Γράφει η Κασίμη Σταυριανή.
Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού, έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.
Στο σημερινό μας άρθρο θα αποδείξουμε ότι η γλώσσα μας που μετρά πάνω από πέντε χιλιάδες χρόνια ζωής αποδίδοντας με ομορφιά και παραστατικότητα τις λεπτότερες αποχρώσεις του ελληνικού πνεύματος, αυτή η ίδια γλώσσα του Ομήρου, του Σοφοκλή, του Καβάφη, του Σεφέρη, του Παπαδιαμάντη και της Καινής Διαθήκης είναι τόσο ζωντανή, ώστε να διαθέτει τις λέξεις εκείνες που η ανθρωπότητα μπορεί να χρησιμοποιήσει για όποιο νέο φαινόμενο προκύψει, αλλά και να εμπλουτίζεται εκ νέου δημιουργώντας και υιοθετώντας καινούριες λέξεις. Δεν είναι περίεργο εξάλλου αυτό που επισημαίνουν οι Άγγλοι «The Greeks must have a word for it», όταν ψάχνουν να βρουν μια λέξη για να αποδώσουν μια νέα σημασία και δεν βρίσκουν να υπάρχει τέτοια λέξη στη γλώσσα τους! «Οι Έλληνες θα έχουν κάποια λέξη για αυτό», λοιπόν.
Ας αναλογισθούμε αρχικά ότι η λέξη κορωνοϊός ή κορονοϊός ή coronavirus αγγλιστί αποτελείται από τις λέξεις κορώνα και ιός. Η λέξη δε κορόνα προέρχεται μέσω του λατινικού corona από την αρχαία ελληνική λέξη κορώνη, δηλαδή κουρούνα! Ας σκεφτούμε ακόμη πώς ονομάζεται διεθνώς αυτή τη στιγμή η μάστιγα του covid 19. Η λέξη Πανδημία ή αλλιώς pandemia χρησιμοποιούνταν πολύ σπάνια, ενώ πλέον βρίσκεται στα χείλη όλων, αναφέρει σε άρθρο της η ανταποκρίτρια του Guardian στην Αθήνα, Έλενα Σμιθ. Εν τέλει, ο όρος που έχει εξελιχθεί στη μάστιγα της εποχής μας, αποτελεί την ακλόνητη απόδειξη της κληρονομιάς της παλαιότερης γλώσσας της Ευρώπης. Αποτελούμενη από τα ελληνικά παράγωγα «παν», που σημαίνει «όλα» και «δήμος» που σημαίνει «λαός, άνθρωποι», η χρήση της εκτοξεύθηκε κατά 57.000%, σύμφωνα με τους λεξικογράφους του Oxford English Dictionary και κάτι ακόμη, το πρόγραμμα εμβολιασμού κατά του κορωνοϊού της Μεγάλης Βρετανίας έχει ονομαστεί «πανάκεια». Από τις ελληνικές λέξεις «παν» (κάθε) + «ἄκος» (θεραπεία, φάρμακο), δηλαδή φάρμακο που θεραπεύει κάθε ασθένεια.
Αν τώρα αναζητήσουμε τις επιδράσεις της πανδημίας στη γλώσσα μας θα συνειδητοποιήσουμε ότι έφερε στο προσκήνιο του καθημερινού λόγου, λέξεις και φράσεις από την άγνωστη, για το ευρύ κοινό, γλώσσα της επιδημιολογίας όπως οι όροι «κοινωνική αποστασιοποίηση», «ρυθμός μετάδοσης», «μετάδοση στην κοινότητα», «διασπορά στην κοινότητα» κ.α. Πρωτάκουστες λέξεις προστέθηκαν ακόμη στο λεξιλόγιο των Μ.Μ.Ε. Ακούσαμε π.χ. τους όρους επιπολασμό κι επίπτωση, όταν μιλάμε για επιδημία. Ο Επιπολασμός αναφέρεται στον αριθμό των περιστατικών ή κρουσμάτων που ήδη υπάρχουν στον πληθυσμό – κάτι που παραμένει άγνωστο λόγω του ότι υπάρχει η μεγάλη μάζα εκείνων που δεν το γνωρίζουν αν έχουν κορωνοϊό ή όχι. Ο επιπολασμός δεν πρέπει να συγχέεται με την επίπτωση, που μετρά πόσο γρήγορα εμφανίζονται τα νέα περιστατικά στον πληθυσμό. Aκόμη μάθαμε ότι άλλο είναι η θνητότητα και άλλη η θνησιμότητα .Η θνητότητα αφορά το ποσοστό των θανατηφόρων περιστατικών ως αναλογία των θανάτων σε σχέση με τους νοσούντες. Αντίστοιχα η θνησιμότητα ως δείκτης αφορά το τελικό ποσοστό των θανάτων στο σύνολο ενός πληθυσμού όταν μελετάμε ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, π.χ. ενός έτους – κι ως εκ τούτου είναι νωρίς ακόμη για να υπολογιστεί η θνησιμότητα της Covid-19 π.χ. στην Ελλάδα αφού προς το παρόν έχουμε να κάνουμε μόνο με το δείκτη θνητότητας μιας και η πανδημία βρίσκεται σε εξέλιξη. Και μαζί της εξελίσσεται αναπόφευκτα κι η ίδια η γλώσσα μας.
Φυσικά, μέσα σε δυο χρόνια, οι Έλληνες έχουν ενστερνιστεί λέξεις όπως «lockdown», «delivery», «click away», «click and collect» και «curfew» (απαγόρευση κυκλοφορίας) «click inside» (ένα σύστημα το οποίο επιτρέπει στον καταναλωτή να εισέλθει στο κατάστημα εφόσον έχει κανονίσει εκ των προτέρων κάποιο ραντεβού) κ.α. «Πρέπει να υπάρξει κάποιο μέτρο», υποστηρίζει ο κ. Μπαμπινιώτης και στεναχωριέται για το γεγονός ότι πλέον και οι ανακοινώσεις της χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη ορολογία, όμως, είναι και ο πρώτος που δηλώνει ότι η γλώσσα εξελίσσεται. Μέσα από τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν από την πανδημία, η ελληνική γλώσσα έδειξε τη δύναμή της προσφέροντας παγκοσμίως όρους ιατρικούς και όχι μόνο, ενστερνίστηκε νέες λέξεις και φράσεις που την εμπλούτισαν ακόμη περισσότερο Γι΄αυτό αγαπάμε τη γλώσσα μας, τη βάση του ελληνικού πολιτισμικού μας επιτεύγματος και φροντίζουμε να τη διατηρούμε ζωντανή!!!
Πηγή: http://www.athensvoice.gr/greece/685355_ereyna-pos-epireazei-o-koronoios-tin-elliniki-glossa
