Την 1η Απριλίου επισκέφθηκε το σχολείο μας και συνομίλησε μαζί μας ο Χρήστος Μπίρμπος, μαθητής του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων αλλά και παλιός μαθητής του σχολείου μας. Οι διακρίσεις του σε διαγωνισμούς ρομποτικής, η συμμετοχή του σε εξωσχολικές STEM δραστηριότητες αλλά και η ένταξή του στην Εθνική Ομάδα Ρομποτικής ήταν κάποιοι από τους λόγους που του απευθύναμε πρόσκληση και τον ευχαριστούμε πολύ για την ανταπόκρισή του.
Πες μας λίγα λόγια για σένα και πώς ξεκίνησες να ασχολείσαι με τη ρομποτική.
Ονομάζομαι Χρήστος Μπίρμπος και είμαι 16 χρονών. Ασχολούμαι με τη ρομποτική οκτώ χρόνια και με την αγωνιστική ρομποτική πέντε. Έχουμε όμιλο ρομποτικής στο σχολείο μου, το 4ο ΓΕΛ Ιωαννίνων, αλλά όλο αυτό με τους ομίλους έχει ξεκινήσει από το σχολείο σας, το 4ο Γυμνάσιο. Όταν ήμουν τρίτη γυμνασίου, συμμετείχα στον όμιλο ρομποτικής του σχολείου σας και μάλιστα πήραμε μέρος και στον διαγωνισμό FIRST LEGO League. Στο 4ο ΓΕΛ, λοιπόν, συμμετέχω στον αντίστοιχο όμιλο ρομποτικής. Βέβαια, στο Λύκειο ασχολούμαστε πλέον και με άλλους διαγωνισμούς, καθώς συμμετέχουν πάρα πολλά παιδιά, συγκεκριμένα δεκαπέντε, και παίρνουμε μέρος στον διαγωνισμό βιομηχανικής ρομποτικής στην Ελλάδα, το FIRST Tech Challenge, όπου μάλιστα φέτος αποσπάσαμε και το βραβείο «Think Award». Επιπλέον, είμαι founder και director του «Zero One Initiative». Είναι μια πρωτοβουλία, όπου κάνουμε δωρεάν μαθήματα ρομποτικής και νέων τεχνολογιών σε παιδιά ηλικίας 12-17 ετών.
Ποια από τις διακρίσεις σου ξεχωρίζεις περισσότερο και γιατί;
Νομίζω το Think Award, αλλά και το γεγονός ότι η Εθνική Ομάδα Ρομποτικής, στην οποία συμμετέχω, πήρε την τρίτη θέση στο FIRST Global Challenge στον Παναμά, όπου συμμετείχαν ομάδες από 198 χώρες. Για την ακρίβεια πήραμε το βραβείο Zhang Heng Award για τη μηχανική. Στην Εθνική Ομάδα Ρομποτικής ήμασταν 50 παιδιά που δουλεύαμε για επτά μήνες, προκειμένου να φτιάξουμε το ρομπότ που διαγωνίστηκε.
Πώς ήταν η εμπειρία σου σε διεθνείς διαγωνισμούς όπως το World Robot Olympiad;
Ήταν πάρα πολύ ωραία, γιατί εγώ συνήθως ασχολούμαι με τα project καινοτομίας, οπότε είχαμε χρόνο να γνωρίσουμε και τις υπόλοιπες ομάδες, να μάθουμε από αυτές, να δούμε καινούριες ιδέες, να εμπνευστούμε και για τις επόμενες χρονιές. Είναι δύσκολα και απαιτητικά, αλλά πάντα περνάμε πάρα πολύ ωραία.
Ποιες δυσκολίες αντιμετώπισες στη πορεία σου και πώς τις ξεπέρασες;
Το μεγάλο πρόβλημα στις ομάδες ρομποτικής είναι η χρηματοδότηση. Η ρομποτική είναι ένα ακριβό άθλημα. Κάθε χρόνο προσπαθούμε να κάνουμε κάτι καινούριο και αυτό απαιτεί περισσότερα χρήματα. Στην αρχή που δεν είχαμε κάτι να επιδείξουμε στις διάφορες εταιρείες ώστε να μας χορηγήσουν χρήματα, βάζαμε εμείς και οι γονείς μας κάποια χρήματα από την τσέπη μας. Πλέον, έχουμε κάποιους χορηγούς, αλλά χρειαζόμαστε ακόμα περισσότερα χρήματα, γιατί βλέπουμε ότι ομάδες από άλλες χώρες, που ίσως είναι οικονομικά καλύτερα, έχουν ένα προβάδισμα.
Μας είπες πως είσαι captain σε ομάδες ρομποτικής. Περίγραψέ μας τον ρόλο αυτό.
Δεν τον βλέπω ως ρόλο αρχηγού αλλά ως συντονιστή. Είμαι captain σε δύο ομάδες του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων. Στην ομάδα Merge, όπου κάνουμε βιομηχανική ρομποτική με 15 παιδιά, και σε μια άλλη με την οποία πάμε σε διάφορους διαγωνισμούς όπως είναι το WRO, το FRL κλπ. Μέσα από τη θέση μου αυτή στις ομάδες παρακινώ τους πάντες να προσπαθούν και επιδιώκω να ακούγονται όλες οι ιδέες. Παράλληλα, προσπαθούμε να πραγματοποιήσουμε αρκετές από αυτές τις ιδέες.
Όπως μας είπες και εσύ ο ίδιος, κάνεις δωρεάν μαθήματα ρομποτικής. Πώς το αποφάσισες αυτό;
Θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα κέντρο καινοτομίας στα Ιωάννινα, διότι είναι μία πόλη που δεν έχει έντονο το στοιχείο της ρομποτικής. Οπότε, θέλαμε μέσα από τη συνεργασία και την καινοτομία να διδάσκουμε εργαλεία που να έχουν μια σύγχρονη προοπτική και που θα χρησιμοποιήσουνε τα παιδιά.
Σε αυτό το εγχείρημα έχετε κάποια βοήθεια από εξωτερικό φορέα;
Το αρχίσαμε μόνοι μας και είναι student-led, δηλαδή όλους τους ρόλους μέσα στην πρωτοβουλία τους έχουν μαθητές. Και έχουμε και το C IOANNINA που είναι ένας συνεργατικός χώρος εργασίας των «νομάδων» και τον οποίο μας τον παραχωρούνε για τα μαθήματα. Δεν έχουμε κάποιο φορέα που μας βοηθάει.
Τα μαθήματα τα κάνετε δια ζώσης ή διαδικτυακά;
Τα κάνουμε και in-person αλλά και live-streaming ταυτόχρονα. Θέλουμε, όμως, να βρούμε και συνεργάτες και από άλλες πόλεις, ώστε να τους δίνουμε τα powerpoint που κάνουμε και το πλάνο διδασκαλίας.
Γιατί πιστεύεις ότι είναι σημαντικό οι νέοι να ασχολούνται με τη ρομποτική;
Γιατί μέσω της ρομποτικής δίνουμε λύσεις σε πραγματικά προβλήματα. Έχουμε δημιουργήσει πολλές εφαρμογές και project τα οποία δίνουν λύσεις σε πραγματικά προβλήματα που μας απασχολούν στην καθημερινότητά μας. Με τη συμμετοχή των νέων στις ομάδες ρομποτικής καλλιεργείται η δημιουργικότητα, ο λόγος και η συνεργασία, καθώς δουλεύουμε σε ομάδες.
Ποια είναι τα όνειρά σου για το μέλλον;
Η αλήθεια είναι πως θέλω να σπουδάσω στο εξωτερικό κάτι σχετικό, ίσως κάτι σχετικό με το AI, και να φτιάξω τη δική μου startup εταιρεία.
Σε ποια χώρα, του εξωτερικού;
Στην Αυστρία. Δεν θέλω καθόλου να σπουδάσω στην Ελλάδα. Υπάρχει ένα καινούργιο πανεπιστήμιο στην Λιουμπλιάνα όπου διδάσκεται η τεχνητή νοημοσύνη. Το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο μαζί με την UNESCO διοργανώνουν και τους Ολυμπιακούς της τεχνητής νοημοσύνης. Επομένως, πρόκειται για ένα πολύ καλό τμήμα στην Ευρώπη για όσους θέλουν να ασχοληθούν με την τεχνητή νοημοσύνη.
Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να «ξεφύγει» η τεχνητή νοημοσύνη;
Είναι δύσκολο να βάλουμε όρια. Και στα μοντέλα, το δύσκολο δεν είναι να τα εκπαιδεύσουμε για να αναγνωρίζουν, αλλά να τους βάλουμε έναν στοπ στο πού θα αναγνωρίζουν. Σε διάφορες βιβλιοθήκες, τα μοντέλα που φτιάχνουν ερασιτέχνες δεν έχουν όρια. Οπότε μπορούμε να το κατεβάσουμε και να ρωτήσουμε. Κυρίως πρόκειται για γλωσσικά μοντέλα.
Αληθεύει ότι συμμετέχεις σε ένα project για ανθρώπους με κινητικά προβλήματα;
Ναι, είναι ένα πολύ ενδιαφέρον project και μακάρι να ολοκληρωθεί με επιτυχία.
Μπορείς να μας πεις πώς ξεκίνησε αυτή η ιδέα;
Το σχολείο μου εμπλέκεται σε μια δράση σχετικά με τους πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η ενότητα που διαλέξαμε φέτος είναι τα άτομα με αναπηρία. Οπότε κάναμε μια δραστηριότητα στην οποία δέναμε τα μάτια ενός παιδιού και αυτό προσπαθούσε να κινηθεί στο χώρο. Είδαμε ότι είναι πολύ δύσκολο όλο αυτό και έτσι μου ήρθε η ιδέα να φτιάξουμε αυτήν την εφαρμογή. Η εφαρμογή έχει voice recognition και μπορεί να σκανάρει την απόσταση με το LiDAR. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι επειδή είναι web εφαρμογή, δηλαδή είναι στο Chrome ή σε οποιονδήποτε browser χρησιμοποιεί ο καθένας, πρέπει το κινητό να έχει LiDAR για να δουλεύει καλά. Αυτό είναι κάτι που το δουλεύουμε ακόμα. Αν δεν έχει LiDAR το κινητό, χρησιμοποιεί την κάμερα και με AI αναγνωρίζει περίπου πόσο μακριά είναι. Μετά κάνει και ήχο και έχουμε το Path για να κινηθεί το άτομο στον χώρο και να βρει για παράδειγμα μια καρέκλα, μια πόρτα, ένα τραπέζι. Η εφαρμογή που δουλεύουμε αφορά κυρίως άτομα που δεν έχουν όραση. Μια άλλη εφαρμογή που έχουμε ετοιμάσει αφορά τα άτομα με άνοια. Πρόκειται για ένα project που έχω υποβάλει και στον διαγωνισμό της Google και το έχω συζητήσει και με ψυχολόγο όταν το έφτιαχνα. Η εφαρμογή ονομάζεται «Capture a Moment» και άρεσε πάρα πολύ στον ψυχολόγο, γιατί μπορεί να περιγράφει μία στιγμή και να αναγνωρίζει συναισθήματα. Σκοπεύουμε να βάλουμε και ένα tab όπου θα συνδέεται με τον ψυχολόγο ώστε να μπορεί να βλέπει και ο ψυχολόγος κάθε στιγμή και όχι μόνο ό,τι εμείς θυμόμαστε ή του περιγράφουμε στην συνεδρία.
Αν μπορούσες να δώσεις μία συμβουλή σε έναν νέο που ξεκινάει τώρα την ρομποτική, ποια θα ήταν αυτή;
Να μην τα παρατήσει, γιατί είναι μεν ένας δύσκολος τομέας, αλλά είναι επίσης πολύ ανοιχτός. Σίγουρα θα υπάρχουν στιγμές αποτυχίας, αλλά αν αρέσει σε κάποιον η ρομποτική, αξίζει να προσπαθήσει ξανά και ξανά με υπομονή και επιμονή.
Γιατί να θέλει κάποιος να ασχοληθεί στις μέρες μας με την ρομποτική, όταν το AI έχει φτάσει εκεί που έχει φτάσει και ουσιαστικά αντικαθιστά τη δουλεία πολλών από αυτών που ασχολούνται με την πληροφορική;
Οι developers δεν θα εξαλειφθούν ποτέ. Οι ρόλοι που θα εξαλειφθούν είναι των junior developer, αυτών που κάνουν τις «αγγαρείες». Κι αυτοί, όμως, θα γίνουν learning developers. Ίσα ίσα μέσω του AI βλέπουμε ότι τα άτομα που ζητούνται για developers έχουν αυξηθεί, δηλαδή το AI αυξάνει τις θέσεις εργασίας στον συγκεκριμένο κλάδο και μάλιστα είναι από τις πιο καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας.
Πώς φαντάζεσαι τον κόσμο της τεχνολογίας και τον εαυτό σου σε 10 χρόνια;
Μέχρι πριν από τέσσερα χρόνια δεν ξέραμε ότι θα υπάρχει το AI, οπότε σε δέκα χρόνια εγώ ελπίζω να έχω κάνει κάτι πολύ καινοτόμο και ολόκληρος ο κόσμος χάρη στην τεχνητή νοημοσύνη να γίνει καλύτερος, με νέους τομείς και θέσεις εργασίας. Σίγουρα τα πράγματα θα είναι διαφορετικά και εμείς θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να προσαρμοστούμε στις νέες συνθήκες. Δεν πιστεύω ότι αυτοί που ασχολούνται με την τεχνητή νοημοσύνη έχουνε σκοπό να βλάψουν τους ανθρώπους. Βέβαια, υπάρχουνε ορισμένοι που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη και τα προϊόντα της στον πόλεμο. Αυτό, όμως, είναι λογικό και αναμενόμενο, όπως συνέβαινε πάντα με τις εφευρέσεις. Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη έχει να προσφέρει περισσότερο καλό παρά κακό.
Δεν πρέπει να βάλουμε εμείς οι άνθρωπο κάποια όρια στην τεχνητή νοημοσύνη;
Ασφαλώς και αυτό είναι ευθύνη των developer. Κάθε developer, όταν φτιάχνει ένα μοντέλο, πρέπει να του βάζει κάποια όρια. Πρώτα όμως γίνεται το μοντέλο και μετά μπαίνουν τα όρια, σαν ένα επιπλέον layer. Κανονικά το μοντέλο μπαίνει χωρίς όρια και γι’ αυτόν τον λόγο σε πολλές βιβλιοθήκες στο διαδίκτυο υπάρχουν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χωρίς όρια.
Ποια χώρα πιστεύεις είναι πιο μπροστά τεχνολογικά;
Από όλο τον κόσμο είναι η Κίνα, καθώς έχουνε κάποια καταπληκτικά ρομπότ, αλλά δεν διαγωνίζονται σε ευρωπαϊκούς διαγωνισμούς. Οι Κινέζοι έχουν τους δικούς τους διαγωνισμούς και διαγωνίζονται μεταξύ τους. Από την Ευρώπη πιστεύω ότι είναι η Ελβετία. Έχω δει πάρα πολλές ελβετικές ομάδες στους διαγωνισμούς και η διαφορά είναι κυρίως οικονομική και όχι ποιοτική, καθώς έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν καλύτερο εξοπλισμό από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Στην Αμερική κυρίως δημιουργούνται μοντέλα, αλλά δεν χρησιμοποιούνται και οι αμερικάνικες ομάδες δεν είναι πολύ καλές στους μαθητικούς διαγωνισμούς. Σε πανεπιστημιακό επίπεδο οι Αμερικάνοι είναι πάρα πολύ καλοί.
Ποιο είναι ένα αρνητικό της τεχνολογίας;
Το ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για κακούς σκοπούς, όπως ο πόλεμος.
Ποια είναι η άποψή σου για τις δουλείες που χάνονται λόγω του ΑΙ;
Οι δουλειές που είναι πιο ευάλωτες είναι αυτές των ανειδίκευτων εργατών. Όταν , όμως, χάνεται μια θέση εργασίας εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργείται μια άλλη, χρειάζεται όμως προσαρμογή στις νέες συνθήκες, ενημέρωση και εξειδίκευση.
Ποιες είναι οι χώρες που πιστεύεις ότι χρειάζονται περισσότερο την τεχνολογία για να βελτιώσουν τον τρόπο ζωής τους;
Η Ελλάδα, καθώς είμαστε στον «πάτο» στατιστικά αναφορικά με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, ιδιαίτερα στον τομές των επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, αντί να καθόμαστε και να γράφουμε ένα email με 500 λέξεις, χρησιμοποιούμε το ΑΙ και το γράφουμε γρήγορα και αποτελεσματικά. Το έχουμε δαιμονοποιήσει στην Ελλάδα το ΑΙ, ενώ μπορεί να μας βοηθήσει πάρα πολύ. Αρκεί να το ελέγχουμε, καθώς μπορεί να κάνει και λάθη.
Ποιο είναι το επόμενο δημιούργημα που έχεις σκεφτεί να κάνεις;
Τώρα ασχολούμαι με τον πανελλήνιο διαγωνισμό τεχνητής νοημοσύνης, οπότε φτιάχνω κάποια μοντέλα γι’ αυτόν. Επίσης, ασχολούμαι με διάφορες εφαρμογές και ελπίζω κάποια να είναι πολύ ωραία για να γίνει και start-up.
Επιμέλεια: Δημήτρης Γκότσης, Μάριος Μπέλλος, Γιώργος Μπρίκος, Κωνσταντίνος Ποτσίκας
