από τον μαθητή του Α3, Νικολαΐδη Γιώργο
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά έργα ζωγραφικής του πρώιμου ελληνικού Μοντερνισμού είναι το «Ψάθινο καπέλο» του Νικολάου Λύτρα. Ο Έλληνας ζωγράφος δημιούργησε τον συγκεκριμένο πίνακα το 1925. Σήμερα το έργο αυτό εκτίθεται στην Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας.
Πρόκειται για ελαιογραφία σε μουσαμά με ύψος 86 και πλάτος 66 εκατοστά. Ο καλλιτέχνης επηρεάστηκε από το κίνημα του εξπρεσιονισμού. Στον πίνακα κυριαρχούν δύο συμπληρωματικά χρώματα διαβαθμισμένα σε διάφορους τόνους. Συγκεκριμένα, ο ζωγράφος βάζει γκριζογάλανα ψυχρά χρώματα στο κάτω μέρος και πορτοκαλοκίτρινες θερμές αποχρώσεις προς τα επάνω. Επίσης φορτώνει το πινέλο του με μπόλικο χρώμα και δημιουργεί τη σύνθεσή του με πλατιές πινελιές.
Παρατηρώντας κανείς τον πίνακα μπορεί να δει μια νεαρή κοπέλα που στέκεται και φορά ένα ψάθινο καπέλο με κίτρινους τόνους. Διακρίνεται επίσης ένας ασπρισμένος αυλόγυρος και γίνεται κατανοητό ότι βρισκόμαστε σε ένα νησιώτικο τοπίο μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα. Επιπλέον, μπορεί κανείς να παρατηρήσει τα κίτρινα ξερόχορτα που σμίγουν με το κίτρινο καπέλο του κοριτσιού. Το χρώμα της επιδερμίδας της κοπέλας είναι μαυρισμένο και το πουκάμισό της γαλάζιο.
Το έργο αυτό προκαλεί μεγάλη εντύπωση σε όποιον το αντικρίζει. Προσωπικά χρειάστηκε αρκετή ώρα για να αντιληφθώ ότι η φιγούρα είναι γυναικεία. Το έργο με ηρεμεί και με μεταφέρει στο απίστευτο κλίμα του καλοκαιρινού καλοκαιριού. Ο θεατής του πίνακα μπορεί να νιώσει γαλήνη και ο καλλιτέχνης δεν μεταφέρει αγωνία, όπως συμβαίνει στους εξπρεσιονιστές ζωγράφους.
