Γράφουν οι Γιώργος Ζ., Μάξιμος Φ., Μιχάλης Ι. και Θοδωρής Σ., Δ΄
Το έθιμο της πέτρας
Παλιότερα, το πρωί της Πρωτοχρονιάς ο άντρας του σπιτιού πήγαινε να φέρει νερό σε μία στάμνα και μία πέτρα. Με το νερό ράντιζε το εξωτερικό και το εσωτερικό του σπιτιού λέγοντας “Όπως τρέχει τούτο το νερό, έτσι να τρέχουν και τα καλά στο σπίτι μου”. Την πέτρα την έβαζε κάτω από το κρεβάτι λέγοντας “Όπως είναι γερή τούτη η πέτρα έτσι να είναι γερό και το σπίτι μου”. Η πέτρα έμενα κάτω από το κρεβάτι μέχρι τη γιορτή των Φώτων.
Το έθιμο της βασιλόπιτας
Οι ρίζες του έθιμου βρίσκονται στα ρωμαϊκά “Σατουρνάλια” συνέχεια των ελληνικών “Κρονίων”, μία γιορτή στη διάρκεια της οποίας προσφέρονταν ως δώρα καρποί και πετιμέζι μέσα σε χρυσά φύλλα. Κατ” άλλους το έθιμο της βασιλόπιτας σχετίζεται και με τον εορταστικό άρτο που προσφερόταν στους θεούς της ελληνικής αρχαιότητας στα “Θολήσια” και στα “Θαργήλια”.
Κατά τη χριστιανική παράδοση ωστόσο, το έθιμο της βασιλόπιτας ξεκίνησε από τον Μέγα Βασίλειο, στην Καισάρια, όταν σε μια προσπάθεια να σωθεί η φτωχή αυτή πόλη όταν βρέθηκε αντιμέτωπη με μια απειλή, συγκέντρωσε από τους κατοίκους ό,τι τιμαλφή είχαν προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια του εχθρού. Τελικά η πόλη σώθηκε και ο Μέγας Βασίλειος θέλησε να επιστρέψει τα τιμαλφή στους δικαιούχους, όμως μη γνωρίζοντας σε ποιον ανήκει τι, σκέφτηκε να ζυμώσει ψωμιά γλυκά, κάτι σαν τη σημερινή βασιλόπιτα-τσουρέκι. Μέσα σε αυτά έβαλε κι από ένα από τα πολύτιμα αντικείμενα που είχε συγκεντρώσει και στη συνέχεια μοίρασε τους μικρούς αυτούς άρτους που έκρυβαν μέσα τους κι από έναν μικρό θησαυρό, στους κατοίκους της πόλης. Από τότε σύμφωνα με την παράδοση, κάνουμε στη γιορτή του Αγίου Βασιλείου πίτες με νομίσματα μέσα.
Το έθιμο του ποδαρικού
Παλιαότερα, εκείνος που έμπαινε πρώτος στο σπίτι από τα μέλη της οικογένειας την ημέρα της Πρωτοχρονιάς συνήθως ήταν ο νοικοκύρης του σπιτιού. Έμπαινε με μια εικόνα στα χέρια την οποία είχε αφήσει πριν από μέρες στην εκκλησία. Εάν πάλι τύχαινε να πρωτομπεί κάποιος ξένος, έπρεπε να μπει με το δεξί πόδι πρώτα και να πει με βριοντερή φωνή και μέσα από την καρδιά του: “Σας εύχομαι καλή χρονιά με το δεξί μου μπαίνω, πράμα μη με κεράσετε δε θέλω να παχαίνω! Έτη πολλά να ζήσετε, αφέντες κι αφεντάδες. Τα οζά σας να πληθαίνουνε, να γίνετε λεφτάδες!”
