Επηρεασμένοι από διάφορα περιστατικά που έγιναν στη χώρα μας τον τελευταίο καιρό αποφασίσαμε να γράψουμε ένα άρθρο για τον εκφοβισμό που βιώνουν οι καθηγητές μέσα στις σχολικές αίθουσες. Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού (bullying) συνήθως συνδέεται με τις σχέσεις μεταξύ μαθητών. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται όλο και πιο συχνά μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά εξίσου ανησυχητική μορφή εκφοβισμού: αυτός που στρέφεται εναντίον των εκπαιδευτικών από τους ίδιους τους μαθητές.
Ο εκφοβισμός προς τους εκπαιδευτικούς μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους. Λεκτικές επιθέσεις, ειρωνείες, προσβολές και απειλές σε βάρος τους αποτελούν τις πιο συνηθισμένες μορφές. Παράλληλα, παρατηρείται συχνά η υπονόμευση του μαθήματος μέσω συνεχούς διακοπής, αδιαφορίας ή σκόπιμης παραβίασης κανόνων. Σε πιο ακραίες περιπτώσεις, το bullying μπορεί να λάβει τη μορφή διαδικτυακής παρενόχλησης, όπου μαθητές δημοσιεύουν προσβλητικό περιεχόμενο ή διαδίδουν ψευδείς πληροφορίες για καθηγητές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Τα αίτια αυτού του φαινομένου είναι πολλά . Ένας βασικός λόγος είναι η αλλαγή των κοινωνικών δομών και της αντίληψης περί εξουσίας. Η παραδοσιακή μορφή σεβασμού προς τον εκπαιδευτικό έχει σε μεγάλο βαθμό αποδυναμωθεί. Παράλληλα, η έλλειψη σαφών ορίων και πειθαρχίας τόσο στο σχολείο όσο και στο οικογενειακό περιβάλλον συμβάλλει στην ανάπτυξη τέτοιων συμπεριφορών. Επιπλέον, η επιρροή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ενισχύει την ανάγκη για προβολή ακόμη και μέσω αρνητικών πράξεων.
Οι συνέπειες για τους εκπαιδευτικούς είναι σοβαρές. Πολλοί βιώνουν άγχος, επαγγελματική εξουθένωση , απώλεια αυτοπεποίθησης και μειωμένη εργασιακή ικανοποίηση. Σε ακραίες περιπτώσεις, ο εκφοβισμός μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αποχώρηση από το επάγγελμα. Ταυτόχρονα, το κλίμα μέσα στην τάξη επιβαρύνεται, επηρεάζοντας αρνητικά τη μαθησιακή διαδικασία για όλους τους μαθητές.
Εν κατακλείδι, το bullying κατά των εκπαιδευτικών αποτελεί ένα σύνθετο κοινωνικό πρόβλημα που δεν πρέπει να αγνοείται. Η αναγνώριση και η ουσιαστική αντιμετώπισή του είναι απαραίτητη για την προστασία των εκπαιδευτικών αλλά και για τη διασφάλιση της ποιότητας της εκπαίδευσης.
Επιμέλεια: Μελίνα Μαγκλάρα, Κωνσταντίνα Παργανά
Πηγές
Olweus, D. (1993). Bullying at School: What We Know and What We Can Do. Blackwell Publishing
Kyriacou, C. (2001). Teacher Stress: Directions for future research. Educational Review.
McMahon, S. D., et al. (2014). Violence directed against teachers: Results from a national survey. Psychology in the Schools
Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών – Έρευνες για τη σχολική βία και τον εκφοβισμό
UNESCO (2019). Behind the Numbers: Ending School Violence and Bullying
