Ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους των επιστημών. Ήταν μαθηματικός και οικονομολόγος. Το 1994 τιμήθηκε με το Νόμπελ Οικονομικών για τη συμβολή του στη θεωρία παιγνίων. Ας γνωρίσουμε τη ζωή και το έργο του μεγάλου επιστήμονα.
ΓΕΝΝΗΣΗ – ΚΑΤΑΓΩΓΗ
Γεννήθηκε στις 13 Ιουνίου 1928 σε μία συνοικία της Δυτικής Βιρτζίνια από μια μεσοαστική οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν ηλεκτρολόγος μηχανικός και η μητέρα του Μάργκαρετ Βιρτζίνια Μάρτιν, ήταν δασκάλα. Η εκπαιδευτική του πορεία ήταν λαμπρή από μικρή ηλικία και η υποστήριξη από τους δυο γονείς του τεράστια.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ – ΣΠΟΥΔΕΣ – ΒΡΑΒΕΙΑ
Ήταν ένα ξεχωριστό παιδί, αλλά όχι μαθητής του άριστα. Από μικρό παιδί είχε στη διάθεσή του ένα μεγάλο όγκο από εγκυκλοπαίδειες κι άλλα βιβλία που βρίσκονταν στα ράφια της μεγάλης βιβλιοθήκης του σπιτιού του, τα οποία και διάβαζε ακατάπαυστα. Έπαιζε σκάκι και μπορούσε να σφυρίζει ολόκληρες συμφωνίες του Μπαχ.
Ο Νας ήταν διάνοια στα μαθηματικά και ενώ ήταν μαθητής στο σχολείο, παρακολουθούσε μαθήματα προχωρημένων μαθηματικών σε κολέγιο. Στα 19 του λύνει το θεώρημα του Μπράουερ, μια απόδειξη που όλες οι μαθηματικές ιδιοφυΐες της εποχής θεωρούσαν αδύνατη.
Η φοιτητική του ζωή ξεκίνησε στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Κάρνεγκι, από όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του το 1948 με πτυχίο και μεταπτυχιακό μαθηματικών. Η συστατική επιστολή του πρώην καθηγητή του ήταν μόνο μία πρόταση: «Αυτός ο άνθρωπος είναι ιδιοφυΐα». Συνέχισε στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον στο οποίο έλαβε υποτροφία, και ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του καριέρα στα Μαθηματικά. Ο Νας έγινε δεκτός και στο Χάρβαρντ, αλλά αρνήθηκε την υποτροφία Τζων Σ. Κένεντι που του έδωσαν, γιατί θεώρησε ότι δεν θα αναγνωριζόταν ποτέ η πραγματική του αξία. Πήγε στο Πρίνστον, όπου εργάστηκε πάνω στη Θεωρία της Εξισορρόπησης. Το 1950 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του με μία διατριβή 28 σελίδων σχετικά με τα μη συνεργατικά παίγνια, που αργότερα θα ονομαζόταν «Ισορροπία Νας».
Η θεωρία παιγνίων είναι μια μεθοδολογία ανάλυσης καταστάσεων μεταξύ μιας ομάδας λογικών ατόμων η οποία ανταγωνίζεται με σκοπό ο κάθε ένας να αποκτήσει το μεγαλύτερο όφελος. Στόχος της είναι να μας βοηθήσει να καταλάβουμε διάφορες καταστάσεις στις οποίες αλληλοεπιδρούν δύο ή περισσότερες οντότητες, κάθε μία από τις οποίες συμπεριφέρεται με στρατηγικό τρόπο προσπαθώντας να βγει όσο το δυνατόν «κερδισμένη».
Απέδειξε τη μεγαλοφυΐα του μέσα σε δύο χρόνια δημοσιεύοντας τη μικρότερη εργασία που κέρδισε ποτέ ένα βραβείο Νομπέλ. Περιείχε μόλις 317 λέξεις.
«Όποτε παρουσίαζε κάποια εργασία, πάντα κάποιος από το ακροατήριο θα φώναζε έκπληκτος ότι είναι απίστευτη» θυμάται ο καθηγητής του MIT Τζιάν Κάρλο Ρότα. Ο Νας διένυσε μια φανταστική τριετία κατά την οποία οι διακρίσεις στο τομέα των μαθηματικών δεν είχαν τελειωμό. Αυτή ήταν και η πιο σημαντική του απόδειξη, που το 1994 του χάρισε το βραβείο Νόμπελ και άλλαξε τα παγκόσμια επιστημονικά δεδομένα. Η έννοια της ισορροπίας κατά Νας είναι πολύ σπουδαία, ιδιαίτερα στις μέρες μας, και έχει ευρύτατες εφαρμογές σε πολλούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, όπως στις οικονομικές επιστήμες, στην Πληροφορική, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την πολιτική αλλά και σε φυσικά συστήματα, όπως η Βιολογία.
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΖΩΗ
Ο Νας γνώρισε τη μία και μοναδική γυναίκα, την οποία παντρεύτηκε δύο φορές στη ζωή του, όταν πήγε στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο Μασαχουσέτης (MIT), ως καθηγητής του τμήματος μαθηματικών. Η Αλίσια Λόπες – Χάρισον ντε Λαρντέ ήταν φοιτήτρια φυσικής από το Ελ Σαλβαδόρ. Παντρεύτηκαν τον Φεβρουάριο του 1957 σε καθολική τελετή αν και ο ίδιος ήταν άθεος. Ο Νας ενώ αποκρυπτογραφεί συνέχεια γρίφους και σπάει άκρως απόρρητους κώδικες για λογαριασμό της CIA, βάζει το μυαλό του σε μια υπερπροσπάθεια με συνέπεια την αποσταθεροποίηση της πνευματικής του υγείας και την κατάληξη στη σχιζοφρένεια από τα 29 του, την οποία ξεπέρασε μετά από τριάντα χρόνια. Η Αλίσια Νας στήριξε τον σύζυγό της στη σκληρή μάχη που έδωσε με τη σχιζοφρένεια. Το 1959, αναγκάστηκε να τον εισάγει σε ψυχιατρική κλινική, επειδή ο Νας έβλεπε οράματα, είχε παραισθήσεις, και κρίθηκε επικίνδυνος για τους γύρω του. Πάντα όμως ήταν δίπλα του. Λίγο καιρό αργότερα γεννήθηκε ο γιος τους Τζων Τσαρλς Μάρτιν Νας. Μάλιστα, το μωρό έμεινε αβάπτιστο για ένα χρόνο μέχρι να συνέλθει ο πατέρας του και να δώσει τη γνώμη του για το όνομα. Ο Νας και η σύζυγός του πήραν διαζύγιο το 1963, ενώ ο Νας συνέχιζε να ταλαιπωρείται από τη σχιζοφρένεια. Το 1970, όταν ο Νας πήρε για τελευταία και οριστική φορά εξιτήριο, οι δυο τους συνέχισαν να συζούν. Ξαναπαντρεύτηκαν το 2001.
Ο ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ
Το Βραβείο Άμπελ του 2015 που θεωρείται το Νόμπελ των Μαθηματικών, απονεμήθηκε στον Τζον Νας για τη συνεισφορά του στον τομέα των διαφορικών εξισώσεων και στις εφαρμογές τους στη γεωμετρική ανάλυση. Μία εβδομάδα μετά τη βράβευση, ο Νας 86 ετών και η αγαπημένη του σύζυγος Αλίσια 82 ετών, έχασαν τη ζωή τους σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, στις 23 Μαΐου 2015. Οι δυο τους βρήκαν τραγικό θάνατο στο Νιου Τζέρσεϊ όπου ζούσαν, όταν ο οδηγός ταξί στο οποίο επέβαιναν έχασε τον έλεγχο του οχήματος και προσέκρουσε σε προστατευτικό κιγκλίδωμα. Σύμφωνα με τις αρχές, κανείς από τους δυο τους δεν φορούσε ζώνη ασφαλείας, και ως αποτέλεσμα τα σώματά τους εκτοξεύθηκαν μακριά από το όχημα προκαλώντας τον ακαριαίο θάνατο και των δύο.
Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΕΓΙΝΕ ΤΑΙΝΙΑ ΚΑΙ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ
Αν και ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς μαθηματικούς και οικονομολόγους που έχουν περάσει ποτέ από τη γη, η συγκινητική ιστορία της ζωής του Τζον Νας δεν πέρασε απαρατήρητη από το κόσμο του Hollywood και έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την επιτυχημένη ταινία «Ένας υπέροχος άνθρωπος» με πρωταγωνιστή τον Ράσελ Κρόου. Η ταινία κέρδισε τέσσερα Όσκαρ το 2002. Το σημαντικότερο βιβλίο που έχει γραφτεί έως σήμερα για τον Τζον Νας, έχει τίτλο «Τhe essential John Nash». Στο βιβλίο αυτό ο Τζον Νας αποκαλύπτει το έργο του με δικά του λόγια, μιας και ο ίδιος είναι ο συγγραφέας.
Γράφει η Μαρία Παυλίδου Α3
Πηγές
