Ο πατέρας μου περνάει τον καιρό του κάνοντας γόμους. Εγώ δε θα παντρευτώ ποτέ καμία. Στο μεταξύ, πηγαινοέρχομαι ανάμεσα στην εξοχή, την οποία λατρεύω (όπου παρατηρώ «τα απειροελάχιστα μόρια της δροσιάς»), και την πόλη, όπου οι παππούδες μου, από την πλευρά του πατέρα μου, με μυούν, μεταξύ άλλων, στην τέχνη της αγγειοπλαστικής. Σωστά καταλάβατε: η Μ.Π.Μ. αρχίζει την καριέρα της κατασκευάζοντας δοχεία και χύτρες. Τουλάχιστον έτσι λέει ο Βαζάρι. Αυτό που ξέρω εγώ είναι ότι, όντας ελεύθερος και συχνά ολομόναχος, πρέπει να μάθω
να γράφω χωρίς βοήθεια – πράγμα που κάνω χρησιμοποιώντας το αριστερό χέρι και αρχίζοντας από τη δεξιά σελίδα.

Όταν πεθαίνει ο παππούς μου, με αναλαμβάνει ο σερ Πιέρο, ο μπαμπάς μου, και, θέλοντας να με κάνει μικρό τραπεζίτη (υπάρχουν πολλοί στην Ιταλία αυτή την εποχή), με βάζει να μάθω αριθμητική. Ο Βαζάρι αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «παρόλο που μόλις λίγους μήνες μελετούσε μαθηματικά, η πρόοδός του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε συχνά έφερνε σε δύσκολη θέση το δάσκαλό του τον οποίο βομβάρδιζε αδιάκοπα με απαιτητικές ερωτήσεις». Ωστόσο με περιγράφει και ως πεισματάρη και άστατο: «Ξεκινούσε έρευνες σε διάφορους τομείς, αλλά τις εγκατέλειπε αμέσως μόλις τις άρχιζε». Αυτός ο ηλίθιος δεν κα­ταλαβαίνει ότι είμαι απλώς περίεργος και διψασμένος για κάθε είδους καινοτομία. Απόδειξη, διαβάζω ασταμάτητα. Έτσι είμαι εγώ, είναι στη φύση μου, ενδιαφέρομαι για τα πάντα – τις τέχνες, τη μουσική, την ποίηση και, φυσι­κά, το σχέδιο, που το έχω ταλέντο, χωρίς να έχω κάνει σπουδές.

Ο πατέρας μου, εντυπωσιασμένος, δείχνει αρκετά από τα σχέδιά μου στο μεγάλο μετρ Βερόκιο, ο οποίος, ακόμα πιο εντυπωσιασμένος, δέχεται να με πάρει υπό την προ­στασία του. Σαν παραμύθι. Μόνο εκ πρώτης όψεως. Διό­τι, ο’ ένα φλωρεντινό ατελιέ, προτού θεωρηθείς ικανός να ζωγραφίσεις τα τμήματα τα οποία σου αναθέτει ο μετρ, αρχίζεις από τα βασικά – καθαρίζεις τα πινέλα, ετοιμά­ζεις τις επιφάνειες, το φόντο των εικόνων και τα χρώμα­τα, σκουπίζεις, φέρνεις τις μπίρες κτλ. Πράγμα που δε με πειράζει καθόλου, γιατί εκεί μέσα ανθίζω, επινοώ, πα­ρακολουθώ τα πάντα, είναι σαν γιορτή.

Όταν ο Βερόκιο, που πρέπει να παραδώσει τη «Βάπτιση του Χριστού», προτείνει επιτέλους οε δύο από τους μα­θητές του, σ” εμένα και στον Μποτιτσέλι, να φτιάξουν ένα μέρος του έργου, μένει άναυδος αντικρίζοντας την τελειότητα του αγγέλου που του ζωγράφισα. «Έπειτα από αυτό, ταπεινωμένος επειδή ένα παιδί γνώριζε, πε­ρισσότερα από τον ίδιο, αρνήθηκε να ξαναπιάσει πινέλο», σημειώνει ο Βαζάρι. Δεν· είχε τελείως άδικο. Τέλος πά­ντων. Στην πραγματικότητα, αντί να ασχολούμαι βασανι­στικά με το ίδιο μοτίβο, όπως ο Μποτιτσέλι, μια άλλη μελλοντική ιδιοφυία που φτιάχνει «πολύ θλιμμένα το­πία», εγώ παρατηρώ) και πειραματίζομαι… Και ονειρεύο­μαι, «γιατί το πνεύμα είναι πάντα οε εγρήγορση, έτοιμο για νέες επινοήσεις». Με δυο λόγια, γράφομαι στη συ­ντεχνία των ζωγράφων της Φλωρεντίας και, ένα χρόνο αργότερα, ζωγραφίζω τον npc.no μου μεγάλο πίνακα, το «Τοπίο της Σάντα Μαρία ντέλα Νέβε» – λένε ότι το φως του είναι ανυπέρβλητο. Α, να μην το ξεχύσω, κι αυτό ο Βαζάρι το λέει.

Όταν είσαι Μ.Π.Μ., δεν πρέπει να τα παρατάς ποτέ. Γι’ αυτό κι εγώ μελετάω προοπτική, γεωμετρία και ό,τι μπορώ να μάθω από τις επιστήμες της εποχής μου. Εξα­κολουθώ να διαβάζω πολύ, περνώντας από την υδραυ­λική στην ανατομία, από την οπτική στην παρατήρηση του πώς πετούν τα πουλιά, και από τα μαθηματικά στη βαλλιστική… Ο Βαζάρι ξέχασε να αναφέρει ότι γνωρίζω και τον καλύτερο τρόπο ψησίματος της πίτσας…

Πράγμα που δεν εμποδίζει τον πάπα να καλέσει στο Βα­τικανό τον Μποτιτσέλι (πάλι μπροστά μου αυτός!) και άλλους συναδέλφους, αλλά όχι εμένα. Οργισμένος, στέλ­νω το βιογραφικό μου στον Λουδοβίκο Σφόρτσα το Μαύ­ρο, δούκα του Μιλάνου. Βλέποντας τον κατάλογο των ικανοτήτων μου, που τις αράδιασα στην τύχη, χωρίς σει­ρά, ο δούκας με προσλαμβάνει, όχι ως καλλιτέχνη, αλλά ως μηχανικό. Θέλει να του κατασκευάσω πολεμικά άρ­ματα, οχυρωματικά έργα κι ένα σωρό μηχανές. Επίσης, μου αναθέτει τη διοργάνωση εορτών και με κάνει, όπως λέτε σήμερα, υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων.

Οίκος γράφει κάποιος σύγχρονός μου, εξελίσσομαι σε έναν «αξιοθαύμαστο εφευρέτη, μετρ ιης κομψότητας και κυρίως των απολαύσεων του θεάτρου, που τραγουδάει υπέροχα συνοδεύοντας το τραγούδι του με λύρα, άν­θρωπο τον οποίο εκτιμούν και αγαπούν υπέρμετρα όλοι οι πρίγκιπες, γι” αυτό και τον διεκδικούν». Ο Λουδοβίκος ο Μαύρος μάλιστα θα φτάσει στο σημείο να μου πει: «Αν το σώμα σου ήταν αντάξιο του μυαλού σου, δε θ’ ανήκες σ’ αυτό τον κόσμο. Η φήμη σου αυξάνεται όπως το ψω­μί στα χέρια των παιδιών». Κι όμως είμαι ωραίος! Και κυ­ρίως απολαμβάνω τη ζωή, μη νομίζετε… Δε μου ξεφεύ­γει κανένας, ούτε οι άντρες ούτε οι γυναίκες. Και κάνω χοντρές φάρσες, πολλά γέλια… Έτσι αποζημιώνομαι για όλους αυτούς τους μωρόσοφους που με κριτικάρουν, ότι δήθεν δεν ξεχωρίζω τη λογοτεχνία από τη ζωγραφική ή τη μηχανική. «Τα πάντα είναι επιστήμη, και η πρακτική απορρέει από τη γνώση». Τους τα ρίχνω, κι όποιον πάρει ο χάρος! Ακόμα και στο θέμα της ζωγραφικής. Γιατί εξα­κολουθώ να ζωγραφίζω, έστω και με αργούς ρυθμούς.

Μερικές φορές φτιάχνω δύο πίνακες αντί για έναν. Γκρινιάζουν επειδή καθυστερώ (πολλή δουλειά! Το ρεκόρ μου; Είκοσι πέντε χρόνια για την «Παρθένο των Βράχων») ή όταν απλώς αφήνω τον πίνακα μισοτελειωμένο, όπως, για παράδειγμα, τη «Λατρεία». Πάντως, έχω και γι’ αυτό μια θεωρία – ένας μισοτελειωμένος πίνακας είναι καλύ­τερος. Άλλωστε είναι της μόδας. Μάλιστα, έχει και όνο­μα, είναι ο «non-finito». Το να μην ολοκληρώνεις ένα έρ­γο είναι ένας τρόπος να πεις ότι δεν πρέπει κανείς να πλησιάζει την τελειότητα, γιατί η τελειότητα ανήκει μό­νο στο Δημιουργό, στον Θεό. Κι όμως, κι όμως! Όταν ολοκλήρωσα το «Μυστικό Δείπνο», κέρδισα την παγκό­σμια αναγνώριση. Δυστυχώς, αυτή η νωπογραφία καταστρέφεται πολύ γρήγορα, διότι δοκιμάζω ένα σωρό ετε­ρόκλητα υλικά, όχι και τόσο συνηθισμένα, για να τον ζω­γραφίσω.

Το Μιλάνο όπου ζω βρίσκεται σε πόλεμο με τη Γαλλία, πράγμα που μου δημιουργεί πολλά προβλήματα. Για πα­ράδειγμα, σκόπευα να φτιάξω ένα φοβερό έφιππο αν­δριάντα του δούκα, αλλά έλιωσαν τον μπρούντζο για να κατασκευάσουν κανόνια. Το 1499 αναγκάζομαι να φύγω από το Μιλάνο, διότι ο αγαπητός μου Λουδοβίκος ο Μαύρος ηττάται. Έτσι, καταλήγω να πουλάω τις συμ­βουλές και τις υπηρεσίες μου στη Φλωρεντία, στη Βενε­τία, στο Βατικανό… Σχεδιάζω ακόμα και γεωγραφικούς χάρτες. Επιπλέον, «με. τρελαίνει η ζωγραφική», παρόλο που αρχίζω να ζωγραφίζω την πιο διάσημη προσωπο­γραφία του κόσμου, την «Τζοκόντα». Επειδή ζω μέσα σε ένα κλίμα αβεβαιότητας, ψάχνω δουλειά παντού. Προ­τείνω ακόμα και στον Βαγιαζήτ, τον Τούρκο σουλτάνο, να του κατασκευάσω μια γέφυρα στο Βόσπορο, αλλά αυτός, ο ψηλομύτης, δεν καταδέχεται να μου απαντήσει. Γι’ αυ­τό και όταν το 1516ο Φραγκίσκος Α” μου προτείνει να με πάρει μαζί του οτη Γαλλία, πετάω τη σκούφια μου. Διό­τι έχω περάσει πλέον από το στάδιο της Μ.Π.Μ. στο στά­διο της Π.Μ. (παγκόσμιας μεγαλοφυΐας). Περίεργος, εί­μαι περίεργος για όλα τα πράγματα του κόσμου. Γιατί αυ­τό τελικά είναι η Αναγέννηση, περιέργεια. Όμως αυτό ακριβώς είναι και η μεγαλοφυΐα – να μη σταματάς ποτέ.

Στο Αμπουάζ, ο Φραγκίσκος Α” μου καταβάλλει 2.000 σκούδα -ολόκληρη περιουσία!- απλώς για να συνεχίσω τις έρευνές μου επί δύο χρόνια. Αχ, η Γαλλία! Οι μισθοί! Και η ασφάλεια της εργασίας!

Για τον Αναξίμανδρο, όμως, η προέλευση των πάντων δεν μπορεί να είναι κάτι που ήδη υπάρχει στη φύση, όπως το νερό, η φωτιά ή ο αέρας. Αντίθετα, είναι σαν μια παράξενη αγκαλιά, όπου δεν υπάρχει κανείς που να αγκαλιάζει ή να αγκαλιάζεται. Σε αυτή την παράξενη αγκαλιά έδωσαν ένα εξίσου παράξενο όνομα, Άπειρον, δηλαδή «χωρίς πέρατα, χωρίς σύνορα». Η λέξη αυτή αναφέρεται σε κάτι στο οποίο δεν μπορούμε να δώσουμε σχήμα ή χρώμα, και δεν μπορούμε καν να διανοηθούμε πώς είναι ένα πράγμα που δεν προϋπήρχε και που γεννήθηκε στη συνέχεια, που δεν μοιάζει σε κάτι και άρα δεν μπορεί να διαφέρει από κάτι, που δεν υπάρχει πουθενά. Αν νομίζεις ότι δεν κατάφερες να συλλάβεις αυτή την παράξενη αγκαλιά με το παράξενο όνομα, σημαίνει ότι κατάλαβες περί τίνος πρόκειται! Στο Άπειρον, που βρίσκεται σε διαρκή κίνηση, μια ισχυρότατη δύναμη δημιουργεί μια δίνη από την οποία γεννιούνται το θερμό και το ψυχρό, τα οποία στη συνέχεια δίνουν ζωή σε όλα τα πράγματα που υπάρχουν στη φύση και στο σύμπαν. Το θερμό δημιουργεί τον ήλιο, τη σελήνη και τα άστρα, το ψυχρό δημιουργεί τη γη, το νερό και τον αέρα. Η βροχή, αντίθετα, γεννιέται όταν το θερμό και το ψυχρό αναμειγνύονται. Ωστόσο, δεν αγκαλιάζονται όπως στο Άπειρο, αντίθετα, κάθε πράγμα επιθυμεί να επιβληθεί στο άλλο. Ευτυχώς, δεν το καταφέρνει κανένα, διαφορετικά θα είχαμε παράξενα πράγματα όπως ένα ατελείωτο καλοκαίρι στο οποίο δεν θα ξημέρωνε ποτέ ή ένα σωρό κάμπιες που δεν θα γίνονταν ποτέ πεταλούδες!

Το θέαμα είναι εντυπωσιακό γιατί -αν υποθέσουμε ότι δεν είστε δισεκατομμυριούχος που ζει σε ένα ακριβό ρετιρέ- η θέα από το παράθυρό σας την ώρα που πίνετε τον πρωινό σας καφέ μάλλον δεν μετριέται σε χιλιόμετρα αλλά σε μέτρα. Ίσως μάλιστα να είστε τόσο κοντά στον γείτονά σας που να διαβάζετε αυτό το άρθρο πάνω από τον ώμο του ακριβώς τώρα.

Αλλά υπάρχει ένα ακόμα πιο μεγαλειώδες τοπίο που μπορείτε να απολαύ­σετε κάθε φορά που σηκώνετε το βλέμμα σας προς τον νυχτερινό ουρανό. Μπορείτε να ατενίσετε μια θέα που εκτείνεται σε αποστάσεις δισεκατομμυ­ρίων χιλιομέτρων στο διάστημα. Φανταστείτε κάθε άστρο σαν ένα νησί στον τρισδιάστατο ωκεανό του σύμπαντος. Μπορείτε να απλώσετε το βλέμμα σας στον απέραντο ουρανό και να απολαύσετε το εκθαμβωτικό θέαμα αμέτρη­των τέτοιων νησιών που μετεωρίζονται στο διάστημα. Είναι ένα θέαμα που μπορεί να σας προκαλέσει ίλιγγο αν αναλογιστείτε ότι είμαστε κουρνιασμέ­νοι στην επιφάνεια ενός μικροσκοπικού πέτρινου νησιού μέσα στον αχανή κο­σμικό ωκεανό.

Ο λόγος που έχουμε αυτή τη θέα είναι ότι το σύμπαν είναι απίστευτα πε­λώριο και ως επί το πλείστον άδειο.

Εάν τα άστρα βρίσκονταν πιο κοντά μεταξύ τους, ο νυχτερινός ουρανός θα ήταν πολύ πιο φωτεινός και σίγουρα θα δυσκολευόμασταν να πάμε για ύπνο το βράδυ. Εάν τα άστρα βρίσκονταν πολύ πιο μακριά, ο νυχτερινός ουρανός θα ήταν καταθλιπτικά σκοτεινός και θα γνωρίζαμε πολύ λιγότερα για το υπόλοιπο σύμπαν.

Ακόμα χειρότερα, αν το διάστημα δεν ήταν τόσο διάφανο, αυτή η απίστευτη θέα θα ήταν ομιχλώδης και θα αγνοούσαμε εντελώς ποια είναι η θέση μας μέσα στο σύμπαν. Ευτυχώς, το φως που εκπέμπει ο Ήλιος μας και συλλαμβάνουν τόσο καλά τα μάτια μας μπορεί με αρκετή ευκολία να διαπερνάει το μεσοαστρικό αέριο και τη μεσοαστρική σκόνη. (Αν και το υπέρυθρο φως και τα με­γαλύτερα μήκη κύματος τα διαπερνούν με ακόμα μεγαλύτερη ευκολία απ’ ό,τι το ορατό φως.)

Ευτυχώς, λοιπόν, όλοι μας (ακόμα και όσοι δεν είναι δισεκατομμυριούχοι) μπορούμε να δούμε βαθιά μέσα στο διάστημα. Όμως το ότι βλέπουμε δεν ση­μαίνει ότι κατανοούμε. Οι πρόγονοί μας ατένιζαν τα ίδια πράγματα, και δεν είχαν καταλάβει σχεδόν τίποτα σωστά. Στις προϊστορικές εποχές, ακόμα και οι πλουσιότεροι ελάχιστα είχαν αντιληφθεί την απίστευτη γνώση που τους κα­τέκλυζε. Σήμερα, χάρις στα τηλεσκόπια και τη σύγχρονη φυσική, μπορούμε να κοιτάξουμε το διάστημα και να κατανοήσουμε τις κοσμικές συντεταγμένες μας και το πώς είναι κατανεμημένα τα άστρα και οι γαλαξίες.

Όπως όμως συνέβαινε και με τους προγονούς μας πριν από μας, πιθανότατα μας λείπουν κι εμάς κάποια στοιχεία σχετικά με τη μεγαλύτερη εικόνα, και από τα όσα καταλαβαίνουμε μας γεννιούνται περισσότερα ερωτήματα: Υπάρχουν περισσότερα άστρα απ’ όσα μπορούμε να δούμε; Πόσο μεγάλο είναι το σό­μπαν; Μπορώ και εκεί πέρα μακριά να αγοράσω έναν λάτε της προκοπής; (συνεχίζεται!)

Η Τζέιν Ώστεν γεννήθηκε το 1775 στο Στίβεντον του Χαμσάιρ, και ήταν η έβδομη από τα οχτώ παιδιά της οικογένειας. Ο πατέρας της, ο αιδεσιμότατος ΤζορτζΏστιν, ήταν πολυμαθής και καλλιεργημένος, και η Τζέιν μορφώθηκε κυρίως στο σπίτι. Διάβαζε ασταμάτητα από παιδί, ιδιαίτερα τα έργα του Φίλντινγκ, του Στερν, του Ρίτσαρντσον και του Σκοτ. Άρχισε να γράφει από πολύ μικρή ηλικία. Έγραψε το «Αγάπη και φιλία» όταν ήταν μόλις δεκατεσσάρων ετών. Ακολούθησε η «Ιστορία της Αγγλίας» στα δεκάξι και το «Μια συλλογή επιστολών» στα δεκαεπτά. Μετά τον θάνατο του πατέρα της, το 1805, αυτή και η μητέρα της μετακόμισαν στο Σαουθάμπτον, για να εγκατασταθούν τελικά στο Τσότον του Χαμσάιρ το 1809, όπου και έγραψε τα μεγαλύτερα μυθιστορήματά της. Αν και η ίδια έζησε μια πολύ ήσυχη ζωή -δεν παντρεύτηκε ποτέ και σπάνια έβγαινε από το σπίτι- τα έργα της δείχνουν την εκπληκτική της παρατηρητικότητα. Μόνο τέσσερα μυθιστορήματα εκδόθηκαν όσο ζούσε «Λογική και ευαισθησία» (1811), «Περηφάνια και προκατάληψη» (1813), «Μάνσφιλντ Παρκ» (1814) και Έμμα» (1816) -και όλα εκδόθηκαν ανώνυμα. Σε μια σπάνια έξοδό της από το σπίτι αρρώστησε και πέθανε από τη νόσο του Άντισον το 1817. Δύο ακόμη μυθιστορήματα, το «Πειθώ» και το «Νορθάνγκερ Άμπει» εκδόθηκαν μετά το θάνατό της, το 1818. Το «Σάντιτον», το μυθιστόρημα που έγραφε όταν πέθανε, εκδόθηκε το 1925.

«Ποιος είχε την τρελή ιδέα να εφεύρει το σχολείο; Εκεί-νος ο τρομερός Καρλομάγνος, ο τρομερός Καρλομάγνος!» λέει το τραγούδι. Είναι αλήθεια, αν και δεν είναι απολύτως σωστό κάτι τέτοιο.

Ο Κάρολος, που γεννήθηκε το 742, ήταν γιος του βασιλιά των Φράγκων, Πεπίνου του Βραχύ, και της Βέρθας-με-το-μεγάλο-πόδι. Καθώς οι γονείς του δεν έχουν παντρευτεί ακόμα, θεωρείται νόθος· επειδή λοιπόν δεν έχει και πολλές πιθανότητες να ανέβει στο θρόνο, δεν ασχολούνται και πολύ μαζί του. Αντίθετα, ο μικρότερος αδελφός του, ο Καρλομάνος, απολαμβάνει τη φροντίδα και τη μόρφωση πρίγκιπα. Στο μεταξύ, ένας εφημέριος παντρεύει τη Βέρθα και τον Πεπίνο.

Ομως το γεγονός αυτό δεν αλλάζει και πολλά. Έτσι, ο Κάρολος δεν εκπαιδεύεται σωστά και μιλάει μόνο τη μητρική του γλώσσα, τη «φραγκονική ριπουριανή», που είναι κάτι σαν γερμανικά. Πράγμα που τελικά δεν είναι και τόσο κακό, γιατί εγώ τη «φραγκονική ριπουριανή»… Τέλος πάντων.

Η μόρφωσή του παραμένει στοιχειώδης. Διαπρέπει όμως στα αθλήματα και κυρίως στην κολύμβηση. Περισσότερα θα θελήσει να μάθει μόνο όταν θα ενηλικιωθεί. Διαβάζει ελάχιστα και δε θα μπορεί να γράφει καλά ού­τε σε μεγάλη ηλικία. «Έβαζε πάντα πινάκια κάτω απ’ τα μαξιλάρια του κρεβατιού του, για να επωφελείται από τις ώρες της ξεκούρασης και να εξασκείται στη γραφή, αλλά ήταν πολύ αργά πια, γι’ αυτό και τα αποτελέσματα υπήρ­ξαν μέτρια», θα ομολογήσει ο Εϊνάρδος, ένας από τους κολλητούς του, σπουδαίος διανοούμενος της Αυλής και παιδικός φίλος του Καρόλου. Στο μεταξύ, ο αδελφός του, ο Καρλομάνος, υποδεικνύεται μέγας στούρνος. Ύστερα πεθαίνει ο πατέρας τους, ο Πεπίνος, και το βασίλειο μοι­ράζεται στα δύο. Το ένα τμήμα του παίρνει ο Καρλομάγνος και το άλλο ο Καρλομάνος.

Γεροδεμένος, εύθυμος, έξυπνος, δραστήριος, γενναίος και αυταρχικός (ολοκληρώστε επιτέλους τον κατάλογο!), ένα κράμα στρατιώτη και χωρικού, ο Καρλομόγνος γίνε­ται αγαπητός στο λαό του, ενώ φροντίζει συχνά να πε­ριστοιχίζεται από καλλιεργημένους ανθρώπους: «Στη διάρκεια των γευμάτων έβαζε να του απαγγέλλουν ή να του διαβάζουν τις ιστορίες και τα χρονικά παλαιότερων εποχών». Ανάμεσα στους λογίους που τον περιβάλλουν υπάρχει και ένας μοναχός, ο Αλκουίνος, της Υόρκης της Αγγλίας, που είναι σωστός χαλίφης… Σιγά σιγά οι συζη­τήσεις τους μετατρέπονται σε ιδιαίτερα μαθήματα ρητο­ρικής, διαλεκτικής και αστρονομίας. Ο Καρλομάγνος εξε­λίσσεται σε εξαιρετικό μαθητή. Καταλαβαίνει τα ελλη­νικό «καλύτερα απ’ ό,τι τα μιλάει», μαθαίνει να διαβάζει λατινικά και δείχνει ενδιαφέρον για τη γραμματική, τη θεολογία, την αριθμητική και τη φιλοσοφία.

0 μελλοντικός αυτοκράτορας «με την ανθισμένη γενειά­δα» (στην πραγματικότητα, αυτή η γενειάδα είναι σκέτος μύθος… αφού το μουστάκι ήταν της μόδας τότε) έχει συ­νειδητοποιήσει πως η μόρφωση είναι πολύ σημαντική για να διασφαλίσει την εξουσία του στα απέραντα εδάφη του, όπου ο καθένας μιλάει όπως θέλει. Καλεί λοιπόν λο­γίους και τους ζητάει να δημιουργήσουν τη Σχολή του Ανακτόρου (κάτι σαν υπερ-πανεπιστήμιο), ενώ, με τη βοήθεια του Αλκουίνου, ανοίγει σχολεία ακόμα και στα χωριά, στα οποία γίνονται δεκτά παιδιά από κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας. Πλούσια ή φτωχά, παιδιά ευγενών ή παιδιά χωρικών. Το μόνο που απαιτείται είναι να έχουν πνευματικά χαρίσματα και θρησκευτικό συναίσθημα, για­τί οι διευθυντές είναι είτε αβάδες είτε επίσκοποι.

Με λίγα λόγια, για να μπει κανείς στο σχολείο πρέπει να ανήκει στην τάξη των αρίστων. Το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό – ο αυτοκράτορας στρατολογεί έτσι τα μελλοντικά στελέχη του βασιλείου του.

Καθόλου ανόητος τελικά αυτός ο Καρλομάγνος…

Καθώς όμως όλοι γράφουν ό,τι να ’ναι, όπως να ναι, αποφασίζει τη μεταρρύθμιση της γραφής και επιβάλλει παντού την επονομαζόμενη «καρολιγγειανή ή μικρογράμματη» γραφή, που είναι κομψή και ευανάγνωστη και στην οποία βασίζεται η σύγχρονη γαλλική.

Ακόμα και σήμερα το γεγονός ότι οι Γάλλοι γράφουν τό­σο ωραία -για φαντάσου!- το οφείλουν λιγουλάκι στο σούπερ Τσάρλι.

Προστατεύοντας τα μοναστήρια και ευνοώντας τις σπου­δές θεολογίας και τη μελέτη θρησκευτικών κειμένων, αλλά παράλληλα παρέχοντας βοήθεια στα εργαστήρια τέχνης και αρχιτεκτονικής, βάζει τα θεμέλια της περιό­δου που αποκαλείται «Καρολιγγειανή Αναγέννηση». Τι τύπος!

Οι Γάλλοι μπορούν να είναι περήφανοι γι’ αυτόν! Μπορούν επίσης -γιατί όχι;- και να τον ευγνωμονούν.