρχή ήταν εξαιρετικά δύσκολο να γράψω, γιατί το συναίσθημα ήταν τόσο έντονο που με παρέλυε. Ένιωθα ότι κάθε φράση θα μπορούσε να είναι η τελευταία που γράφω για τον γιο μου, και αυτό έκανε τη διαδικασία σχεδόν αδύνατη. Αυτό που με βοήθησε ήταν να φανταστώ ότι το βιβλίο δεν απευθύνεται μόνο σε εκείνον, αλλά και σε άλλους ανθρώπους: φίλους, συναδέλφους, μαθητές. Έτσι κατάφερα να κρατήσω μια απόσταση από το συναίσθημα, χωρίς να το αρνηθώ, και να συνεχίσω να γράφω. Το πολύ έντονο συναίσθημα δεν βοηθάει τη γραφή· χρειάζεται να το έχεις δίπλα σου, αλλά όχι να σε εμποδίζει.
Προσπάθησαν να σας δελεάσουν εκδοτικοί οίκοι μετά την επιτυχία του βιβλίου;
Ναι, υπήρξαν προτάσεις από εκδοτικούς οίκους, αλλά προς το παρόν τις αρνούμαι. Με αφορμή την επιτυχία του βιβλίου, σκεφτόμαστε με την αδερφή μου να δημιουργήσουμε έναν εκδοτικό φορέα που θα στηρίζει κοινωνικές ομάδες και ανθρώπους που έχουν ανάγκη, ώστε τα έσοδα από τα βιβλία να πηγαίνουν σε αυτούς και όχι σε εταιρείες.
Πώς επηρέασε η τραυματική εμπειρία της ασθένειας τη ζωή σας;
Η ασθένεια άλλαξε ριζικά τον τρόπο που βλέπω τη ζωή, κυρίως γιατί μου έδειξε πόσα πράγματα δεν ελέγχουμε. Όταν συνειδητοποιείς ότι το σώμα σου μπορεί να σε προδώσει, καταλαβαίνεις ότι το μόνο που έχεις πραγματικά είναι η κάθε μέρα ξεχωριστά. Έτσι προσπαθώ καθημερινά να κάνω έστω ένα πράγμα που αξίζει, όσο μικρό κι αν είναι: ένα παιχνίδι με τον γιο μου, έναν καφέ με έναν φίλο, ένα καλό μάθημα, έναν καλό ύπνο. Δεν περιμένω πια «ειδικές μέρες» για να νιώσω ότι έζησα κάτι όμορφο· η αξία βρίσκεται στο τώρα.
Πώς βρήκατε τη δύναμη να εκθέσετε δημόσια την προσωπική σας περιπέτεια;
Η έκθεση είναι δύσκολη και χρειάζεται όρια, όμως τελικά μου έδωσε περισσότερη δύναμη απ’ όση μου πήρε. Μέσα από το άνοιγμα προς τους άλλους ένιωσα ότι δεν είμαι μόνος και ότι η ιστορία μου μπορεί να βοηθήσει και άλλους ανθρώπους, ιδιαίτερα ασθενείς, να μη κλειστούν στον εαυτό τους. Όπως και στη βιολογία, έτσι και στις ανθρώπινες σχέσεις, η απομόνωση οδηγεί στη φθορά, ενώ η επικοινωνία και το μοίρασμα είναι ζωή. Τα μηνύματα που λαμβάνω από ανθρώπους που πήραν κουράγιο μέσα από το βιβλίο μου επιβεβαιώνουν ότι άξιζε αυτή η επιλογή.
Πώς αντιμετώπισε η οικογένειά σας την ασθένεια και το βιβλίο;
Η ασθένεια είναι σοκ, όχι μόνο για τον ασθενή, αλλά και για τους ανθρώπους γύρω του. Ο γιος μου, παρότι μικρός, κατάλαβε πολλά και τελικά βγήκε πιο δυνατός και ώριμος, αναλαμβάνοντας ευθύνες και παίρνοντας το θάρρος να με φροντίζει. Η σύζυγός μου σήκωσε μεγάλο βάρος, καθώς είναι σαν να φροντίζει πια δύο μωρά: και τον Στέλιο και εμένα. Είναι λογικό να δυσκολεύεται περισσότερο. Έχει τραυματιστεί από αυτή την ιστορία. Παρόλα αυτά, και οι δύο στάθηκαν δίπλα μου με θάρρος και στήριξαν το βιβλίο. Η γυναίκα μου, βέβαια, δυσκολεύεται ακόμα να το διαβάσει και ο Στέλιος ακόμα δεν μπορεί, ευτυχώς. Το βιβλίο, όμως, μας έχει δώσει σε όλους μια άλλη οπτική για τη ζωή, μια άλλη πιο ουσιαστική ματιά για το τι πραγματικά αξίζει στη ζωή.
Στη δημοσιογραφική ομάδα συμμετείχαν οι μαθητές:
Αθανασία Βαλιού, Ελευθερία Ευαγγελίδου, Νικόλας Θαλασσοχώρης, Άγγελος Θεοχαρόπουλος, Ορέστης Ισμαϊλάι, Βασίλης Κολλίντζας, Μάριος Κορίζης, Ιωάννα Κορκονικήτα, Χρυσούλα Κουλουμπή, Χριστίνα Φλογέρα
