Γράφει η Μαριαλένα Καρακανάκη.
Τρία χρόνια έχουν συμπληρωθεί από τότε που ο COVID-19 εμφανίστηκε στη Βουχάν της Κίνας και στη συνέχεια έπληξε περισσότερες από 210 χώρες παγκοσμίως. Οι επιπτώσεις της πανδημίας στη διεθνή οικονομία και στο γεωστρατηγικό υπόβαθρο των κρατών είναι γνωστές. Η πανδημία, αποτέλεσε ακόμη πρόκληση για τα συστήματα υγείας, με τον φραγμό των συνόρων, τροποποίησε την αγορά εργασίας, ήρθε σε αντίθεση με τον σύγχρονο τρόπο ζωής, κλιμάκωσε την άβυσσο μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών, εντείνοντας τον «εθνικισμό των εμβολίων», δηλαδή τον αγώνα των κρατών να εξασφαλίσουν εμβόλια για τους πολίτες τους.
Μέσα στο κλίμα της υγειονομικής αυτής κρίσης – αποτέλεσμα των αποφάσεων, που έλαβαν οι κυβερνήσεις στην προσπάθεια τους να διαχειριστούν την πανδημία με τον εν δυνάμει καλύτερο τρόπο – πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν πως ο covid αποτελεί το τέλος της παγκοσμιοποίησης. Οι απαγορεύσεις μετακινήσεων των πολιτών από τη μια χώρα στην άλλη, οι δυσκολίες στη μετακίνηση εμπορευμάτων, το κλείσιμο επιχειρήσεων η παρεπόμενη οικονομική κρίση, η ξενοφοβία συντέλεσαν στο να πληγεί η παγκοσμιοποίηση.
Ωστόσο, η ανάγκη να ξεπεραστεί η πανδημία οδήγησε τους επιστήμονες και τους γιατρούς από ολόκληρο τον κόσμο να συνεργασθούν και μάλιστα να προτείνουν λύσεις σε πρωτόγνωρες συνθήκες και σε χρόνους ρεκόρ. Είδαμε να συνεργάζονται φαρμακοβιομηχανίες από τα πέρατα της οικουμένης και να προβαίνουν στην παραγωγή τεραστίων ποσοτήτων εμβολίων, βιταμινών και φαρμάκων κατά του κορωνοϊού αλλά και άλλου τύπου επιχειρήσεις που τροφοδοτούσαν την αγορά με μάσκες, αντισηπτικά, καθαριστικά που απευθύνονταν σε ένα παγκόσμιο κοινό. Το ίδιο επιτεύχθηκε και από τις διαδικτυακές αγορές που πραγματοποιούσαν οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο τον καιρό της πανδημίας απευθυνόμενοι σε πολυεθνικές εταιρείες. Τέλος, η πληροφορία διακινούνταν παγκοσμίως καθώς τα κράτη αντάλλασσαν μεταξύ τους καλές πρακτικές για την αντιμετώπιση της πανδημίας, την προώθηση των εμβολίων κ.α
Το 2021 έγιναν ορισμένες μετρήσεις από την DHL σε συνεργασία με το Stern Business School του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Τα στοιχεία δείχνουν, πως η παγκοσμιοποίηση υπέστη μιαμικρή ύφεση σχετικά με το 2000, ωστόσο η ανάκαμψη της είναι ήδη αισθητή. Η μελέτη των DHL/NYU βασίζεται σε τέσσερις παραμέτρους: την μετακίνηση ανθρώπων, χρήματος, αγαθών και ιδεών. Η πτώση της παγκοσμιοποίησης, εξαιτίας του lockdown, στην παράμετρο μετακίνησης ανθρώπων έφτασε στα επίπεδα του 1990. Η εισροή χρήματος επιβαρύνθηκε, αγγίζοντας της περίοδο της κρίσης του 2008. Το εμπόριο διακυμάνθηκε σε αντίστοιχα πλαίσια. Παρόλο που στα τέλη του 20ου αιώνα, δυτικές εταιρείες δημιούργησαν μεγάλες, παγκόσμιες, εφοδιαστικές αλυσίδες, με αποτέλεσμα την κλιμάκωση του διασυνοριακού εμπορίου, τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε μια μικρή πτώση με κύριο αίτιο τον εμπορικό πόλεμο της Κίνας και των ΗΠΑ. Η πανδημία διεύρυνε αυτό το χάσμα περισσότερο. Πολλές εταιρείες, ωστόσο, δεν επαναπατρίζουν τις έδρες τους, πράγμα αξιοσημείωτο, δεδομένης της αμφιβολίας που δημιουργεί η υγειονομική κρίση.
Αντιθέτως σύμφωνα με τους McKinsey και HSBC, η πλειοψηφία των εταιρειών θα διαδώσει τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες σε διάφορα κράτη. Όσον αφορά την παράμετρο διάδοσης πληροφοριών, οι μετρήσεις δείχνουν πως η διακίνηση της πληροφορίας έχει εκτοξευθεί, λόγω της ευρείας χρήσης του διαδικτύου (τηλεργασία, τηλεκπαί-δευση). Ωστόσο αξίζει να σημειωθεί, πως η υπερβολική αυτή χρήση της τεχνολογίας μειώνει την ανάγκη των δια ζώσης επαφών.
Συνεπώς, η πανδημία μπορεί να έδωσε μια γερή γροθιά στην παγκοσμιοποίηση, ωστόσο δεν την έριξε κάτω. Μάλιστα, αισιοδοξούμε ότι η παγκόσμια επιστημονική συνεργασία θα ανοίξει τον δρόμο για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων όπως αυτά που αφορούν το περιβάλλον του πλανήτη μας.
Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/story/1699463/pagkosmiopoiisi-gia-ton-kosmo-tou-meta
