Η Τύλισος είναι ένα μεγάλο χωριό του Δήμου Μαλεβιζίου. Κατοικείται εδώ και 4.000 χρόνια και αυτή τη στιγμή έχει 944 μόνιμους κατοίκους ενώ παλαιότερα είχε 1.086 κατοίκους.
Ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Τυλίσου είναι ο Ναός του Αγίου Νικολάου. Πρόκειται για ένα ναό ο οποίος χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα λίγο πριν το 1884. Υπάρχουν όμως ιστορικές μαρτυρίες ότι στην ίδια θέση υπήρχε κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας μοναστήρι αφιερωμένο στον ίδιο Άγιο.
Ο ρυθμός του εντάσσεται στην περίοδο της όψιμης Ναοδομίας στην κεντρική Κρήτη. Κάποια από τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για το χτίσιμο του ήταν τοπικά όπως πέτρα , άσβεστος, σίδηρος και ξυλεία. Συνολικά ο Άγιος Νικόλαος συνδυάζει την παλιά βυζαντινή παράδοση με μεταγενέστερες νεοκλασικές προσθήκες αποτελώντας ένα σημαντικό αρχιτεκτονικό μνημείο με αξιόλογο μέγεθος για την εποχή του. Εσωτερικά έχει πολλές εικόνες που απεικονίζουν θαύματα του Αγίου και άλλους Αγίους, προσφέροντας μια πλούσια εικονογραφική αφήγηση.
Ο Άγιος Νικόλαος έγινε προστάτης των ναυτικών γιατί έκανε θαύματα στην θάλασσα σώζοντας πλοία και ναυαγούς ενω σήμερα οι κάτοικοι της Τυλίσου τον τιμούν με μεγάλη ευλάβεια. Μάλιστα στις 6 Δεκεμβρίου, ημέρα γιορτής του Αγίου Νικολάου στο χωριό διοργανώνεται μετά τη λειτουργία παραδοσιακό κρητικό γλέντι δείχνοντας την φήμη των Τυλισανών ως φιλόξενους ανθρώπους.
Η συγκεκριμένη γιορτή συνδυάζεται με το έθιμο του μπακαλιάρου. Οι Τυλισανοί την παραμονή της εορτής του αγίου Νικολάου μοιράζουν σε όλους τους παρευρισκόμενους τηγανιτό μπακαλιάρο.
Σήμερα ο Ναός χρησιμοποιείται για βαπτίσεις, γάμους, , γλέντια, πανηγύρια αλλά κυρίως για τις λειτουργίες που γίνονται συχνά στο Ναό του Αγίου Νικολάου. Η κατάσταση του κτιρίου είναι πολύ καλή επειδή έχουν γίνει διάφορες ανακαινίσεις και αυτό μας δείχνει πόσο πολύ φροντίζεται ο Ναός.
Τέλος ο Ναός αυτός είναι πολύτιμος για το χωριό διότι ο Άγιος Νικόλαος είναι ο πολιούχος της Τυλίσου γεγονός που τον καθιστά κύριο προστάτη και σύμβολο του οικισμού.
Πηγές: Πληροφορίες αντλήθηκαν και από τους ιερείς του Ναού.
https://www.e-storieskritis.gr/2022/12/blog-post_6.html
https://visitmalevizi.gr/el/article/upodomes/ekklisies/naos-agiou-nikolaou/3631
https://malevizi.gov.gr/dimotiki-enotita-tylisou/
ΣΥΝΤΑΚΤΡΙΕΣ : ΜΑΚΑΚΗ ΕΛΕΑΝΝΑ Α1
ΓΑΡΓΕΡΑΚΗ ΕΙΡΗΝΗ Α1
