Η έκπληξη μου ήταν μεγάλη, όταν ανακάλυψα πως στον απέραντο κάμπο των Σπάτων υπάρχει μια παλαιοχριστιανική βασιλική. Την βρήκα με τη βοήθεια του gps και με την τόλμη που διακρίνει όσους έχουν αποφασίσει σώνει και καλά να γίνουν εξερευνητές…
Βρίσκεται σε μια απομακρυσμένη περιοχή που ονομάζεται Σκύμπτη ή Σκούμπτι. Μιλώντας με Σπατανιώτες μου είπαν ότι η προέλευση του τοπωνυμίου είναι αρβανίτικη. Το μνημείο, ωστόσο, είναι πολύ παλαιότερο της καθόδου των Αρβανιτών, και μάλιστε σύμφωνα με κάποιους αρχαιολόγους, ίσως να αποτελεί και ένα από τα παλαιότερα δείγματα βασιλικής στην Ελλάδα.
«Παίρνοντας τη λεωφόρο Σπάτων – Πικερμίου, στα δεξιά του δρόμου, παρακάμπτοντας στην χωμάτινη οδό Βάκχου, μπορεί να φτάσει κάποιος, μέσα από αμπέλια και ελιές, στην καινούργια εκκλησία του Αγίου Βασιλείου, στη θέση Σκύμπτη ή Σκούμπτι. Σε άμεση σχεδόν γειτνίαση με τη βόρεια πλευρά του ναού, σε περιφραγμένο χώρο, εντοπίζονται τα σημαντικά λείψανα της παλαιοχριστιανικής τρίκλιτης βασιλικής. Ιδιαίτερα ευδιάκριτη είναι η αψίδα του Ιερού στα ανατολικά. Χαρακτηριστική είναι η έλλειψη βαπτιστηρίου. Γενικά, η αρχαϊκότητα ορισμένων χαρακτηριστικών της, της αποδίδει μια αρκετά πρώιμη χρονολόγηση, πριν από την βασιλική της Βραώνας. Σύμφωνα με άλλη άποψη, η αρχαϊκότητα αυτή μπορεί να πηγάζει και από μια εμμονή στην παράδοση».
https://byzantineattica.eie.gr/byzantineattica/view.asp?cgpk=490&xsl=detail&obpk=542&lg=el
