Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 14 Μαρτίου. Η ημερομηνία αυτή επιλέχθηκε επειδή στην αγγλοσαξονική γραφή (3/14) αντιστοιχεί στα πρώτα ψηφία της μαθηματικής   σταθεράς  π (3,14…). Γι” αυτό και είναι γνωστή και ως Ημέρα του π.

Εκφράζει τη σχέση ανάμεσα στην περιφέρεια ενός κύκλου και τη διάμετρό του :

 Όποιο κι αν είναι το μέγεθος του κύκλου,   αν  διαιρέσουμε την περιφέρειά του με τη διάμετρο, το  αποτέλεσμα είναι πάντα π.

Είναι άρρητος αριθμός δηλαδή έχει άπειρα δεκαδικά ψηφία που δεν επαναλαμβάνονται ποτέ.

Θέμα για το 2026: Το φετινό κεντρικό θέμα είναι «Μαθηματικά και Ελπίδα»(Mathematics and Hope), αναδεικνύοντας τα μαθηματικά ως ένα εργαλείο που βοηθά στην επίλυση παγκόσμιων  προκλήσεων και στην οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Στην Αθήνα στις 14 Μαρτίου του 2026 πραγματοποιήθηκε το 4ο Μαθη(μα)τικό Συμπόσιο.

Συνδέεται με δύο από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης επιστήμης, τον Άλμπερτ Αϊνστάιν και τον Στίβεν Χόκινγκ. Είναι η ημέρα γέννησης του Άλμπερτ Αϊνστάιν και η ημέρα θανάτου του Στίβεν Χόκινγκ

Μαριάμι Ιμεριλισβίλι

https://www.sansimera.gr
https://omathimatikos.gr

  Η Αστρονομία είναι η επιστήμη  που μελετά τα   ουράνια σώματα , όπως τα άστρα, τους   πλανήτες και τους γαλαξίες.   Βασίζεται θεμελιωδώς στα   μαθηματικά για να ερμηνεύσει το   σύμπαν, όπως άλγεβρα, γεωμετρία,   στατιστική και λογαριθμικές   συναρτήσεις.

• Μέτρηση Αποστάσεων και Μεγεθών: Λόγω των τεράστιων αποστάσεων στο Σύμπαν, οι αστρονόμοι χρησιμοποιούν σύνθετους μαθηματικούς τύπους για να υπολογίσουν αποστάσεις, φωτεινότητα και μεγέθη ουράνιων σωμάτων
• Γεωμετρία στον Ουρανό: Η προβολική γεωμετρία και η τριγωνομετρία είναι απαραίτητες για τη χαρτογράφηση του έναστρου ουρανού και τον προσδιορισμό των θέσεων των αστερισμών.
• Στατιστική και Δεδομένα: Η ανάλυση μεγάλων όγκων δεδομένων από τηλεσκόπια απαιτεί προηγμένη στατιστική για την εξαγωγή συμπερασμάτων.

Η Αστροφυσική είναι ο κλάδος της Αστρονομίας που χρησιμοποιεί τη Φυσική για να περιγράψει φαινόμενα, όπως η βαρύτητα, η κίνηση των πλανητών και η εξέλιξη των αστέρων.
Μας βοηθά να κατανοήσουμε το σύμπαν και να απαντήσουμε σε μεγάλα ερωτήματα, όπως γιατί οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον ήλιο, πως δημιουργήθηκε το Σύμπαν
και αν υπάρχει ζωή αλλού.

   Η στενή σχέση Αστρονομίας –Αστροφυσικής που εκτείνεται από την αρχαιότητα ως τη σύγχρονη κοσμολογία θα έλεγε κανείς ότι επιτρέπει την κατανόηση του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου.

Το πιο εντυπωσιακό φαινόμενο του Διαστήματος είναι οι μαύρες τρύπες.
Στο κέντρο πολλών γαλαξιών όπως και του δικού μας υπάρχουν ακόμη και υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.  Δημιουργούνται όταν ένα πολύ μεγάλο άστρο καταρρεύσει στο τέλος της ζωής του κι έχουν τόσο ισχυρή βαρύτητα που ούτε το φως δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτές. Δεν φαίνονται άμεσα, αλλά οι επιστήμονες τις εντοπίζουν από την επίδρασή τους στα γύρω άστρα.

Μαρίσα Κρασνίκι

wikipedia

Ευχαριστούμε πολύ τη φυσικό του σχολείου μας κ. Ζέκιου για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

Ο Πυθαγόρας είναι ο πρώτος που ονόμασε τον εαυτό του «φιλόσοφο» και ο πρώτος που ανακάλυψε τα μουσικά διαστήματα από μία χορδή.
Για τον Πυθαγόρα και τους υποστηρικτές του, τους πυθαγόρειους η ουσία των  πραγμάτων βρίσκεται στους αριθμούς και στις μαθηματικές σχέσεις αφού  θεωρούσαν ότι είναι οι νόμοι που διέπουν τον φυσικό αλλά και τον πνευματικό μας  κόσμο. Απέδιδε επίσης στους αριθμούς και μεταφυσικές ιδιότητες, λέγοντας ότι  διέπουν τις κινήσεις των αστέρων και ότι κατέχουν ορισμένη θέση στο Διάστημα.
Η αληθινή πηγή όμως της σοφίας για τους Πυθαγόρειους ήταν η Τετρακτύς.
Η Τετρακτύς (τετράδα) του Πυθαγόρα, είναι το άθροισμα των τεσσάρων πρώτων   αριθμών, δηλαδή ο αριθμός 10=(1+2+3+4).
Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν ότι η τετράδα αυτή των αριθμών είναι ρίζα και  πηγή κάθε δημιουργίας και αποτελούσε τον μέγιστο όρκο τους.

  Σήμερα ο Πυθαγόρας χρήζει παγκόσμιας αναγνώρισης! Το έργο του τιμάται και διδάσκεται σε ολόκληρο τον κόσμο αφού το όνομα του είναι ταυτισμένο με το «Πυθαγόρειο Θεώρημα» ή αλλιώς «Θεώρημα εκατόμβης» .

Χρήστος Σιούτης

“Η Ιστορία του Πυθαγόρα και του Πυθαγορείου θεωρήματος”                                                                                                 Παπαδοπούλου Γ. Τμήμα Εφ. Μαθηματικών- Ευθυμίου Β.Τμήμα Επ. Υπολογιστών

      Το Πυθαγόρειο Θεώρημα αποτελεί ίσως το γνωστότερο από τα μαθηματικά θεωρήματα. Αν και η παράδοση έχει αποδώσει το περίφημο θεώρημα στον Πυθαγόρα η εξέταση πήλινων πινάκων με σφηνοειδή γραφή που βρέθηκαν στη Μεσοποταμία τον 20ο αιώνα αποκαλύπτει ότι οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι που έζησαν πάνω από χίλια χρόνια από τον Πυθαγόρα γνώρισαν το θεώρημα. Επίσης οι αρχαίοι Ινδοί και οι Κινέζοι της εποχής του Πυθαγόρα γνώριζαν τη σχέση που

περιγράφει το Πυθαγόρειο θεώρημα αλλά μόνο ως μία εμπειρική παρατήρηση.
Ο πρώτος που έδωσε μία λογική απόδειξη για το θεώρημα φαίνεται ότι ήταν ο Πυθαγόρας και για το λόγο αυτό το θεώρημα πήρε το όνομά του. Αργότερα αποδείχθηκε και από άλλους μαθηματικούς όχι μόνο γεωμετρικά αλλά και αλγεβρικά.
Σήμερα είναι γνωστές πάνω από τετρακόσιες αποδείξεις του, και ο αριθμός τους μεγαλώνει ακόμα. Ο κατάλογος περιλαμβάνει μια αρχική απόδειξη από τον μελλοντικό αμερικανό Πρόεδρο Garfield, μια άλλη από τον δωδεκάχρονο τότε Albert Einstein, από το Leonardo da Vinci, και ο κατάλογος συνεχίζεται. Μερικές από αυτές τις αποδείξεις είναι εκπληκτικά απλές ,ενώ άλλες απίστευτα σύνθετες.
Το ίδιο το Θεώρημα είναι γνωστό επίσης κι ως το “Θεώρημα της υποτείνουσας” ή αλλιώς το “Θεώρημα της Εκατόμβης” αφού σύμφωνα με την παράδοση ο Πυθαγόρας μόλις το διατύπωσε προσέφερε θυσίες στους θεούς.

Πυθαγόρειες  Τριάδες

Από την εποχή ακόμη του Πυθαγόρα αναζητήθηκαν τριάδες ακεραίων αριθμών που να επαληθεύουν το Πυθαγόρειο Θεώρημα όπως στο παράδειγμα που ακολουθεί.
Παίρνουμε έναν οποιοδήποτε περιττό αριθμό π.χ. το 5, ως δεύτερο αριθμό παίρνουμε το τετράγωνό του ελαττωμένο κατά 1 και διαιρούμενο δια 2 δηλαδή :

και   ως τρίτο αριθμό παίρνουμε τον επόμενο ακέραιο του 12 ,δηλαδή τον 13. Επομένως η τριάδα (5,12,13) είναι μία Πυθαγόρεια Τριάδα.

Και τώρα η σειρά σας!

Ηλίας Στρατικόπουλος

«Η Ιστορία του Πυθαγόρα και του Πυθαγορείου θεωρήματος»                                                                                                                        Παπαδοπούλου Γεωργία- Τμήμα Εφ.Μαθηματικών                                                                                                        Ευθυμίου Βασίλης Τμήμα Επ.Υπολογιστών                                                                                                                             “Α΄Ευκλείδης” τ.2003

Χριστίνα Θεοδωράκη

«Μαθηματικοφοβία» Ε.Α.Π.                                                                                                                                                                   Αθανάσιος Παρασκευόπουλος

        Η μαθηματικοφοβία είναι ένα συναίσθημα που δεν εκφράζεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Στη δική μου περίπτωση ,είναι κάτι που ταυτόχρονα το δείχνω αλλά και το κρύβω. Υπάρχουν στιγμές που φαίνεται έντονα και καθαρά, αλλά και άλλες που προσπαθώ να το κρύψω μέσα μου. Ιδιαίτερα στα τεστ και στα διαγωνίσματα ,το άγχος μου γίνεται πάρα πολύ έντονο και τότε δεν μπορώ να το ελέγξω εύκολα. Πολλές φορές βάζω κρυφά τα κλάματα ,νιώθω τα χέρια μου να τρέμουν ελαφρά, αγχώνομαι πάρα πολύ και δυσκολεύομαι να συγκεντρωθώ. Χωρίς να το καταλαβαίνω ,τρώω τα νύχια μου και το στυλό μου . Εκείνες τις στιγμές ,η μαθηματικοφοβία μου γίνεται αντιληπτή και δεν αισθάνομαι καλά με αποτέλεσμα να θέλω να με «καταπιεί η γη» και να κάνω εμετό.                                                                                                        Από την άλλη πλευρά ,μέσα στην τάξη και στα ιδιαίτερα, προσπαθώ να δείχνω πιο ήρεμη. Δεν θέλω να εκφράζω το άγχος μου και πολλές φορές το κρατάω μέσα μου, γιατί δεν θέλω να με κοροϊδέψουν και γιατί πιστεύω ότι πρέπει να τα καταφέρω μόνη μου. Έτσι ,ενώ εξωτερικά φαίνεται ότι είμαι εντάξει, εσωτερικά νιώθω πίεση και φόβο.                                                                                                                             Τέλος αυτή η κατάσταση, το να δείχνω και ταυτόχρονα να κρύβω τη μαθηματικοφοβία μου, με κουράζει ψυχικά και είναι σαν να προσπαθώ συνεχώς να ισορροπήσω ανάμεσα σε αυτό που νιώθω και σε αυτό που δείχνω στους άλλους…

Χριστίνα Θεοδωράκη

      Γενικά σύμφωνα με τους Κανονισμούς του Παιχνιδιού, η μπάλα πρέπει να έχει σφαιρικό σχήμα, να είναι κατασκευασμένη από δέρμα ή άλλο κατάλληλο υλικό και να έχει περιφέρεια το πολύ 70 εκ. και το λιγότερο 68 εκ. Το βάρος της πρέπει να μην ξεπερνά τα 450 γραμ.και να μην είναι λιγότερο από 410 γραμ. κατά την έναρξη του αγώνα. Επιπρόσθετα, πρέπει να έχει πίεση ίση με 0,6 -1,1 ατμόσφαιρες σε επίπεδο θάλασσας. Όμως δεν είναι όλες οι μπάλες το ίδιο. Π.χ. η μπάλα του Εuroleage είναι αλλιώς φτιαγμένη , όπως και η μπάλα του Worldcup.                                                    To Worldcup για όσους δεν γνωρίζουν είναι ένα τουρνουά όπου συγκεντρώνονται χώρες από όλο τον κόσμο και αγωνίζονται για την πρώτη θέση .Οι διοργανωτές του Worldcup κάθε χρονιά, με τη συνεργασία της adidas κατασκευάζουν άλλη μπάλα. Το 2010 όμως τα πράγματα δεν πήγαν τόσο καλά .Η adidas μαζί με την Fifa φτιάξανε μία μπάλα τόσο «κυκλική» που όταν ένας παίχτης έριχνε σουτ ,η μπάλα έπαιρνε άλλο φάλτσο ( άλλαζε πορεία απότομα και απρόβλεπτα στον αέρα) με αποτέλεσμα οι τερματοφύλακες να μην μπορούν να την πιάσουν με εξαίρεση μόνο τον παίχτη Diego Forlan ο οποίος είχε πάρει τη μπάλα πριν ξεκινήσει το πρωτάθλημα του Worldcup και προπονούνταν με αυτή τρεις μήνες. Το αποτέλεσμα ήταν να είναι τόσο καλός που έφτασε στο top 4 και κέρδισε τη «Χρυσή Μπάλα»!.

                             Η μπάλα αυτή είναι η γνωστή σε όλους «Jambulani».

Όμως ας αφήσουμε το παρελθόν. Το Worldcup 2026 έρχεται και η μπάλα του έχει ήδη κυκλοφορήσει!!

                                                      Το όνομά της ; «Trionda».

Προέρχεται από το Tri -τρείς χώρες διοργανώτριες και από το onda που σημαίνει ενέργεια στα Ισπανικά . Το σχέδιό της έχει χρώμα κόκκινο (Καναδάς) -μπλε (HΠΑ) και πράσινο(Μεξικό).Η τεχνολογία της είναι καινούργια : Έχει 4 μεγάλα πάνελ ,τα λιγότερα που είχε ποτέ μπάλα του Μουντιάλ. Ο σχεδιασμός της βασίζεται στο πλατωνικό στερεό του τετραέδρου. Κάθε πάνελ είναι τριγωνικό, αλλά οι άκρες του είναι σε σχήμα καμπύλης, ώστε η μπάλα να αποκτά πιο στρογγυλεμένη μορφή. Σχεδιασμός που προσφέρει βελτιωμένη δυναμική και ακρίβεια και θυμίζει λίγο την Brazzuca του 2014 μία από τις πιο επιτυχημένες και δοκιμασμένες μπάλες της διοργάνωσης.

Η Trionda ήρθε, συνδυάζοντας τέχνη και μαθηματικά, έτοιμη να γράψει τη δική της ιστορία!

Άλεξ Ντινάϊ

https://www.gazzetta.gr/football/mundial/
https://www.protothema.gr/moudial-2018/

Εκτός όμως από ένα χώρο ψυχαγωγίας το Μουσείο Γρίφων Μεγίστης αποτελεί κι ένα σημαντικό κέντρο μάθησης όπου οι επισκέπτες εξασκούν την κριτική σκέψη, τη φαντασία και την συγκέντρωση βλέποντας και δοκιμάζοντας τρισδιάστατους γρίφους, μηχανικούς και μαθηματικούς γρίφους αλλά και λογικά παιχνίδια .Οι γρίφοι χωρίζονται σε κατηγορίες όπως ακολουθιακοί ,συναρμολογούμενοι και συνδυαστικοί προσφέροντας διαφορετικά επίπεδα δυσκολίας και προκλήσεις. Συμβάλλει ακόμη στην πολιτιστική ανάπτυξη του νησιού μέσα από δράσεις όπως, το φεστιβάλ γρίφων του Καστελόριζου το οποίο διοργανώνεται κάθε χρόνο, μετατρέποντας το νησί σε κέντρο επιστημονικής δραστηριότητας.                  Τον Οκτώβριο του 2020, κηρύχθηκε Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιστήμης, Τεχνολογίας και Τέχνης   (STARTS  (Science-Technology-Arts).                                                                                                        Με τη μεγάλη του συλλογή και τον χαρακτήρα του είναι ένας προορισμός που αξίζει να τον επισκεφτείτε !

Χασίρ Άχμεντ Μουστάκ

https://www.in.gr/
https://www.tovima.gr/

    Ο «ρωσικός πολλαπλασιασμός» ή « πολλαπλασιασμός των χωρικών» (στρατηγική που χρησιμοποιούσαν οι Ρώσοι χωρικοί για να πολλαπλασιάσουν δύο αριθμούς ) είναι μια αρχαία μέθοδος υπολογισμού γινομένου, που βασίζεται στη διαδοχική διαίρεση διά 2 (και παράβλεψη του υπολοίπου) του ενός αριθμού και διπλασιασμό του άλλου. Το τελικό γινόμενο προκύπτει προσθέτοντας τα διπλασιασμένα νούμερα που αντιστοιχούν σε περιττούς (μονούς) αριθμούς της πρώτης στήλης.

• Είναι ιδιαίτερα αποδοτικός σε υπολογιστικά συστήματα (χαμηλού επιπέδου), αφού χρησιμοποιεί μόνο διπλασιασμό, υποδιπλασιασμό και πρόσθεση, αποφεύγοντας τον σύνθετο πολλαπλασιασμό.

 Αιγυπτιακός πολλαπλασιασμός          

            Ο αλγόριθμος αυτός , επινόηση των αρχαίων Αιγυπτίων χρησιμοποιούνταν στη χώρα των Φαραώ ήδη από το 2000 π.Χ και αποτελεί την πρώτη καταγραμμένη περίπτωση αλγόριθμου στον πάπυρο του Rhind (όνομα του Σκωτσέζου δικηγόρου-συλλέκτη που τον αγόρασε τον 19ο αιώνα στην Αίγυπτο).

Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή για να πολλαπλασιάσουμε δύο αριθμούς σχηματίζουμε δύο στήλες όπου στην πρώτη ξεκινάμε από τη μονάδα και στη δεύτερη από τον μεγαλύτερο αριθμό που πολλαπλασιάζουμε και διπλασιάζουμε διαδοχικά τις τιμές μέχρι ο αριθμός στην αριστερή να μην ξεπεράσει τον άλλον παράγοντα. Το τελικό αποτέλεσμα προκύπτει προσθέτοντας τις τιμές της δεύτερης στήλης που αντιστοιχούν στους αριθμούς της πρώτης, το άθροισμα των οποίων ισούται με τον πρώτο παράγοντα.

• Είναι ιδανική για μικρούς μαθητές με αδυναμία ανάκλησης των αριθμητικών δεδομένων αφού παρουσιάζει ένα σοβαρό πλεονέκτημα :δεν απαιτεί γνώση «προπαίδειας» πάρα μόνο ανάκληση των (εύκολων) πολλαπλάσιων του 2, και δεξιότητες της πρόσθεσης .

Κινέζικος Πολλαπλασιασμός (με γραμμές ή ξυλάκια) 

          Ο «κινεζικός» τρόπος πολλαπλασιασμού αντικαθιστά την προπαίδεια με την καταμέτρηση σημείων τομής. Σχεδιάζοντας παράλληλες γραμμές για κάθε ψηφίο, τα σημεία τομής σχηματίζουν ομάδες (διαγώνια), τα οποία προστίθενται (από δεξιά προς τα αριστερά) για να δώσουν το τελικό γινόμενο.

Πρόκειται για μία μέθοδο

• Ιδανική για οπτική κατανόηση, αφού μετατρέπει τους αριθμούς σε σχήματα και
• Δεν απαιτεί απομνημόνευση των πινάκων πολλαπλασιασμού, παρά μόνο πρόσθεση.

Γιούργκεν Τζαμάϊ.

Σύγχρονη Εκπαίδευση, τεύχος 151 – Λεμονίδης, Χ., Νικολαντωνάκης,Κ.
https://mathscience4all.blogspot.com/

Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά αξιοθέατα στον κόσμο και βρίσκεται στη βόρεια  ακτή της Ιρλανδίας .                                                                                                                                                             Είναι μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της Ουνέσκο από το 1986 και έχει καταταγεί σαν το τέταρτο φυσικό θαύμα του Ηνωμένου Βασιλείου…                                                                                    Αποτελείται από 40000 περίπου εξαγωνικές πέτρινες κολώνες βασάλτη που μοιάζουν σαν σκαλοπάτια μέσα στη θάλασσα. Δημιουργήθηκαν πριν από 50 έως και 60 εκ. χρόνια από λάβα ηφαιστείου που ψύχθηκε γρήγορα και ράγισε σε πολυγωνικά σχήματα λόγω συστολής.                                                   Το εξαγωνικό σχήμα επικράτησε επειδή είναι ο πιο αποδοτικός τρόπος στη φύση για να εκτονωθεί η πίεση της συστολής με τη μικρότερη δυνατή ενέργεια (παρόμοια με τις κυψέλες των μελισσών).                                                                                                                                                         Είναι το πιο εντυπωσιακό γεωλογικό φαινόμενο διότι οι πέτρες μοιάζουν σχεδόν τεχνητές σαν να τις έχει φτιάξει άνθρωπος προσελκύοντας εκατοντάδες τουρίστες κάθε χρόνο.

Ο Θρύλος του Φιν Μακ Κουλ                                                                                                                     Επειδή οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να εξηγήσουν με τη λογική αυτό που έβλεπαν , έτσι και για το «Μονοπάτι του Γίγαντα» υπάρχει ο θρύλος, που «εξηγεί» τη δημιουργία των εντυπωσιακών εξάγωνων βράχων που θυμίζουν «παξιμάδια» από βίδες….                                                                                           Σύμφωνα με την ιρλανδική παράδοση, το «Μονοπάτι του Γίγαντα» δημιουργήθηκε από τον Φιν Μακ Κουλ, ο οποίος έχτισε μια πέτρινη γέφυρα για να ενώσει την Ιρλανδία με τη Σκωτία και να μονομαχήσει με τον γίγαντα Μπεναντόνερ. Όταν όμως ο Φιν είδε από μακριά το τεράστιο ανάστημα του αντιπάλου του, φοβήθηκε και ζήτησε τη βοήθεια της γυναίκας του, Όνα. Εκείνη, χρησιμοποιώντας την πονηριά της, μεταμφίεσε τον Φιν σε μωρό. Όταν ο Μπεναντόνερ έφτασε στο σπίτι τους και αντίκρισε το υπερμέγεθες «βρέφος», τρομοκρατήθηκε σκεπτόμενος πόσο γιγαντιαίος θα έπρεπε να είναι ο πατέρας του.                   Πιστεύοντας ότι θα έχανε τη μάχη, ο Μπεναντόνερ τράπηκε σε φυγή και, καθώς επέστρεφε στη Σκωτία, κατέστρεψε το μονοπάτι πίσω του για να μην μπορεί ο Φιν να τον κυνηγήσει. Έτσι, τα απομεινάρια αυτής της γέφυρας αποτελούν σήμερα τις εντυπωσιακές εξαγωνικές στήλες που θαυμάζουν οι επισκέπτες.

Γιάννης Σαββάκης

https://www.mixanitouxronou.gr/
https://myjourney.world/