Γράφει ο Γαρυπίδης Κωνσταντίνος
Ο Νάσος Χαλκίδης ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Τελείωσε τις σπουδές του στη Σχολή Καλών Τεχνών του ΑΠΘ το 1993 και έχει παρουσιάσει 13 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η έκθεση του Ν. Χαλκίδη έχει ως θέμα την πανδημία που είναι σε εξέλιξη τα τελευταία δύο χρόνια. Τα έργα κατασκευάστηκαν στη διάρκεια του τελευταίου χρόνου και μεγάλο μέρος του υλικού – το ιστορικό και κυρίως το βιωματικό – είχε συγκεντρωθεί μέχρι τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του 2020. Ο τίτλος της Έκθεσης «Μνήμης Μήνις» η οποία πραγματοποιήθηκε στον Πολυχώρο Πολιτισμού «Ισλαχανἐ» στη Θεσσαλονίκη από τις 22/7 έως τις 31/10, έχει να κάνει με τη μνήμη της διαχείρισης των πανδημιών που προκαλεί την οργή- μήνιν, έννοια που στο προοίμιο της Ιλιάδας συνδέεται με την πρώτη καταγεγράμμενη αναφορά σε λοιμό.
Το κόκκινο χρώμα κυριαρχεί και υποβάλλει στον επισκέπτη τον πόνο και τον θάνατο που έζησε και ζει ο κόσμος τόσο κατά την περίοδο της ισπανικής γρίπης στη Νέα Υόρκη όσο και στις μέρες μας, ενώ οι τεραστίων διαστάσεων πίνακες του ζωγράφου μονοπωλούν την προσοχή, καθώς ένα δάσος από κρεβάτια νοσοκομείων εμφανίζονται σαν σε μαγική εικόνα. Το μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η ανθρωπότητα μοιάζει να μη μαθαίνει από όσα έχουν προηγηθεί, να μη χρησιμοποιεί ό,τι υπάρχει ως συλλογική εμπειρία από τις κατακτήσεις της ανθρώπινης εργασίας, της επιστήμης και της τεχνολογίας.
Οι διαστάσεις των έργων είναι μεγάλες: το μεγαλύτερο έργο είναι 2,40X4,20, το επόμενο 2,40X 2,70 και τα υπόλοιπα 2,10Χ2,40. Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν κυρίως είναι το μελάνι, κόκκινο και μαύρο, σε μεγάλη έκταση, πάνω σε καμβά που έχει προετοιμαστεί. Ακόμη, χρησιμοποιούνται λάδια ή άλλα χρώματα και υλικά με βασικό διαλύτη το νέφτι.
Τέλος, στην έκθεση ακούγεται και ένα ηχητικό ντοκουμέντο τριών λεπτών με αναφορά στον εγκλεισμό και την απομόνωση που επιβλήθηκε, τους τρόπους αντιμετώπισης και τις αντιδράσεις που προκάλεσε, η οποία αφορμάται από προσωπικά βιώματα του ζωγράφου.
Συνέντευξη με τον ζωγράφο
Κύριε Χαλκίδη, η κατάσταση με τον κόβιντ και την καραντίνα έχει πλήξει τον τομέα της τέχνης; Και αν ναι, με ποιόν τρόπο;
Όταν λέμε τομέας της τέχνης εννοούμε τους μουσικούς, τους ζωγράφους, τους σκηνογράφους, τους ποιητές, τους ηθοποιούς. Έχουν πληγεί σαφώς. Έχουν κλείσει οι εκθεσιακοί χώροι, τα θέατρα, οι συναυλιακοί χώροι για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η πληγή είναι τεράστια. Δεν έχουν δοθεί ακόμα τα επιδόματα που έπρεπε να δοθούν και 5.500 εικαστικοί πανελλαδικά, έμειναν άνεργοι. Μιλάμε για έναν αριθμό ανθρώπων οι οποίοι έχουν οικογένειες και η καραντίνα τους έχει πλήξει και στο μέλλον δεν φαίνεται κάποια αποκατάσταση.
Με ποιον κλάδο της τέχνης ασχολείστε; Ποιες υπήρξαν οι επιπτώσεις στον συγκεκριμένο κλάδο;
Εγώ είμαι ζωγράφος. Έχουμε πληγεί γιατί κλείσαν οι εκθεσιακοί χώροι και σταμάτησε η συνάφεια με συναδέλφους. Είναι μια μοναχική δουλειά, εφόσον δουλεύουμε στα εργαστήρια μας. Πρέπει να το συζητάμε με συναδέλφους αυτό που κάνουμε, τη σκέψη μας. Έχει χαθεί η άμεση επικοινωνία, η τηλεφωνική δεν είναι αρκετή. Μια ομάδα π.χ. είναι η fireart, που έχει πολλούς καλλιτέχνες. Η ομάδα αυτή έδειξε πέρυσι στα νοσοκομεία έργα για την πανδημία, καθώς ο μόνος κόσμος υπήρχε στα νοσοκομεία. Είμαι και εγώ μέλος αυτής της ομάδας.
Θα μπορούσε η εμπειρία του κόβιντ να αποτελέσει πηγή έμπνευσης στην τέχνη;
Φυσικά. Η τέχνη, είναι η συνείδηση της κοινωνίας. Παίρνουμε από τον κόσμο αυτά που μας απασχολούν και τα επιστρέφουμε σε εικόνες, μουσική, νότες, ποιήματα. Με ό,τι εργαλείο χρησιμοποιήσει ο καλλιτέχνης, δημιουργεί τέχνη μέσα από αυτά.
Έχουν πληγεί οικονομικά οι καλλιτέχνες τις μέρες της πανδημίας; Η πολιτεία έχει μεριμνήσει για τους καλλιτεχνικούς κλάδους;
Μονολεκτικά, όχι. Είμαστε κανονικοί εργαζόμενοι όπως όλοι. Η πολιτεία τον καιρό της πανδημίας, μας έχει στερήσει δικαιώματα που ήταν κατακτήσεις αιώνων. Το δικαίωμα στην ανθρώπινη ζωή, ακόμα. Ψηφίστηκαν νόμοι κατά των καλλιτεχνών, τα τελευταία δύο χρόνια. Πολύ θλιβερό!
Πώς θα μπορούσε να συμβάλει η πολιτεία στη μείωση της ανεργίας στους καλλιτεχνικούς χώρους και μάλιστα σε περιόδους κρίσης, όπως αυτή που ζούμε;
Σε συνέχεια της προηγούμενης ερώτησης, θέλει αγώνες να παρθούν πίσω όλα αυτά. Δεν είναι προνόμιο των λίγων και εκλεκτών η τέχνη.
Έχετε σκεφτεί να αλλάξετε εργασία ή να ξεκινήσετε μια παράλληλη εργασία;
Όχι. Και εδώ η απάντηση είναι αρνητική. Κάνω αυτή την δουλειά από τα δικά σας χρόνια. Έκανα ταξίδια, έμαθα. Είναι δύσκολο να το αλλάξω. Καμία φορά σκέφτομαι τι δουλειά επέλεξα; Ας γινόμουν κάτι άλλο. Η δουλειά αυτή δεν έχει ωράριο. Και να θες να το αλλάξεις δεν μπορείς. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να αλλάζουν δουλειές, πρέπει να ασχολούνται με αυτό που ξέρουν να κάνουν, με την προϋπόθεση ότι τους αρέσει πολύ.
Είστε αισιόδοξος με την στάση της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στην τέχνη;
Σε διεθνές επίπεδο, παρακολουθώ τα πράγματα όσο μπορώ. Είμαστε καλό κοινό, απαίδευτο. Η τέχνη τους αφορά όλους. Αν συγκρίνω τον ελληνικό λαό με τους ευρωπαϊκούς, είμαστε πολύ καλύτεροι, γιατί τραγουδάμε την ποίησή μας. Σε ελάχιστες χώρες γίνονται αυτά. Είμαστε εξαιρετικός λαός.
Τη συνέντευξη πραγματοποίησε η Μαρία Αρμπάρα
